Từ ‘diệt giặc dốt’ đến kiến tạo thể chế giáo dục hiện đại
2026/03/02 16:41
GD&TĐ - Hơn 80 năm qua, giáo dục luôn được xác định là quốc sách hàng đầu, với hệ thống chính sách, pháp luật ngày càng hoàn thiện.
Tại tọa đàm “80 năm thành tựu giáo dục và dấu ấn lập pháp” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức, TSKH Phạm Đỗ Nhật Tiến – nguyên Trợ lý Bộ trưởng Bộ GD&ĐT – nhận định: những thành tựu giáo dục của Việt Nam là minh chứng thuyết phục, khiến nhiều quốc gia phải kinh ngạc.
Theo ông Phạm Đỗ Nhật Tiến, có 8 thành tựu nổi bật.
Thứ nhất, xóa nạn mù chữ và phong trào bình dân học vụ. Năm 1945, 95% dân số mù chữ. Chỉ sau 5–7 năm, nhờ chiến dịch “diệt giặc dốt”, nạn mù chữ cơ bản được xóa bỏ, tạo nền tảng cho các thắng lợi cách mạng tiếp theo.
Thứ hai, thành tựu phổ cập giáo dục. Từ Luật Phổ cập giáo dục tiểu học năm 1991, Việt Nam hoàn thành phổ cập tiểu học vào năm 2000, phổ cập THCS vào năm 2010, trở thành một trong những quốc gia sớm hoàn thành Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ về giáo dục.
Thứ ba, bước chuyển ấn tượng về chất lượng giáo dục, đặc biệt ở bậc phổ thông. Chất lượng giáo dục phổ thông được đánh giá đi trước một bước so với trình độ phát triển kinh tế – một “ngoại lệ” hiếm có trên thế giới.
Chuyên gia giáo dục, TSKH. Phạm Đỗ Nhật Tiến. Ảnh: Mạnh Hưng.
Thứ tư, xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo. Báo cáo của OECD năm 2025 cho thấy 72% giáo viên Việt Nam đạt chuẩn đầu ra nghề nghiệp, cao hơn mức trung bình 44% của OECD.
Thứ năm, hình thành hệ thống giáo dục quốc dân thống nhất, trường lớp phủ khắp cả nước, đáp ứng nhu cầu học tập ở mọi trình độ và thúc đẩy hội nhập quốc tế.
Thứ sáu, phát triển hệ thống trường ngoài công lập, nhiều cơ sở đạt chuẩn chất lượng cao, góp phần đa dạng hóa cơ hội học tập.
Thứ bảy, phát triển xã hội học tập từ cơ sở, hình thành mạng lưới gia đình, dòng họ, làng xã học tập, xây dựng hệ sinh thái giáo dục suốt đời.
Thứ tám, đẩy mạnh chuyển đổi số giáo dục. Phong trào “Bình dân học vụ số” góp phần phổ cập kỹ năng số, tạo nền tảng cho đột phá trong kỷ nguyên mới.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đinh Công Sỹ. Ảnh: Xuân Quý.
Đồng hành với những thành tựu đó là vai trò kiến tạo thể chế của Quốc hội. Ông Đinh Công Sỹ – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội – khẳng định, Quốc hội giữ vai trò quan trọng thông qua ba chức năng cốt lõi.
Trước hết, xây dựng hệ thống pháp luật giáo dục đồng bộ, bao trùm từ mầm non đến đại học, tạo hành lang pháp lý vững chắc và xác định ưu tiên phù hợp từng giai đoạn.
Tiếp đó, ban hành nhiều quyết sách chiến lược, từ xóa mù chữ thời kỳ đầu đến đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục hiện nay; triển khai đổi mới chương trình, sách giáo khoa; phổ cập mầm non 3–5 tuổi; miễn, hỗ trợ học phí; và Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa giáo dục giai đoạn 2026–2035.
Cùng với đó, tăng cường giám sát việc thực thi chính sách, kịp thời nhận diện bất cập, kiến nghị điều chỉnh. Giám sát chuyên đề về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là minh chứng rõ nét.
Học sinh Trường tiểu học Vĩnh Tuy (Vĩnh Hưng, Hà Nội).
Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt khi Quốc hội ban hành Luật Nhà giáo, sửa đổi ba luật trong lĩnh vực giáo dục và thông qua nhiều nghị quyết chiến lược. Những quyết sách này được kỳ vọng nâng cao vị thế nhà giáo, mở rộng cơ hội học tập bình đẳng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, tạo động lực mới cho giáo dục Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.
Tại tọa đàm “80 năm thành tựu giáo dục và dấu ấn lập pháp” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức, TSKH Phạm Đỗ Nhật Tiến – nguyên Trợ lý Bộ trưởng Bộ GD&ĐT – nhận định: những thành tựu giáo dục của Việt Nam là minh chứng thuyết phục, khiến nhiều quốc gia phải kinh ngạc.
