Trang điện tử Cầu Vồng Tuổi Thơ
  • Trang chủ
  • Giáo dục - Học đường
  • Giáo dục thể chất
  • Giáo dục kỹ năng
  • Trao đổi - kết nối
  • Học tập ngoại khoá
  • Văn hóa
  • Nhịp điệu cuộc sống
  • Đa phương tiện
  • Trang chủ
  • Giáo dục - Học đường
  • Giáo dục thể chất
  • Giáo dục kỹ năng
  • Trao đổi - kết nối
  • Học tập ngoại khoá
  • Văn hóa
  • Nhịp điệu cuộc sống
  • Đa phương tiện
Trang điện tử Cầu Vồng Tuổi Thơ

Trang thông tin điện tử tổng hợp Cầu Vồng Tuổi Thơ

Giấy phép thiết lập Trang thông tin điện tử tổng hợp Số 176/GP-STTTT do Sở thông tin & Truyền thông Thành phố Hà Nội cấp ngày 2/12/2024

Công ty Cổ phần Truyền thông và Giáo dục Cầu Vồng

Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 0108503753 do Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành phố Hà Nội cấp ngày 08/11/2018

Email: [email protected]

Địa chỉ: LK05 HDI Home, 201 Nguyễn Tuân, Thanh Xuân, Hà Nội

Phụ trách nội dung

Phạm Thị Thu Thảo

Chức danh: Trưởng nhóm nội dung điện tử

Điện thoại: 0904255215

Email: [email protected]

Liên hệ

0904255215

Bản quyền thuộc về Cầu Vồng EDM

Bài văn nghị luận xã hội: Viết thế nào cho hấp dẫn?

2025/06/09 08:21

GD&TĐ - Viết bài văn nói chung, văn nghị luận nói riêng, phần mở bài (đặt vấn đề) luôn rất quan trọng.


Trong cấu trúc đề thi tốt nghiệp trung học phổ thông môn Ngữ văn, phần viết gồm nghị luận xã hội (bài văn hoặc đoạn văn) hoặc nghị luận văn học (đoạn văn hoặc bài văn).
Tuy nhiên, đề thi tham khảo của Bộ GD&ĐT mới đây, phần viết yêu cầu thí sinh viết bài văn nghị luận xã hội (khoảng 600 chữ). Bởi vậy, trong quá trình ôn tập, học sinh cần chú ý hơn đến dạng viết bài văn này.

