Khi thiên chức làm mẹ giao thoa với nghề dạy học
2025/11/21 20:27
GD&TĐ - Ở nhiều nước, nghề dạy học chịu chi phối bởi kỳ vọng văn hóa về phụ nữ; tại Việt Nam, nghề giáo gắn với đạo đức và thiên chức nuôi dưỡng.
Giáo viên nữ giữa hai vai
Ngày 21/11, Học viện Phụ nữ Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế “Bình đẳng giới và vai trò của phụ nữ trong phát triển bền vững – HERASIA 2025”. Tại hội thảo, nghiên cứu của ThS Đặng Vũ Minh Thư (Trường ĐH Sài Gòn) và ThS Lê Mai Thy chỉ ra rằng, nhiều quốc gia châu Á, nghề dạy học chịu ảnh hưởng lớn từ kỳ vọng văn hóa về phụ nữ và vai trò chăm sóc.
Ở Việt Nam, xã hội thường gắn hình ảnh giáo viên nữ với đạo đức, sự tận tâm và thiên chức nuôi dưỡng. Khi vừa là giáo viên, vừa là mẹ, phụ nữ phải đảm nhiệm cùng lúc hai nhóm trách nhiệm; sự bổ trợ giữa hai vai có thể mang lại lợi thế, nhưng cũng dễ gây áp lực và mệt mỏi.
Theo nhóm tác giả, việc làm mẹ giúp giáo viên gia tăng sự thấu cảm, kiên nhẫn và nhạy cảm trong tương tác sư phạm. Tuy nhiên, chính phẩm chất chăm sóc ấy cũng khiến họ dễ đối diện nguy cơ kiệt sức khi khối lượng công việc lớn. Trong khi đó, các nghiên cứu trong nước ít đi vào mối liên hệ giữa làm mẹ và thực hành sư phạm, tạo nên khoảng trống học thuật cần tiếp tục được lấp đầy.
Kết quả nghiên cứu cho thấy “sự chăm sóc” là cầu nối cốt lõi giữa hai vai trò giáo viên – người mẹ. Giáo viên-mẹ xem chăm sóc không chỉ là trách nhiệm gia đình mà còn là định hướng đạo đức nghề nghiệp, tác động đến cách họ hỗ trợ, kỷ luật, tương tác với học sinh và quan niệm về “một giáo viên tốt”.
Nhóm nghiên cứu kiến nghị các trường cần linh hoạt hơn trong bố trí thời gian, phân bổ hợp lý khối lượng công việc và tăng hỗ trợ dịch vụ chăm sóc trẻ. Chính sách nghỉ thai sản có lương, lộ trình quay lại công việc rõ ràng và việc ghi nhận “lao động cảm xúc” của giáo viên cũng là yếu tố then chốt giúp phụ nữ duy trì sự nghiệp bền vững. Gia đình và cộng đồng cần chia sẻ trách nhiệm, thay vì mặc định đó là gánh nặng riêng của người mẹ.
Thu hẹp khoảng cách số theo giới
Ở góc độ truyền thông – công nghệ, các chuyên gia Viện Báo chí – Truyền thông cho rằng thu hẹp khoảng cách số theo giới phải bắt đầu từ trang bị kỹ năng số, nâng cao năng lực an toàn thông tin và bảo đảm chi phí kết nối phù hợp cho phụ nữ và trẻ em gái. Việc xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp nữ – gồm vốn, cố vấn, bảo hộ sở hữu trí tuệ, mạng lưới hỗ trợ – sẽ mở rộng cơ hội kinh tế trong bối cảnh chuyển đổi số.
Các chuyên gia nhấn mạnh cần áp dụng AI công bằng giới ngay từ khâu thiết kế để tránh thiên lệch thuật toán; đồng thời phát triển hạ tầng số và vật chất nhạy cảm giới, bảo đảm khả năng tiếp cận và an toàn cho mọi nhóm phụ nữ. Bình đẳng giới trong kỷ nguyên số – xanh là điều kiện tiên quyết để đạt phát triển bền vững; chỉ khi quá trình chuyển đổi được thiết kế bao trùm từ đầu, công nghệ mới trở thành đòn bẩy thu hẹp bất bình đẳng.
Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Trần Quang Tiến – Giám đốc Học viện Phụ nữ Việt Nam – nhấn mạnh Liên Hợp Quốc coi bình đẳng giới là quyền con người cơ bản và là nền tảng của hòa bình, thịnh vượng, bền vững. Đây vừa là mục tiêu độc lập, vừa là yếu tố xuyên suốt trong 17 SDGs với gần 80 chỉ số nhạy cảm giới.
Ông cho rằng, nghiên cứu về giới và phát triển bền vững ngày càng thu hút các học giả quốc tế bởi giá trị lý luận và thực tiễn. Các bằng chứng khoa học cho thấy, cùng một chính sách SDG có thể tạo ra kết quả khác biệt giữa nam và nữ nếu thiếu “lăng kính giới”. Đồng thời, đầu tư vào bình đẳng giới không chỉ là yêu cầu đạo đức mà còn mang lại lợi ích kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng và giảm nghèo.
Dữ liệu cũng khẳng định trao quyền cho phụ nữ là nền tảng của thể chế bền vững, nhất là trong bối cảnh thiên tai, dịch bệnh và xung đột – khi phụ nữ và trẻ em chịu tác động nặng nề nhất.
Năm 2025, HERASIA quy tụ 282 bài tóm tắt, 144 bài toàn văn (87 bài tiếng Anh); 108 bài vượt qua vòng phản biện sơ bộ để tiếp tục đánh giá và xuất bản. Hội thảo gồm ba phiên song song, dự kiến đóng góp thêm luận cứ khoa học và thực tiễn về vai trò của phụ nữ trong phát triển bền vững.
Theo: giaoducthoidai.vn
2025/11/21 19:40 (GMT+7)
2026-06-02 10:31
AI mở rộng không gian sáng tạo cho nghệ thuật số Việt Nam
GD&TĐ - Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) mở ra cơ hội sáng tạo mới nhưng cũng đặt ra yêu cầu cấp bách về đào tạo nguồn nhân lực thích ứng với kỷ nguyên số.
2026-06-02 10:31
Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau làm việc với Trường THPT chuyên Phan Ngọc Hiển
GD&TĐ - Lãnh đạo tỉnh Cà Mau yêu cầu Trường THPT chuyên Phan Ngọc Hiển nghiên cứu mô hình giáo dục mới; xây dựng chương trình, dự án học tập vì cộng đồng.
2026-06-02 10:31
Dồn lực xây trường nội trú liên cấp biên giới trước năm học mới
GD&TĐ - Hàng loạt trường nội trú liên cấp Tiểu học và THCS ở biên giới Nghệ An đang được gấp rút thi công, mục tiêu hoàn thành trước thềm năm học mới.
2026-06-02 10:31
Liêm chính học thuật thời trí tuệ nhân tạo: Xây dựng 'Văn hóa trung thực số'
GD&TĐ - Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, thách thức lớn với nhà trường là xây dựng “văn hóa trung thực số”, nơi sinh viên và giảng viên sử dụng AI minh bạch, có trách nhiệm.
2026-06-02 10:30
Tản mạn: 100 lá thư nhỏ vượt sóng lớn tới Trường Sa
GD&TĐ - 100 bức thư của các em học sinh Trường THCS - THPT Nguyễn Tất Thành (Hà Nội), đã được gửi tới tận tay các chiến sĩ đang công tác tại Trường Sa.
2026-06-02 10:30
Từ trang sách: Hành trình khám phá cuộc sống và vun đắp yêu thương
GD&TĐ - 'Tung tăng ngày hè' là tập truyện dài đầu tay của tác giả Ngô Hường, ghi lại chuyến về quê ngoại của bé Bắp (Thiên Phúc).
2026-06-02 10:30
Hơn 57.000 thí sinh thi môn cuối, tranh suất vào lớp 10 không chuyên ở Phú Thọ
GD&TĐ - Sáng 2/6, hơn 57.000 thí sinh làm bài thi môn Toán, bài thi cuối của Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 - 2027 ở Phú Thọ.
2026-06-02 10:30
Siêu rau xanh từ… biển
GD&TĐ - Chính trong môi trường độ mặn cao như đầm lầy ven biển, cây măng tây miền biển (salicornia) phát triển mạnh mẽ.
