Tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai: Cuộc 'cách mạng' từ đội ngũ
2025/10/27 13:54
GD&TĐ - Để đạt mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên là yếu tố then chốt.
Điều này đòi hỏi một chiến lược đồng bộ, từ tuyển chọn, đào tạo, đánh giá năng lực đến sử dụng hiệu quả đội ngũ giáo viên.
Điều kiện quan trọng nhất
Tiết học Tiếng Anh do cô Trần Hồng Hạnh - Trường THPT Phan Đình Phùng (Ba Đình, Hà Nội), giảng dạy tại Trường THPT Tân Lập (xã Ô Diên) đã thu hút sự quan tâm của học sinh và đồng nghiệp nhờ nhiều kỹ năng và kinh nghiệm giảng dạy bổ ích.
Đây là một hoạt động trong phong trào “Nhà trường chung tay phát triển, thầy cô sẻ chia trách nhiệm” mà ngành GD-ĐT Hà Nội triển khai, nhằm chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy và quản lý giữa các trường nội thành và ngoại thành, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, trong đó có môn Tiếng Anh.
Song song đó, ngành GD-ĐT Hà Nội đã tổ chức các khóa đào tạo nâng chuẩn trình độ cho giáo viên tiếng Anh trong nước và quốc tế. Năm 2024, có 1.900 giáo viên tham gia khóa đào tạo nâng chuẩn IELTS quốc tế. Ngoài 400 tiết học chính thức, các học viên còn được hỗ trợ chuyên môn bởi nhóm giáo viên từng tham gia các khóa bồi dưỡng trước.
Sở GD&ĐT Hà Nội cũng đã đào tạo tiếng Anh và phương pháp dạy học cho giáo viên các môn Toán, Khoa học, Vật lí, Hóa học, Tin học theo chương trình song bằng Cambridge cho khoảng 500 giáo viên. Sau khi được bồi dưỡng, các thầy cô có đủ năng lực giảng dạy các môn học bằng tiếng Anh theo chuẩn song bằng Cambridge - mô hình đang triển khai hiệu quả tại nhiều trường phổ thông Hà Nội.
Ông Trần Thế Cương - Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội, cho biết, sở đã thành lập các câu lạc bộ cốt cán, trong đó có Câu lạc bộ Tiếng Anh hoạt động rất hiệu quả. Những giáo viên đạt chuẩn ngoại ngữ được đi đào tạo ở nước ngoài và tham gia các hoạt động chuyên môn đã giúp đỡ các giáo viên vùng khó, nâng cao trình độ ngoại ngữ, đáp ứng nhu cầu giảng dạy hiện nay.
Mới đây, Sở GD&ĐT TPHCM đã khảo sát năng lực tiếng Anh của khoảng 47.000 giáo viên công lập từ tiểu học đến THPT. Việc khảo sát nhằm thu thập dữ liệu thực tế, xây dựng cái nhìn toàn diện về trình độ ngoại ngữ trong ngành Giáo dục, từ đó định hướng chiến lược phát triển phù hợp.
Việc tập huấn và khảo sát năng lực tiếng Anh trong đội ngũ giáo viên là cần thiết, giúp xây dựng cơ sở dữ liệu để phát triển giáo dục công lập trong tương lai. Trong xu thế hội nhập, tiếng Anh là công cụ quan trọng, do đó nâng cao chất lượng dạy học là yêu cầu căn bản để thế hệ trẻ thành thạo ngoại ngữ này.
Ảnh minh họa INT.
Đón đầu xu thế dạy học
Thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Bộ GD&ĐT đang xây dựng dự thảo Đề án “Từng bước đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học”, với mục tiêu chung là tiếng Anh được sử dụng rộng rãi, thường xuyên trong giao tiếp, học tập, nghiên cứu, làm việc; đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của nguồn nhân lực trong thời kỳ mới.
Đề án đặt mục tiêu đến năm 2045, tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong hệ thống giáo dục, được sử dụng rộng rãi trong giảng dạy, quản lý và các hoạt động giáo dục. Lộ trình triển khai chia thành ba giai đoạn (2025 - 2030, 2030 - 2040, 2040 - 2045) với bộ tiêu chí đánh giá gồm 7 tiêu chuẩn cho từng cấp học.
Các nhiệm vụ trọng tâm gồm: Nâng cao nhận thức xã hội; hoàn thiện cơ chế, chính sách; phát triển đội ngũ giáo viên; xây dựng chương trình, học liệu; đổi mới thi, kiểm tra, đánh giá; ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo; tăng cường hợp tác quốc tế và xã hội hóa; đẩy mạnh thi đua, khen thưởng.
Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng, đề án dự kiến triển khai trong toàn hệ thống giáo dục với gần 50.000 cơ sở, khoảng 30 triệu học sinh, sinh viên và 1 triệu cán bộ, giáo viên. Trong đó, cần bổ sung khoảng 12.000 giáo viên tiếng Anh mầm non, gần 10.000 giáo viên tiểu học, đồng thời bồi dưỡng ít nhất 200.000 giáo viên có khả năng giảng dạy bằng tiếng Anh đến năm 2030.
Nguồn lực thực hiện gồm ngân sách Nhà nước và sự tham gia, đóng góp của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân. Bộ GD&ĐT khẳng định thành công của đề án đòi hỏi sự đồng thuận xã hội và kiên trì thực hiện trong 20 năm, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hội nhập quốc tế sâu rộng.
Bà Trần Thị Huyền - Quyền Giám đốc Sở GD&ĐT Cần Thơ, nhận định, việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai là chủ trương lớn, nhận được sự đồng thuận cao, nhưng khi thực hiện sẽ gặp khó khăn về đội ngũ giáo viên không đồng đều giữa các vùng miền, đặc biệt ở bậc học mầm non, khi không đủ nguồn lực bổ sung mỗi trường một giáo viên. Ngoài ra, còn phải tính đến các khoản phụ cấp ưu đãi cho giáo viên vùng khó.
Ông Nguyễn Văn Hiếu - Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM, cho biết, không có môn học nào được quan tâm như tiếng Anh. Trước đây, Nhà nước có nhiều chính sách đầu tư cho ngoại ngữ nhưng chưa triển khai đồng bộ, quyết liệt như trong tinh thần Nghị quyết 71. Để thực hiện đề án, TPHCM có nhiều thuận lợi, nhưng cũng gặp khó khăn, đặc biệt về đội ngũ giáo viên.
Do đó, Sở GD&ĐT TPHCM đề nghị các trường sư phạm nghiên cứu bồi dưỡng, đào tạo giáo viên đang dạy Toán, Khoa học tiếp cận với tiếng Anh. Sinh viên theo học các ngành này sẽ được hưởng chế độ như sinh viên lớp tài năng. Giáo viên đủ điều kiện sát hạch ngoại ngữ sẽ được công nhận như sinh viên tài năng tốt nghiệp xuất sắc.
Đánh giá dự thảo đề án được chuẩn bị kỹ lưỡng, GS.TS Huỳnh Văn Sơn - Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm TPHCM, nhận định, lộ trình triển khai phù hợp, đã tính toán đặc thù vùng miền và nhiều kịch bản. Việc đào tạo, bồi dưỡng hoàn toàn khả thi vì nguồn nhân lực và công nghệ hiện nay có thể đáp ứng nếu được tổ chức và khai thác hợp lý.
Để từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai, nâng cao chất lượng dạy học là thách thức không nhỏ. Ngành GD-ĐT Hà Nội xác định: Điều kiện quan trọng nhất là nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, bởi có muốn trò giỏi, thầy phải giỏi.
Giờ học tiếng Anh của học sinh Trường THCS Nam Từ Liêm (Xuân Phương, Hà Nội).
Điều này đòi hỏi một chiến lược đồng bộ, từ tuyển chọn, đào tạo, đánh giá năng lực đến sử dụng hiệu quả đội ngũ giáo viên.
Điều kiện quan trọng nhất
Tiết học Tiếng Anh do cô Trần Hồng Hạnh - Trường THPT Phan Đình Phùng (Ba Đình, Hà Nội), giảng dạy tại Trường THPT Tân Lập (xã Ô Diên) đã thu hút sự quan tâm của học sinh và đồng nghiệp nhờ nhiều kỹ năng và kinh nghiệm giảng dạy bổ ích.
Đây là một hoạt động trong phong trào “Nhà trường chung tay phát triển, thầy cô sẻ chia trách nhiệm” mà ngành GD-ĐT Hà Nội triển khai, nhằm chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy và quản lý giữa các trường nội thành và ngoại thành, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, trong đó có môn Tiếng Anh.
Song song đó, ngành GD-ĐT Hà Nội đã tổ chức các khóa đào tạo nâng chuẩn trình độ cho giáo viên tiếng Anh trong nước và quốc tế. Năm 2024, có 1.900 giáo viên tham gia khóa đào tạo nâng chuẩn IELTS quốc tế. Ngoài 400 tiết học chính thức, các học viên còn được hỗ trợ chuyên môn bởi nhóm giáo viên từng tham gia các khóa bồi dưỡng trước.
Sở GD&ĐT Hà Nội cũng đã đào tạo tiếng Anh và phương pháp dạy học cho giáo viên các môn Toán, Khoa học, Vật lí, Hóa học, Tin học theo chương trình song bằng Cambridge cho khoảng 500 giáo viên. Sau khi được bồi dưỡng, các thầy cô có đủ năng lực giảng dạy các môn học bằng tiếng Anh theo chuẩn song bằng Cambridge - mô hình đang triển khai hiệu quả tại nhiều trường phổ thông Hà Nội.
