Bộ Y tế phát cảnh báo sớm nguy cơ bại liệt và dịch truyền nhiễm quay trở lại

(CLO) Dù dịch bệnh trong năm 2025 cơ bản được kiểm soát, Bộ Y tế cảnh báo năm 2026 tiềm ẩn nhiều nguy cơ, đặc biệt là bại liệt, sốt xuất huyết và tay chân miệng, đòi hỏi các địa phương phải chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa.

PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế, đánh giá năm 2025 công tác phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm trên cả nước cơ bản được kiểm soát, không ghi nhận các vụ dịch lớn.

Nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm đã được khống chế hiệu quả nhờ các chiến dịch tiêm chủng vaccine và sự vào cuộc đồng bộ của các địa phương.

Theo Thứ trưởng, tại TP Hồ Chí Minh, dù có thời điểm công bố dịch sởi, song thực tế dịch đã được kiểm soát trong thời gian ngắn. Các bệnh như sốt xuất huyết, tay chân miệng, ho gà tuy ghi nhận số ca mắc tăng ở một số thời điểm nhưng không hình thành ổ dịch lớn, đều được ngành y tế và chính quyền địa phương xử lý kịp thời.

Tuy nhiên, PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương cảnh báo, năm 2026 tiềm ẩn nhiều nguy cơ dịch bệnh, trong đó đáng lưu ý là khả năng gia tăng ca mắc tay chân miệng, sốt xuất huyết và một số bệnh truyền nhiễm khác.



Đặc biệt, nguy cơ bại liệt được đánh giá ở mức cao, nhất là trong bối cảnh nhu cầu giao lưu, đi lại tăng mạnh dịp Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán, cùng với hoạt động giao thương ngày càng mở rộng giữa Việt Nam và các quốc gia trong khu vực.

“Việc một số quốc gia như Indonesia và nhiều nước châu Phi đã ghi nhận ca bệnh bại liệt cho thấy nguy cơ xâm nhập dịch bệnh luôn hiện hữu, đòi hỏi sự cảnh giác cao độ của hệ thống y tế", Thứ trưởng nhấn mạnh.

Để chủ động phòng, chống dịch trong thời gian tới, Thứ trưởng Bộ Y tế yêu cầu các địa phương khẩn trương xây dựng, hoàn thiện kế hoạch phòng, chống bệnh truyền nhiễm, trình UBND tỉnh, thành phố ban hành làm căn cứ tổ chức triển khai đồng bộ, thống nhất.

Song song với đó, cần đẩy mạnh công tác truyền thông phòng, chống dịch trong cộng đồng, tại các cơ sở khám chữa bệnh và trên các phương tiện thông tin đại chúng nhằm nâng cao nhận thức, cảnh báo sớm nguy cơ và thúc đẩy sự tham gia chủ động của người dân.

Các địa phương được yêu cầu tăng cường giám sát dịch tễ, đánh giá nguy cơ, phát hiện sớm từ cơ sở; chú trọng giám sát trọng điểm, giám sát sự kiện và tăng cường phối hợp liên ngành để kịp thời ứng phó với các tình huống phát sinh.

Thứ trưởng cũng yêu cầu các cơ sở y tế nâng cao năng lực xét nghiệm, bảo đảm phát hiện sớm tác nhân gây bệnh. Các địa phương cần chủ động xây dựng đề án, dự án nâng cấp phòng xét nghiệm, huy động nguồn lực nhằm tăng cường năng lực giám sát, đánh giá nguy cơ và đáp ứng phòng, chống dịch tại chỗ.

Về công tác tiêm chủng, Bộ Y tế tiếp tục yêu cầu đẩy mạnh tiêm chủng mở rộng, bảo đảm tiêm đầy đủ cho mọi đối tượng, phấn đấu tỷ lệ bao phủ đạt từ 95% trở lên, đúng tinh thần Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị.

Sở Y tế và CDC các địa phương được giao rà soát kỹ đối tượng, đặc biệt tại các xã vùng sâu, vùng xa, miền núi; phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục rà soát tình trạng tiêm chủng của trẻ em trong trường học và trẻ đang điều trị tại các cơ sở y tế, tổ chức tiêm bù, tiêm vét, không để sót đối tượng.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường năng lực tuyến y tế cơ sở, nhất là tuyến xã; đẩy mạnh tập huấn, hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật, bảo đảm cung ứng đầy đủ thuốc, vật tư, hóa chất và trang thiết bị phòng, chống dịch.

