Để duy trì, phát huy thành quả bước đầu, vấn đề đặt ra là các giải pháp cần mang tính hệ thống, đồng bộ.
Bước đệm nền tảng
Đối với ngành Giáo dục tỉnh Thái Nguyên, dạy và học tiếng Anh được xác định là nhiệm vụ chú trọng hàng đầu. Những năm qua, các cơ sở giáo dục đã nỗ lực chuẩn bị điều kiện cơ bản; từng bước nâng cao chất lượng dạy học ngoại ngữ, đặc biệt các trường vùng khó khăn được ưu tiên quan tâm.
Đối với bậc mầm non, các cơ sở giáo dục tích cực tạo môi trường cho trẻ mẫu giáo làm quen và tiếp cận tiếng Anh; triển khai tổ chức các hoạt động trải nghiệm theo hướng thiết thực, hiệu quả. Với cấp tiểu học, tỷ lệ học sinh lớp 1 và lớp 2 học tiếng Anh tự chọn đạt trên 92%, học tiếng Anh bắt buộc ở các khối 3, 4, 5 đạt tỷ lệ 100%.
Nhiều cơ sở giáo dục đã tích cực xã hội hóa theo tinh thần tự nguyện để thực hiện dạy học tiếng Anh qua các chủ đề Toán và khoa học; tăng cường tổ chức cho giáo viên, học sinh học tiếng Anh qua truyền hình, đẩy mạnh thực hành tiếng Anh cùng hoạt động đọc truyện, trải nghiệm, sân chơi, giao lưu phù hợp độ tuổi.
Trên nền tảng, môi trường dạy học tiếng Anh đáp ứng những điều kiện cơ bản, nhiều kết quả học tập của học trò đã đạt được. Thậm chí, một số trường học vùng khó còn xuất hiện các nhân tố đầy kỳ vọng; một số em có năng lực tốt, được hướng dẫn sát sao, có phương pháp phù hợp, đã đạt thành quả đáng tự hào.
Có thể kể đến trường hợp xuất sắc như em Hà Thúc Tùng Anh (lớp 9A1, Trường THCS Nguyễn Tất Thành, xã Đại Phúc) đạt điểm số 8.0 IELTS ngay lần thi đầu tiên; Nguyễn Hoàng Nam (Trường THPT Võ Nhai) đạt giải Nhất môn Tiếng Anh kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh, giải Khuyến khích môn Tiếng Anh tại Kỳ thi học sinh giỏi Quốc gia năm học 2025-2026.
“Để chất lượng dạy học tiếng Anh nâng cao, đặc biệt với trường học ở địa bàn khó khăn, cần nhiều yếu tố đồng bộ như chính sách khuyến khích, hỗ trợ của địa phương; vai trò định hướng, điều phối và giám sát chất lượng của cơ quan quản lý giáo dục; đồng hành cung cấp giải pháp công nghệ, chương trình, học liệu của doanh nghiệp; đáp ứng về đội ngũ giáo viên”, ông Nguyễn Văn Hưng - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Thái Nguyên nhấn mạnh.
Giải pháp phù hợp thực tiễn
Tại Trường Tiểu học Tân Thành 1 (phường Tích Lương), ngay khi Chương trình GDPT 2018 triển khai, nhà trường đã dạy tiếng Anh bắt buộc với khối lớp 3, 4 và 5; dạy tiếng Anh tự chọn với khối lớp 1, lớp 2 để giúp học sinh sớm làm quen ngoại ngữ.
Bà Ngô Thị Ngọc Lan - Hiệu trưởng trao đổi: “Yêu cầu từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học là định hướng rất quan trọng. Đối với cấp tiểu học, điều này càng ý nghĩa bởi việc học tiếng Anh từ nhỏ sẽ giúp học sinh có nền tảng sớm, ngấm vào tiềm thức để hình thành năng lực ngôn ngữ và tư duy sâu sắc, bền vững”.