Mở bài ngắn gọn, đúng vấn đề và hấp dẫn

Viết bài văn nói chung, văn nghị luận nói riêng, phần mở bài (đặt vấn đề) luôn rất quan trọng. Mặc dù, đây không phải là phần chiếm tỷ lệ điểm cao trong tổng thể của bài viết nhưng thí sinh chỉ có thể viết tốt phần sau nếu như “vào bài” tự nhiên, mạch lạc và đủ ý.
Dân gian ta có câu “miếng trầu là đầu câu chuyện” thì cũng có thể ví von mở bài chính là “miếng trầu” để dẫn dắt người đọc vào nội dung bàn luận của bài văn. Chúng ta cũng từng nghe câu “Văn hay bất luận ngắn dài/ Đọc ngay mở bài là biết văn hay”, nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc viết mở bài - dẫn dắt vào vấn đề bàn luận của người viết.
Cách đây gần 10 năm trước, tôi có một học trò dù không phải thuộc đội tuyển dự thi học sinh giỏi tỉnh, nhưng mỗi lần đến tiết chấm bài, tôi đều có cảm giác muốn tìm đến bài viết của em đầu tiên để đọc… mở bài. Bởi lẽ, trước bất cứ yêu cầu nào của đề văn, em đều có những cách mở bài tự nhiên, tinh tế và mới mẻ.
Đọc phần mở bài của em viết vừa ngắn gọn, mạch lạc vừa đem đến cho người đọc sự hấp dẫn, tò mò muốn được khám phá tiếp những trang văn tiếp theo. Và tôi ngẫm nghĩ, hóa ra sự háo hức mong chờ thưởng thức một bài văn lại bắt đầu từ cách dẫn dắt người đọc ngay ở phần mở bài…
Trước hết, mở bài phải nêu được cái nhìn tổng quát mà đề thi yêu cầu, nghĩa là phải có một “điểm dừng” để suy nghĩ bao quát nội dung chính bàn luận là gì, từ đó mở ra hướng giải quyết để triển khai ở phần thân bài. Có nhiều cách mở bài như mở bài gián tiếp bằng danh ngôn, tục ngữ … hay mở bài bằng trực tiếp đi thẳng vào vấn đề... Ví dụ: Đề yêu cầu bàn về câu nói “Nơi nào có ý chí nơi đó có con đường”.
Thí sinh có thể viết: Trong cuộc sống, thất bại hay thành công chỉ cách nhau một gang tấc. Nó phụ thuộc vào ý chí, vào tinh thần cũng như lòng kiên định của mỗi người. Pauline Kael từng nói “Nơi nào có ý chí nơi đó có con đường”. Câu nói về ý chí đó cứ thổn thức trong tâm trí tôi, như trở thành một kim chỉ nam, một triết lý sống giúp tôi vượt qua mọi thách thức, khó khăn...
Tuy nhiên, căn cứ vào đề thi minh họa thì cần khẳng định nội dung bài văn nghị luận là liên quan đến một vấn đề về tuổi trẻ nên khi dẫn dắt vấn đề các em cũng cần chú ý đến nội dung này để có cách mở bài sáng tạo.
Công thức thường là: Dẫn dắt + Khái quát nội dung bàn luận + Thể hiện chính kiến với vấn đề. Một lưu ý khác nữa là vấn đề nghị luận xã hội trong đề tham khảo không liên quan với ngữ liệu đọc hiểu: Bài viết bàn đến vấn đề trí tuệ nhân tạo - những lợi ích và băn khoăn, trong khi ngữ liệu đọc hiểu là một trích đoạn thơ không liên quan với nội dung trên.
Thí sinh trong giờ thi môn Ngữ văn Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2024 tại TPHCM. Ảnh minh họa: INT


Đưa dẫn chứng cần tiêu biểu, đồng điệu, mới mẻ

Những dẫn chứng đã quen thuộc, được sử dụng nhiều lần sẽ kém hấp dẫn. Do đó học sinh cần thường xuyên cập nhật thông tin, ghi chép lại một cách có hệ thống để khi làm bài vận dụng một cách linh hoạt.
Tôi cũng từng rất ấn tượng với một học sinh - em Ngô Thị San, trong đội dự thi học sinh giỏi tỉnh Nghệ An môn Ngữ văn trước đây bởi cách đưa dẫn chứng của em vào bài viết.
Mỗi lần chấm bài, em đều tạo cho tôi sự bất ngờ bằng việc luôn đưa một dẫn chứng mới mẻ vào bài làm. Trong suốt quá trình bồi dưỡng, em chưa bao giờ lặp lại bất kì một dẫn chứng nào.
Có dẫn chứng là một nhân vật mà tôi chưa bao giờ được biết đến. Cũng có dẫn chứng tôi từng biết nhưng với cách trình bày của em thì dẫn chứng ấy lại trở nên sinh động, mới lạ khác thường. Chính vì điều ấy, tôi luôn có cảm giác háo hức đón chờ những bài văn của em.
Tiếp đến, các em khi viết bài văn nghị luận xã hội cần chú ý số lượng dẫn chứng vừa đủ (khoảng từ 2 hoặc 3 dẫn chứng thực sự tiêu biểu). Tránh đưa vào bài viết quá nhiều dẫn chứng chứng chung chung, mơ hồ, không liên quan hoặc liên quan một cách “gượng ép” tới vấn đề nghị luận. Điều này vừa không làm rõ được luận điểm vừa sẽ gây ra sự nhàm chán cho người đọc.
Mặt khác, nếu là dẫn chứng về con người phải là con người có thật ngoài cuộc sống, nghĩa là dẫn chứng phi hư cấu, tránh đưa dẫn chứng hư cấu. Ngoài ra, các em có thể dẫn chứng là số liệu (những số liệu thống kê có nguồn chính xác, số liệu “biết nói”); dẫn chứng bằng những sự việc, hiện tượng xảy ra trong cuộc sống (ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, siêu thị 0 đồng, ATM gạo cho người nghèo, những tấm lòng thiện nguyện trong đại dịch…);
Dẫn chứng bằng những câu nói nổi tiếng (Đầu tiên: hãy nghĩ. Thứ hai: hãy tin. Thứ ba: hãy mơ. Thứ tư: hãy dám - Walt Disney; Ai cũng có thể trở thành những “con người lớn” bằng hai cách, làm được những việc lớn hoặc làm được những việc nhỏ với một tình yêu cực lớn - Giản Tư Trung…).
Cuối cùng, thí sinh khi đưa dẫn chứng, cần phân tích, bình luận về dẫn chứng (với dung lượng khoảng 2 hoặc 3 câu văn). Để làm được điều này, thí sinh phải thật sự hiểu sâu sắc về dẫn chứng, có sự đồng cảm, đồng điệu với từng con người (người nổi tiếng), số liệu, sự việc hay những câu danh ngôn.
Như vậy, nếu thí sinh biết đưa dẫn chứng tiêu biểu, mới mẻ thì sẽ giúp cho bài văn nghị luận xã hội trở nên sinh động, hấp dẫn hơn đồng thời thể hiện sự hiểu biết, vốn sống và khả năng cập nhật thông tin của người viết.
Ngoài ra, dẫn chứng tiêu biểu, mới mẻ cũng góp phần tăng sức thuyết phục cho luận điểm, góp phần tạo điểm nhấn, làm nổi bật quan điểm cá nhân cũng như thể hiện sự sáng tạo và bản lĩnh lập luận của người viết.
Học sinh lớp 12C6, Trường Cao đẳng Công nghệ và Quản trị Sonadezi (Đồng Nai) xem lại kết quả bài thi thử môn Ngữ văn. Ảnh minh họa: INT