Ông Trần Thế Cương - Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội, cho biết, sở đã thành lập các câu lạc bộ cốt cán, trong đó có Câu lạc bộ Tiếng Anh hoạt động rất hiệu quả. Những giáo viên đạt chuẩn ngoại ngữ được đi đào tạo ở nước ngoài và tham gia các hoạt động chuyên môn đã giúp đỡ các giáo viên vùng khó, nâng cao trình độ ngoại ngữ, đáp ứng nhu cầu giảng dạy hiện nay.
Mới đây, Sở GD&ĐT TPHCM đã khảo sát năng lực tiếng Anh của khoảng 47.000 giáo viên công lập từ tiểu học đến THPT. Việc khảo sát nhằm thu thập dữ liệu thực tế, xây dựng cái nhìn toàn diện về trình độ ngoại ngữ trong ngành Giáo dục, từ đó định hướng chiến lược phát triển phù hợp.
Việc tập huấn và khảo sát năng lực tiếng Anh trong đội ngũ giáo viên là cần thiết, giúp xây dựng cơ sở dữ liệu để phát triển giáo dục công lập trong tương lai. Trong xu thế hội nhập, tiếng Anh là công cụ quan trọng, do đó nâng cao chất lượng dạy học là yêu cầu căn bản để thế hệ trẻ thành thạo ngoại ngữ này.
Ảnh minh họa INT.
Đón đầu xu thế dạy học
Thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Bộ GD&ĐT đang xây dựng dự thảo Đề án “Từng bước đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học”, với mục tiêu chung là tiếng Anh được sử dụng rộng rãi, thường xuyên trong giao tiếp, học tập, nghiên cứu, làm việc; đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của nguồn nhân lực trong thời kỳ mới.
Đề án đặt mục tiêu đến năm 2045, tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong hệ thống giáo dục, được sử dụng rộng rãi trong giảng dạy, quản lý và các hoạt động giáo dục. Lộ trình triển khai chia thành ba giai đoạn (2025 - 2030, 2030 - 2040, 2040 - 2045) với bộ tiêu chí đánh giá gồm 7 tiêu chuẩn cho từng cấp học.
Các nhiệm vụ trọng tâm gồm: Nâng cao nhận thức xã hội; hoàn thiện cơ chế, chính sách; phát triển đội ngũ giáo viên; xây dựng chương trình, học liệu; đổi mới thi, kiểm tra, đánh giá; ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo; tăng cường hợp tác quốc tế và xã hội hóa; đẩy mạnh thi đua, khen thưởng.
Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng, đề án dự kiến triển khai trong toàn hệ thống giáo dục với gần 50.000 cơ sở, khoảng 30 triệu học sinh, sinh viên và 1 triệu cán bộ, giáo viên. Trong đó, cần bổ sung khoảng 12.000 giáo viên tiếng Anh mầm non, gần 10.000 giáo viên tiểu học, đồng thời bồi dưỡng ít nhất 200.000 giáo viên có khả năng giảng dạy bằng tiếng Anh đến năm 2030.
Nguồn lực thực hiện gồm ngân sách Nhà nước và sự tham gia, đóng góp của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân. Bộ GD&ĐT khẳng định thành công của đề án đòi hỏi sự đồng thuận xã hội và kiên trì thực hiện trong 20 năm, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hội nhập quốc tế sâu rộng.
Bà Trần Thị Huyền - Quyền Giám đốc Sở GD&ĐT Cần Thơ, nhận định, việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai là chủ trương lớn, nhận được sự đồng thuận cao, nhưng khi thực hiện sẽ gặp khó khăn về đội ngũ giáo viên không đồng đều giữa các vùng miền, đặc biệt ở bậc học mầm non, khi không đủ nguồn lực bổ sung mỗi trường một giáo viên. Ngoài ra, còn phải tính đến các khoản phụ cấp ưu đãi cho giáo viên vùng khó.
Ông Nguyễn Văn Hiếu - Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM, cho biết, không có môn học nào được quan tâm như tiếng Anh. Trước đây, Nhà nước có nhiều chính sách đầu tư cho ngoại ngữ nhưng chưa triển khai đồng bộ, quyết liệt như trong tinh thần Nghị quyết 71. Để thực hiện đề án, TPHCM có nhiều thuận lợi, nhưng cũng gặp khó khăn, đặc biệt về đội ngũ giáo viên.