Các địa phương phải chủ động dự trữ đầy đủ nguồn lực, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các viện chuyên ngành, Cục Phòng bệnh và các đơn vị liên quan để kịp thời hỗ trợ, hướng dẫn chuyên môn, sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống dịch bệnh có thể xảy ra.

PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế, đánh giá năm 2025 công tác phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm trên cả nước cơ bản được kiểm soát, không ghi nhận các vụ dịch lớn.

Nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm đã được khống chế hiệu quả nhờ các chiến dịch tiêm chủng vaccine và sự vào cuộc đồng bộ của các địa phương.

Theo Thứ trưởng, tại TP Hồ Chí Minh, dù có thời điểm công bố dịch sởi, song thực tế dịch đã được kiểm soát trong thời gian ngắn. Các bệnh như sốt xuất huyết, tay chân miệng, ho gà tuy ghi nhận số ca mắc tăng ở một số thời điểm nhưng không hình thành ổ dịch lớn, đều được ngành y tế và chính quyền địa phương xử lý kịp thời.

Tuy nhiên, PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương cảnh báo, năm 2026 tiềm ẩn nhiều nguy cơ dịch bệnh, trong đó đáng lưu ý là khả năng gia tăng ca mắc tay chân miệng, sốt xuất huyết và một số bệnh truyền nhiễm khác.



Đặc biệt, nguy cơ bại liệt được đánh giá ở mức cao, nhất là trong bối cảnh nhu cầu giao lưu, đi lại tăng mạnh dịp Tết Dương lịch và Tết Nguyên đán, cùng với hoạt động giao thương ngày càng mở rộng giữa Việt Nam và các quốc gia trong khu vực.

“Việc một số quốc gia như Indonesia và nhiều nước châu Phi đã ghi nhận ca bệnh bại liệt cho thấy nguy cơ xâm nhập dịch bệnh luôn hiện hữu, đòi hỏi sự cảnh giác cao độ của hệ thống y tế", Thứ trưởng nhấn mạnh.

Để chủ động phòng, chống dịch trong thời gian tới, Thứ trưởng Bộ Y tế yêu cầu các địa phương khẩn trương xây dựng, hoàn thiện kế hoạch phòng, chống bệnh truyền nhiễm, trình UBND tỉnh, thành phố ban hành làm căn cứ tổ chức triển khai đồng bộ, thống nhất.

Song song với đó, cần đẩy mạnh công tác truyền thông phòng, chống dịch trong cộng đồng, tại các cơ sở khám chữa bệnh và trên các phương tiện thông tin đại chúng nhằm nâng cao nhận thức, cảnh báo sớm nguy cơ và thúc đẩy sự tham gia chủ động của người dân.

Các địa phương được yêu cầu tăng cường giám sát dịch tễ, đánh giá nguy cơ, phát hiện sớm từ cơ sở; chú trọng giám sát trọng điểm, giám sát sự kiện và tăng cường phối hợp liên ngành để kịp thời ứng phó với các tình huống phát sinh.

Thứ trưởng cũng yêu cầu các cơ sở y tế nâng cao năng lực xét nghiệm, bảo đảm phát hiện sớm tác nhân gây bệnh. Các địa phương cần chủ động xây dựng đề án, dự án nâng cấp phòng xét nghiệm, huy động nguồn lực nhằm tăng cường năng lực giám sát, đánh giá nguy cơ và đáp ứng phòng, chống dịch tại chỗ.

Về công tác tiêm chủng, Bộ Y tế tiếp tục yêu cầu đẩy mạnh tiêm chủng mở rộng, bảo đảm tiêm đầy đủ cho mọi đối tượng, phấn đấu tỷ lệ bao phủ đạt từ 95% trở lên, đúng tinh thần Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị.

Sở Y tế và CDC các địa phương được giao rà soát kỹ đối tượng, đặc biệt tại các xã vùng sâu, vùng xa, miền núi; phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục rà soát tình trạng tiêm chủng của trẻ em trong trường học và trẻ đang điều trị tại các cơ sở y tế, tổ chức tiêm bù, tiêm vét, không để sót đối tượng.

Bên cạnh đó, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường năng lực tuyến y tế cơ sở, nhất là tuyến xã; đẩy mạnh tập huấn, hỗ trợ chuyên môn kỹ thuật, bảo đảm cung ứng đầy đủ thuốc, vật tư, hóa chất và trang thiết bị phòng, chống dịch.

Các địa phương phải chủ động dự trữ đầy đủ nguồn lực, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các viện chuyên ngành, Cục Phòng bệnh và các đơn vị liên quan để kịp thời hỗ trợ, hướng dẫn chuyên môn, sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống dịch bệnh có thể xảy ra.