Năm học này, Trường Tiểu học Tân Thành 1 đã đầu tư bổ sung nâng cấp trang thiết bị phòng học tiếng Anh mới, bắt đầu triển khai thi IOE cho học sinh từ khối 1, đồng thời tăng cường tổ chức các hoạt động giáo dục, dạy học một số môn bằng tiếng Anh.
Theo Ban Giám hiệu nhà trường, một trong những vấn đề đặc biệt quan trọng để nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy học tiếng Anh là tăng cường về đội ngũ giáo viên. Hiện tại, giáo viên dạy tiếng Anh của trường chỉ có 1 biên chế và 1 hợp đồng theo định mức khoán nên còn gặp khó khăn trong sắp xếp bố trí giờ dạy học, tổ chức hoạt động giáo dục lồng ghép.
Bên cạnh nỗ lực từ phía nhà trường thì sự thấu hiểu, phối hợp của gia đình học sinh cũng vô cùng cần thiết. “Điều kiện nhiều gia đình nông thôn còn khó khăn, mặt bằng chung về năng lực tiếng Anh của học sinh chưa cao… nên nhà trường xác định phải nỗ lực trao đổi với phụ huynh để nâng cao nhận thức về tầm quan trọng, phối hợp chặt chẽ để tạo cho các em điều kiện, tâm thế tốt nhất trong việc học tiếng Anh”, bà Ngô Thị Ngọc Lan nhấn mạnh.
Trường THCS Nguyễn Tất Thành (xã Đại Phúc) - nằm ở địa bàn nông thôn, điều kiện và môi trường ngoại ngữ không thuận lợi nhưng việc dạy học tiếng Anh được xem như mục tiêu trọng tâm. Thực tế học sinh còn khó khăn trong học ngữ pháp, giao tiếp bởi không có người cùng trao đổi trực tiếp bằng tiếng Anh.
Tuy nhiên, không để những trở ngại này làm chậm tiến trình học tập, giáo viên đã hướng dẫn các em luyện tập ngữ pháp thông qua làm bài tập, đọc sách và ghi chép lại những cấu trúc quan trọng để áp dụng vào bài viết và nói. Để cải thiện kỹ năng giao tiếp, các em được khuyến khích tận dụng các nền tảng học tiếng Anh trực tuyến, và luyện nói một mình bằng cách ghi âm giọng đọc rồi tự chỉnh sửa, xem phim và nghe podcast, bắt chước cách phát âm, ngữ điệu của người bản xứ…
Theo cô Đoàn Thị Thanh Hải – giáo viên môn Tiếng Anh, bên cạnh những hoạt động trên lớp, giáo viên còn cung cấp nguồn tài liệu tham khảo để học sinh có thể tự học và ôn tập tại nhà, từ đó nâng cao kiến thức, khả năng ngôn ngữ bền vững. Khi kết hợp linh hoạt phương pháp này, học sinh không chỉ học tốt hơn mà còn hình thành niềm yêu thích và tự tin khi sử dụng tiếng Anh trong cuộc sống hàng ngày.
Nhà trường cũng thực hiện các buổi tập huấn thường niên cho giáo viên và học sinh; tổ chức các buổi ngoại khóa chuyên đề về tiếng Anh; triển khai thí điểm việc dạy Toán và các môn Khoa học Tự nhiên bằng tiếng Anh...
“Một trong những phương pháp hiệu quả là sử dụng trò chơi ngôn ngữ tạo môi trường học tập vui vẻ, giúp học sinh tiếp thu kiến thức tự nhiên. Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy được chú trọng. Cụ thể như: Sử dụng các ứng dụng học tiếng Anh, video minh họa, phần mềm tương tác… giúp bài học sinh động hơn, kích thích sự chủ động của học sinh trong quá trình tiếp cận ngôn ngữ”, cô Đoàn Thị Thanh Hải chia sẻ.