Do đó, Sở GD&ĐT TPHCM đề nghị các trường sư phạm nghiên cứu bồi dưỡng, đào tạo giáo viên đang dạy Toán, Khoa học tiếp cận với tiếng Anh. Sinh viên theo học các ngành này sẽ được hưởng chế độ như sinh viên lớp tài năng. Giáo viên đủ điều kiện sát hạch ngoại ngữ sẽ được công nhận như sinh viên tài năng tốt nghiệp xuất sắc.
Đánh giá dự thảo đề án được chuẩn bị kỹ lưỡng, GS.TS Huỳnh Văn Sơn - Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm TPHCM, nhận định, lộ trình triển khai phù hợp, đã tính toán đặc thù vùng miền và nhiều kịch bản. Việc đào tạo, bồi dưỡng hoàn toàn khả thi vì nguồn nhân lực và công nghệ hiện nay có thể đáp ứng nếu được tổ chức và khai thác hợp lý.
Để từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai, nâng cao chất lượng dạy học là thách thức không nhỏ. Ngành GD-ĐT Hà Nội xác định: Điều kiện quan trọng nhất là nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, bởi có muốn trò giỏi, thầy phải giỏi.
3 đội Robotics LSTS đại diện cho tài năng Việt Nam chinh phục VEX World Championship 2026
Từ ngày 21 - 30/4, 3 đội Robotics LSTS - 3 đội xuất sắc đại diện cho tài năng Việt Nam sẽ chính thức lên đường chinh phục VEX World Championship 2026.
2026-04-16 10:28
Phát triển văn hóa đọc: Ngành xuất bản đứng trước cơ hội 10 tỷ USD
(CLO) Trong kỷ nguyên của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, văn hóa đọc vẫn là nền tảng không thể thay thế của sự phát triển bền vững.
2026-04-16 10:22
Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non: Nâng chất đội ngũ từ 3 nhóm tiêu chuẩn
GD&TĐ - Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư số 28/2026/TT-BGDĐT quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non (Thông tư số 28).
2026-04-16 10:22
Doanh nghiệp ‘trải thảm đỏ’ đón sinh viên EPU với cơ hội việc làm lương hấp dẫn
GD&TĐ - Ngày 16/4, Trường Đại học Điện lực (EPU) tổ chức ngày hội tuyển dụng thu hút nhiều doanh nghiệp lớn với hàng nghìn cơ hội việc làm cho sinh viên.
2026-04-16 10:20
Tái định hình dạy và học Toán trong kỷ nguyên số
GD&TĐ - Các nhà toán học nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải đổi mới dạy và học Toán để đáp ứng nhu cầu nhân lực trong thời đại AI và công nghệ.
2026-04-16 10:12
Giữ hồn Mường trong nếp nhà sàn
GD&TĐ - Ven lòng hồ sông Đà, giữa những đổi thay của đời sống hiện đại, nhiều gia đình người Mường vẫn gìn giữ nếp nhà sàn truyền thống như muốn lưu lại hồn cốt văn hóa của dân tộc mình.
2026-04-16 10:11
'Vườn ánh sáng' thắp sáng không gian Văn Miếu - Quốc Tử Giám
(CLO) Những ngày giữa tháng 4, không gian Văn Miếu - Quốc Tử Giám (Hà Nội) trở nên rực rỡ và đầy mê hoặc khi hàng trăm chiếc đèn lồng thủ công kết hợp cùng công nghệ chiếu sáng hiện đại cùng “thắp sáng” khu di tích.
2026-04-16 10:11
Phân luồng sau THCS: Quyền chọn đã rõ, cần tư vấn trúng
GD&TĐ - Thông tư 16/TT-BGDĐT nhấn mạnh nguyên tắc phân luồng không ép buộc, dựa trên năng lực và nguyện vọng học sinh.
2026-04-16 10:05
Giáo sư trẻ nhất Việt Nam nói thẳng về ồn ào giải Nhất khoa học kỹ thuật: Đừng lấy vài 'ngôi sao' che phần nền giáo dục
(CLO) Giữa tranh cãi quanh dự án đạt giải Nhất cuộc thi Khoa học kỹ thuật cấp quốc gia, GS.TS Lê Anh Vinh cho rằng điều đáng suy ngẫm không nằm ở một vụ việc riêng lẻ, mà ở cách giáo dục phổ thông đang tiếp cận nghiên cứu khoa học: Xây nền cho số đông học sinh hay chỉ tập trung vào những thành tích mang tính biểu tượng.
2026-04-16 10:03
Ngược dòng thời gian tìm lại ước mơ thuở 18
GD&TĐ - Sau hơn ba thập kỷ gắn bó với ngành Giáo dục, từng dìu dắt trẻ khiếm khuyết và đảm nhiệm nhiều vị trí quản lý, ông Trần Gia Tín vẫn chọn quay lại giảng đường ở tuổi nghỉ hưu.