Trong bài viết cần có phản đề

Một bài văn nghị luận sẽ trở nên toàn diện, sâu sắc và thuyết phục hơn nếu người viết biết đưa phản đề vào bài viết đúng thời điểm. Phản đề nghị luận xã hội hay còn gọi là phần “lật lại vấn đề” chính là việc nêu ra một ý kiến trái ngược với ý kiến mình đang cần bàn, trên cơ sở đó, mình dùng lập luận để bác bỏ ý kiến đó để khẳng định ý kiến mình đang cần bàn. Phản đề gần giống với thao tác bác bỏ và cách làm cũng tương tự như bác bỏ.
Trong bài văn nghị luận xã hội, phần phản đề thường được viết ở cuối phần thân bài, sau khi thí sinh đã trình bày đầy đủ phần giải thích và chứng minh luận điểm chính (chính đề). Phản đề chính là phần bàn luận mở rộng, là sự phản biện, nhìn nhận đa chiều đối với vấn đề các em đang bàn luận.
Cách trình bày như sau: Nêu ra những ý kiến trái chiều, quan điểm sai lệch, tiêu cực... Sau đó bác bỏ hoặc phân tích lý do không đúng để làm nổi bật tính đúng đắn của chính đề. Cũng có thể dùng để thể hiện cái nhìn đa chiều, khách quan.
Ví dụ: Phản đề về vấn đề “tình yêu thương”. Người viết có thể viết: “Tình yêu thương có ý nghĩa rất to lớn. Tuy nhiên ta cũng cần phải hiểu được rằng tình yêu thương người khác không phải là sự bao che, dung túng cho những hành động xấu, đó là sự yêu thương mù quáng, tình yêu thương cho đi cần phải cho đúng người, đúng lúc, đúng chỗ, từ trái tim đến trái tim, cha mẹ yêu thương con cái nhưng không nên quá nuông chiều quá nhiều, bạn bè che giấu đi những thói hư tật xấu của nhau không có nghĩa là tình yêu thương”.
Cũng có thể, các em chỉ cần diễn đạt ngắn gọn như sau: “Cố nhiên, tình yêu thương sẽ chỉ có ý nghĩa nếu nó được xuất phát từ sự thành tâm, thành ý từ lòng trắc ẩn cao thượng của con người”.
Ví dụ khác, phản đề về sự thích nghi: “Cùng với sự phát triển không ngừng của cuộc sống, việc thay đổi để bản thân thích nghi với xã hội là điều cần thiết. Tuy nhiên, không phải lúc nào chúng ta thay đổi bản thân cũng là tốt. Con người luôn phải nhận biết phải trái, đúng sai để lựa chọn thay đổi sao cho phù hợp và giữ lại những giá trị tốt đẹp nhất của bản thân”.
Hay phản đề về sự tự tin: “Tự tin chính là điều mà chúng ta cần có trong cuộc sống. Tuy nhiên, nếu sự tự tin không được thể hiện đúng cách thì dễ trở thành “tự kiêu, tự mãn”, gây khó chịu cho người đối diện.”
Như vậy, có thể thấy, cách đưa phản đề vào bài viết nghị luận xã hội ngoài việc giúp cho bài văn toàn diện, sâu sắc và thuyết phục hơn thì đây cũng là một yếu tố mà giám khảo có thể đánh giá được sự thông minh, sắc sảo của thí sinh.
Qua phản đề, người viết biết bảo vệ quan điểm của mình bằng lý lẽ, chứ không áp đặt. Điều đó thể hiện thí sinh là người có tư duy độc lập và chính kiến rõ ràng.
Viết một bài văn nghị luận xã hội đảm bảo yêu cầu chặt chẽ, mạch lạc, bàn trúng vấn đề đã khó. Viết một bài văn nghị luận xã hội sáng tạo, hấp dẫn người đọc lại càng khó hơn. Tuy nhiên, nếu các em biết dẫn dắt khéo léo, lấy dẫn chứng tinh tế, tiêu biểu, mới mẻ và biết đưa phản đề hợp lý thì vấn đề viết một bài văn nghị luận xã hội thuyết phục, hấp dẫn sẽ là điều có thể.

Năm nay là lứa học sinh đầu tiên thi tốt nghiệp theo Chương trình GDPT 2018. Ảnh minh họa: INT

Trong cấu trúc đề thi tốt nghiệp trung học phổ thông môn Ngữ văn, phần viết gồm nghị luận xã hội (bài văn hoặc đoạn văn) hoặc nghị luận văn học (đoạn văn hoặc bài văn).
Tuy nhiên, đề thi tham khảo của Bộ GD&ĐT mới đây, phần viết yêu cầu thí sinh viết bài văn nghị luận xã hội (khoảng 600 chữ). Bởi vậy, trong quá trình ôn tập, học sinh cần chú ý hơn đến dạng viết bài văn này.

Mở bài ngắn gọn, đúng vấn đề và hấp dẫn

Viết bài văn nói chung, văn nghị luận nói riêng, phần mở bài (đặt vấn đề) luôn rất quan trọng. Mặc dù, đây không phải là phần chiếm tỷ lệ điểm cao trong tổng thể của bài viết nhưng thí sinh chỉ có thể viết tốt phần sau nếu như “vào bài” tự nhiên, mạch lạc và đủ ý.
Dân gian ta có câu “miếng trầu là đầu câu chuyện” thì cũng có thể ví von mở bài chính là “miếng trầu” để dẫn dắt người đọc vào nội dung bàn luận của bài văn. Chúng ta cũng từng nghe câu “Văn hay bất luận ngắn dài/ Đọc ngay mở bài là biết văn hay”, nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc viết mở bài - dẫn dắt vào vấn đề bàn luận của người viết.
Cách đây gần 10 năm trước, tôi có một học trò dù không phải thuộc đội tuyển dự thi học sinh giỏi tỉnh, nhưng mỗi lần đến tiết chấm bài, tôi đều có cảm giác muốn tìm đến bài viết của em đầu tiên để đọc… mở bài. Bởi lẽ, trước bất cứ yêu cầu nào của đề văn, em đều có những cách mở bài tự nhiên, tinh tế và mới mẻ.
Đọc phần mở bài của em viết vừa ngắn gọn, mạch lạc vừa đem đến cho người đọc sự hấp dẫn, tò mò muốn được khám phá tiếp những trang văn tiếp theo. Và tôi ngẫm nghĩ, hóa ra sự háo hức mong chờ thưởng thức một bài văn lại bắt đầu từ cách dẫn dắt người đọc ngay ở phần mở bài…
Trước hết, mở bài phải nêu được cái nhìn tổng quát mà đề thi yêu cầu, nghĩa là phải có một “điểm dừng” để suy nghĩ bao quát nội dung chính bàn luận là gì, từ đó mở ra hướng giải quyết để triển khai ở phần thân bài. Có nhiều cách mở bài như mở bài gián tiếp bằng danh ngôn, tục ngữ … hay mở bài bằng trực tiếp đi thẳng vào vấn đề... Ví dụ: Đề yêu cầu bàn về câu nói “Nơi nào có ý chí nơi đó có con đường”.
Thí sinh có thể viết: Trong cuộc sống, thất bại hay thành công chỉ cách nhau một gang tấc. Nó phụ thuộc vào ý chí, vào tinh thần cũng như lòng kiên định của mỗi người. Pauline Kael từng nói “Nơi nào có ý chí nơi đó có con đường”. Câu nói về ý chí đó cứ thổn thức trong tâm trí tôi, như trở thành một kim chỉ nam, một triết lý sống giúp tôi vượt qua mọi thách thức, khó khăn...
Tuy nhiên, căn cứ vào đề thi minh họa thì cần khẳng định nội dung bài văn nghị luận là liên quan đến một vấn đề về tuổi trẻ nên khi dẫn dắt vấn đề các em cũng cần chú ý đến nội dung này để có cách mở bài sáng tạo.
Công thức thường là: Dẫn dắt + Khái quát nội dung bàn luận + Thể hiện chính kiến với vấn đề. Một lưu ý khác nữa là vấn đề nghị luận xã hội trong đề tham khảo không liên quan với ngữ liệu đọc hiểu: Bài viết bàn đến vấn đề trí tuệ nhân tạo - những lợi ích và băn khoăn, trong khi ngữ liệu đọc hiểu là một trích đoạn thơ không liên quan với nội dung trên.