Theo ông Phạm Đỗ Nhật Tiến, có 8 thành tựu nổi bật.
Thứ nhất, xóa nạn mù chữ và phong trào bình dân học vụ. Năm 1945, 95% dân số mù chữ. Chỉ sau 5–7 năm, nhờ chiến dịch “diệt giặc dốt”, nạn mù chữ cơ bản được xóa bỏ, tạo nền tảng cho các thắng lợi cách mạng tiếp theo.
Thứ hai, thành tựu phổ cập giáo dục. Từ Luật Phổ cập giáo dục tiểu học năm 1991, Việt Nam hoàn thành phổ cập tiểu học vào năm 2000, phổ cập THCS vào năm 2010, trở thành một trong những quốc gia sớm hoàn thành Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ về giáo dục.
Thứ ba, bước chuyển ấn tượng về chất lượng giáo dục, đặc biệt ở bậc phổ thông. Chất lượng giáo dục phổ thông được đánh giá đi trước một bước so với trình độ phát triển kinh tế – một “ngoại lệ” hiếm có trên thế giới.
Chuyên gia giáo dục, TSKH. Phạm Đỗ Nhật Tiến. Ảnh: Mạnh Hưng.
Thứ tư, xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo. Báo cáo của OECD năm 2025 cho thấy 72% giáo viên Việt Nam đạt chuẩn đầu ra nghề nghiệp, cao hơn mức trung bình 44% của OECD.
Thứ năm, hình thành hệ thống giáo dục quốc dân thống nhất, trường lớp phủ khắp cả nước, đáp ứng nhu cầu học tập ở mọi trình độ và thúc đẩy hội nhập quốc tế.
Thứ sáu, phát triển hệ thống trường ngoài công lập, nhiều cơ sở đạt chuẩn chất lượng cao, góp phần đa dạng hóa cơ hội học tập.
Thứ bảy, phát triển xã hội học tập từ cơ sở, hình thành mạng lưới gia đình, dòng họ, làng xã học tập, xây dựng hệ sinh thái giáo dục suốt đời.
Thứ tám, đẩy mạnh chuyển đổi số giáo dục. Phong trào “Bình dân học vụ số” góp phần phổ cập kỹ năng số, tạo nền tảng cho đột phá trong kỷ nguyên mới.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Đinh Công Sỹ. Ảnh: Xuân Quý.
Đồng hành với những thành tựu đó là vai trò kiến tạo thể chế của Quốc hội. Ông Đinh Công Sỹ – Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội – khẳng định, Quốc hội giữ vai trò quan trọng thông qua ba chức năng cốt lõi.
Trước hết, xây dựng hệ thống pháp luật giáo dục đồng bộ, bao trùm từ mầm non đến đại học, tạo hành lang pháp lý vững chắc và xác định ưu tiên phù hợp từng giai đoạn.
Tiếp đó, ban hành nhiều quyết sách chiến lược, từ xóa mù chữ thời kỳ đầu đến đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục hiện nay; triển khai đổi mới chương trình, sách giáo khoa; phổ cập mầm non 3–5 tuổi; miễn, hỗ trợ học phí; và Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa giáo dục giai đoạn 2026–2035.
Cùng với đó, tăng cường giám sát việc thực thi chính sách, kịp thời nhận diện bất cập, kiến nghị điều chỉnh. Giám sát chuyên đề về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là minh chứng rõ nét.
Học sinh Trường tiểu học Vĩnh Tuy (Vĩnh Hưng, Hà Nội).
Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt khi Quốc hội ban hành Luật Nhà giáo, sửa đổi ba luật trong lĩnh vực giáo dục và thông qua nhiều nghị quyết chiến lược. Những quyết sách này được kỳ vọng nâng cao vị thế nhà giáo, mở rộng cơ hội học tập bình đẳng, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, tạo động lực mới cho giáo dục Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.
GD&TĐ - Bằng các trò chơi trí tuệ và tiểu phẩm, trẻ bước đầu nhận biết một số quyền cơ bản của mình như quyền được yêu thương, chăm sóc, bảo vệ.
2026-04-16 10:31
Đổi mới chăm sóc sức khỏe học đường để phòng bệnh từ sớm
GD&TĐ - Phòng tránh các bệnh không lây nhiễm, chuyên gia khuyến nghị, trường học cần tăng cường giáo dục thể chất để học sinh vận động ít nhất 60 phút/ngày.
2026-04-16 10:31
Xây dựng trường học không khói thuốc: Gia đình - 'Hàng rào' quan trọng
GD&TĐ - Sự gắn kết chặt chẽ giữa giáo viên và phụ huynh sