Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp

Hội thảo do Trường ĐH Luật Hà Nội phối hợp cùng Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) và Trường ĐH Luật TP Hồ Chí Minh tổ chức.

Phát biểu khai mạc, GS.TS. Lê Hồng Hạnh - Chủ tịch VIAC nhấn mạnh rằng, sự gia tăng của các tranh chấp dạng chuỗi là hệ quả tất yếu của quá trình phát triển kinh tế theo hướng phức hợp.

Trong bối cảnh các giao dịch thương mại ngày càng mở rộng về quy mô và chiều sâu, sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các hợp đồng và chủ thể khiến tranh chấp không còn dừng lại ở một quan hệ pháp lý đơn lẻ. Điều này khiến mô hình tố tụng trọng tài truyền thống vốn được thiết kế cho các tranh chấp riêng lẻ dần bộc lộ những hạn chế.

Theo GS.TS. Lê Hồng Hạnh, trước yêu cầu thực tiễn đó, VIAC đang chủ động nghiên cứu và từng bước hoàn thiện các cơ chế xử lý phù hợp, nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và giải quyết các tranh chấp phức hợp.

Những định hướng này bao gồm việc xử lý tranh chấp nhiều bên, nhiều hợp đồng, cũng như các tình huống tố tụng có tính liên kết cao. Đây cũng là nội dung có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh các đề xuất sửa đổi Luật Trọng tài thương mại đang được đặt ra, đòi hỏi sự đóng góp từ cả lý luận và thực tiễn.

PGS.TS Nguyễn Bá Bình – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội.

Về phía Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh, GS.TS Đỗ Văn Đại - Phó Hiệu trưởng cho rằng, sự gia tăng của các tranh chấp dạng chuỗi đang đặt ra những thách thức mới không chỉ đối với thực tiễn giải quyết tranh chấp mà còn đối với hoạt động nghiên cứu pháp lý. Trong bối cảnh hệ thống pháp luật còn đang hoàn thiện, việc nhận diện đúng bản chất và xây dựng cơ chế xử lý phù hợp là yêu cầu cấp thiết.

Ông nhấn mạnh, các tổ chức trọng tài cần chủ động tiếp cận và học hỏi có chọn lọc kinh nghiệm quốc tế, đồng thời phát triển các mô hình phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Bá Bình – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội, cho rằng trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, trọng tài tiếp tục khẳng định vai trò là phương thức giải quyết tranh chấp hiệu quả, linh hoạt và phù hợp thông lệ quốc tế. Tuy nhiên, việc quản trị tố tụng trong các tranh chấp chuỗi vẫn còn nhiều thách thức.

PGS.TS Nguyễn Bá Bình nhấn mạnh, hội thảo là diễn đàn thiết thực để các nhà khoa học và chuyên gia cùng trao đổi, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp.

PGS.TS Nguyễn Bá Bình cũng khẳng định Trường ĐH Luật Hà Nội luôn chú trọng gắn kết giữa đào tạo, nghiên cứu và thực tiễn; đồng thời mong muốn tiếp tục mở rộng hợp tác, tạo điều kiện cho giảng viên và người học nâng cao năng lực chuyên môn.

Tại hội thảo, các chuyên gia đã tập trung phân tích một số vấn đề cốt lõi trong quản trị tranh chấp dạng chuỗi; một vấn đề nổi bật khác là quản trị chứng cứ. Với các tranh chấp dạng chuỗi, khối lượng chứng cứ thường lớn, phân tán và có tính liên kết giữa các vụ việc.

Bên cạnh đó, cơ chế xét xử “mẫu” cũng được đưa ra thảo luận như một giải pháp nhằm định hướng xử lý các tranh chấp tương tự. Dù đã được áp dụng tại một số quốc gia, mô hình này vẫn gặp nhiều thách thức khi triển khai tại Việt Nam, đặc biệt liên quan đến nguyên tắc bảo mật và tính độc lập của từng Hội đồng Trọng tài.