Thí sinh trong giờ thi môn Ngữ văn Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2024 tại TPHCM. Ảnh minh họa: INT


Đưa dẫn chứng cần tiêu biểu, đồng điệu, mới mẻ

Những dẫn chứng đã quen thuộc, được sử dụng nhiều lần sẽ kém hấp dẫn. Do đó học sinh cần thường xuyên cập nhật thông tin, ghi chép lại một cách có hệ thống để khi làm bài vận dụng một cách linh hoạt.
Tôi cũng từng rất ấn tượng với một học sinh - em Ngô Thị San, trong đội dự thi học sinh giỏi tỉnh Nghệ An môn Ngữ văn trước đây bởi cách đưa dẫn chứng của em vào bài viết.
Mỗi lần chấm bài, em đều tạo cho tôi sự bất ngờ bằng việc luôn đưa một dẫn chứng mới mẻ vào bài làm. Trong suốt quá trình bồi dưỡng, em chưa bao giờ lặp lại bất kì một dẫn chứng nào.
Có dẫn chứng là một nhân vật mà tôi chưa bao giờ được biết đến. Cũng có dẫn chứng tôi từng biết nhưng với cách trình bày của em thì dẫn chứng ấy lại trở nên sinh động, mới lạ khác thường. Chính vì điều ấy, tôi luôn có cảm giác háo hức đón chờ những bài văn của em.
Tiếp đến, các em khi viết bài văn nghị luận xã hội cần chú ý số lượng dẫn chứng vừa đủ (khoảng từ 2 hoặc 3 dẫn chứng thực sự tiêu biểu). Tránh đưa vào bài viết quá nhiều dẫn chứng chứng chung chung, mơ hồ, không liên quan hoặc liên quan một cách “gượng ép” tới vấn đề nghị luận. Điều này vừa không làm rõ được luận điểm vừa sẽ gây ra sự nhàm chán cho người đọc.
Mặt khác, nếu là dẫn chứng về con người phải là con người có thật ngoài cuộc sống, nghĩa là dẫn chứng phi hư cấu, tránh đưa dẫn chứng hư cấu. Ngoài ra, các em có thể dẫn chứng là số liệu (những số liệu thống kê có nguồn chính xác, số liệu “biết nói”); dẫn chứng bằng những sự việc, hiện tượng xảy ra trong cuộc sống (ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, siêu thị 0 đồng, ATM gạo cho người nghèo, những tấm lòng thiện nguyện trong đại dịch…);
Dẫn chứng bằng những câu nói nổi tiếng (Đầu tiên: hãy nghĩ. Thứ hai: hãy tin. Thứ ba: hãy mơ. Thứ tư: hãy dám - Walt Disney; Ai cũng có thể trở thành những “con người lớn” bằng hai cách, làm được những việc lớn hoặc làm được những việc nhỏ với một tình yêu cực lớn - Giản Tư Trung…).
Cuối cùng, thí sinh khi đưa dẫn chứng, cần phân tích, bình luận về dẫn chứng (với dung lượng khoảng 2 hoặc 3 câu văn). Để làm được điều này, thí sinh phải thật sự hiểu sâu sắc về dẫn chứng, có sự đồng cảm, đồng điệu với từng con người (người nổi tiếng), số liệu, sự việc hay những câu danh ngôn.
Như vậy, nếu thí sinh biết đưa dẫn chứng tiêu biểu, mới mẻ thì sẽ giúp cho bài văn nghị luận xã hội trở nên sinh động, hấp dẫn hơn đồng thời thể hiện sự hiểu biết, vốn sống và khả năng cập nhật thông tin của người viết.
Ngoài ra, dẫn chứng tiêu biểu, mới mẻ cũng góp phần tăng sức thuyết phục cho luận điểm, góp phần tạo điểm nhấn, làm nổi bật quan điểm cá nhân cũng như thể hiện sự sáng tạo và bản lĩnh lập luận của người viết.
Học sinh lớp 12C6, Trường Cao đẳng Công nghệ và Quản trị Sonadezi (Đồng Nai) xem lại kết quả bài thi thử môn Ngữ văn. Ảnh minh họa: INT


Trong bài viết cần có phản đề

Một bài văn nghị luận sẽ trở nên toàn diện, sâu sắc và thuyết phục hơn nếu người viết biết đưa phản đề vào bài viết đúng thời điểm. Phản đề nghị luận xã hội hay còn gọi là phần “lật lại vấn đề” chính là việc nêu ra một ý kiến trái ngược với ý kiến mình đang cần bàn, trên cơ sở đó, mình dùng lập luận để bác bỏ ý kiến đó để khẳng định ý kiến mình đang cần bàn. Phản đề gần giống với thao tác bác bỏ và cách làm cũng tương tự như bác bỏ.
Trong bài văn nghị luận xã hội, phần phản đề thường được viết ở cuối phần thân bài, sau khi thí sinh đã trình bày đầy đủ phần giải thích và chứng minh luận điểm chính (chính đề). Phản đề chính là phần bàn luận mở rộng, là sự phản biện, nhìn nhận đa chiều đối với vấn đề các em đang bàn luận.
Cách trình bày như sau: Nêu ra những ý kiến trái chiều, quan điểm sai lệch, tiêu cực... Sau đó bác bỏ hoặc phân tích lý do không đúng để làm nổi bật tính đúng đắn của chính đề. Cũng có thể dùng để thể hiện cái nhìn đa chiều, khách quan.
Ví dụ: Phản đề về vấn đề “tình yêu thương”. Người viết có thể viết: “Tình yêu thương có ý nghĩa rất to lớn. Tuy nhiên ta cũng cần phải hiểu được rằng tình yêu thương người khác không phải là sự bao che, dung túng cho những hành động xấu, đó là sự yêu thương mù quáng, tình yêu thương cho đi cần phải cho đúng người, đúng lúc, đúng chỗ, từ trái tim đến trái tim, cha mẹ yêu thương con cái nhưng không nên quá nuông chiều quá nhiều, bạn bè che giấu đi những thói hư tật xấu của nhau không có nghĩa là tình yêu thương”.
Cũng có thể, các em chỉ cần diễn đạt ngắn gọn như sau: “Cố nhiên, tình yêu thương sẽ chỉ có ý nghĩa nếu nó được xuất phát từ sự thành tâm, thành ý từ lòng trắc ẩn cao thượng của con người”.
Ví dụ khác, phản đề về sự thích nghi: “Cùng với sự phát triển không ngừng của cuộc sống, việc thay đổi để bản thân thích nghi với xã hội là điều cần thiết. Tuy nhiên, không phải lúc nào chúng ta thay đổi bản thân cũng là tốt. Con người luôn phải nhận biết phải trái, đúng sai để lựa chọn thay đổi sao cho phù hợp và giữ lại những giá trị tốt đẹp nhất của bản thân”.
Hay phản đề về sự tự tin: “Tự tin chính là điều mà chúng ta cần có trong cuộc sống. Tuy nhiên, nếu sự tự tin không được thể hiện đúng cách thì dễ trở thành “tự kiêu, tự mãn”, gây khó chịu cho người đối diện.”
Như vậy, có thể thấy, cách đưa phản đề vào bài viết nghị luận xã hội ngoài việc giúp cho bài văn toàn diện, sâu sắc và thuyết phục hơn thì đây cũng là một yếu tố mà giám khảo có thể đánh giá được sự thông minh, sắc sảo của thí sinh.
Qua phản đề, người viết biết bảo vệ quan điểm của mình bằng lý lẽ, chứ không áp đặt. Điều đó thể hiện thí sinh là người có tư duy độc lập và chính kiến rõ ràng.
Viết một bài văn nghị luận xã hội đảm bảo yêu cầu chặt chẽ, mạch lạc, bàn trúng vấn đề đã khó. Viết một bài văn nghị luận xã hội sáng tạo, hấp dẫn người đọc lại càng khó hơn. Tuy nhiên, nếu các em biết dẫn dắt khéo léo, lấy dẫn chứng tinh tế, tiêu biểu, mới mẻ và biết đưa phản đề hợp lý thì vấn đề viết một bài văn nghị luận xã hội thuyết phục, hấp dẫn sẽ là điều có thể.

Chia sẻ
bài nghị luận xã hộiviết bài nghị luậnkỹ năng viết vănnghị luận xã hội hấp dẫntư duy phản biệnkỹ năng trình bàyđề bài nghị luậnchủ đề xã hộinghị luận mẫuhướng dẫn viếtvăn nghị luậnmôn Ngữ văn
Theo Nguyễn Đình Ánh (Trường THPT Nghi Lộc 2 - Nghi Mỹ - Nghi Lộc - Nghệ An)
giaoducthoidai.vn
Theo: giaoducthoidai.vn
2025/06/09 07:25 (GMT+7)

Xem thêm Trao đổi - kết nối

Tái định hình dạy và học Toán trong kỷ nguyên số
Trao đổi - kết nối

Tái định hình dạy và học Toán trong kỷ nguyên số

Phân luồng sau THCS: Quyền chọn đã rõ, cần tư vấn trúng
Trao đổi - kết nối

Phân luồng sau THCS: Quyền chọn đã rõ, cần tư vấn trúng

Người học có thể bị hạn chế khả năng tư duy và sáng tạo ngôn ngữ nếu lạm dụng AI
Trao đổi - kết nối

Người học có thể bị hạn chế khả năng tư duy và sáng tạo ngôn ngữ nếu lạm dụng AI

Chuẩn bị vào lớp 1: Điều trẻ cần không chỉ là kiến thức
Trao đổi - kết nối

Chuẩn bị vào lớp 1: Điều trẻ cần không chỉ là kiến thức

Cô giáo Ngữ văn Đà Nẵng chia sẻ bí kíp ôn thi giai đoạn nước rút cho HS lớp 9
Trao đổi - kết nối

Cô giáo Ngữ văn Đà Nẵng chia sẻ bí kíp ôn thi giai đoạn nước rút cho HS lớp 9

Đổi mới mô hình tăng trưởng - 'chìa khóa' để Huế bứt phá trong kỷ nguyên mới
Trao đổi - kết nối

Đổi mới mô hình tăng trưởng - 'chìa khóa' để Huế bứt phá trong kỷ nguyên mới

Mới nhất

2026-04-16 10:31

Sân chơi sáng tạo để giáo dục về quyền trẻ em

GD&TĐ - Bằng các trò chơi trí tuệ và tiểu phẩm, trẻ bước đầu nhận biết một số quyền cơ bản của mình như quyền được yêu thương, chăm sóc, bảo vệ.

Sân chơi sáng tạo để giáo dục về quyền trẻ em
2026-04-16 10:31

Đổi mới chăm sóc sức khỏe học đường để phòng bệnh từ sớm

GD&TĐ - Phòng tránh các bệnh không lây nhiễm, chuyên gia khuyến nghị, trường học cần tăng cường giáo dục thể chất để học sinh vận động ít nhất 60 phút/ngày.

Đổi mới chăm sóc sức khỏe học đường để phòng bệnh từ sớm
2026-04-16 10:31

Xây dựng trường học không khói thuốc: Gia đình - 'Hàng rào' quan trọng

GD&TĐ - Sự gắn kết chặt chẽ giữa giáo viên và phụ huynh sẽ tạo nên 'hàng rào' vững chắc, giúp quản lý học sinh hiệu quả cả trong và ngoài trường học.

Xây dựng trường học không khói thuốc: Gia đình - 'Hàng rào' quan trọng
2026-04-16 10:30

3 đội Robotics LSTS đại diện cho tài năng Việt Nam chinh phục VEX World Championship 2026

Từ ngày 21 - 30/4, 3 đội Robotics LSTS - 3 đội xuất sắc đại diện cho tài năng Việt Nam sẽ chính thức lên đường chinh phục VEX World Championship 2026.

3 đội Robotics LSTS đại diện cho tài năng Việt Nam chinh phục VEX World Championship 2026
2026-04-16 10:28

Phát triển văn hóa đọc: Ngành xuất bản đứng trước cơ hội 10 tỷ USD

(CLO) Trong kỷ nguyên của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, văn hóa đọc vẫn là nền tảng không thể thay thế của sự phát triển bền vững.

Phát triển văn hóa đọc: Ngành xuất bản đứng trước cơ hội 10 tỷ USD
2026-04-16 10:22

Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non: Nâng chất đội ngũ từ 3 nhóm tiêu chuẩn

GD&TĐ - Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư số 28/2026/TT-BGDĐT quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non (Thông tư số 28).

Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non: Nâng chất đội ngũ từ 3 nhóm tiêu chuẩn
2026-04-16 10:22

Doanh nghiệp ‘trải thảm đỏ’ đón sinh viên EPU với cơ hội việc làm lương hấp dẫn

GD&TĐ - Ngày 16/4, Trường Đại học Điện lực (EPU) tổ chức ngày hội tuyển dụng thu hút nhiều doanh nghiệp lớn với hàng nghìn cơ hội việc làm cho sinh viên.

Doanh nghiệp ‘trải thảm đỏ’ đón sinh viên EPU với cơ hội việc làm lương hấp dẫn
2026-04-16 10:21

Trang bị kỹ năng phòng đuối nước, bảo đảm an toàn cho học sinh

GD&TĐ - Trước kỳ nghỉ hè, trường học ở Phú Thọ chú trọng trang bị kỹ năng phòng đuối nước cho học sinh.

Trang bị kỹ năng phòng đuối nước, bảo đảm an toàn cho học sinh
2026-04-16 10:20

Phú Thọ đứng thứ 2 toàn quốc tại sân chơi Trạng nguyên Tiếng Việt quốc gia

GD&TĐ - Năm học 2025-2026, tỉnh Phú Thọ đứng thứ 2 toàn quốc về số lượng và chất lượng giải sân chơi Trạng nguyên Tiếng Việt trên internet cấp quốc gia.

Phú Thọ đứng thứ 2 toàn quốc tại sân chơi Trạng nguyên Tiếng Việt quốc gia
2026-04-16 10:12

Giữ hồn Mường trong nếp nhà sàn

GD&TĐ - Ven lòng hồ sông Đà, giữa những đổi thay của đời sống hiện đại, nhiều gia đình người Mường vẫn gìn giữ nếp nhà sàn truyền thống như muốn lưu lại hồn cốt văn hóa của dân tộc mình.

Giữ hồn Mường trong nếp nhà sàn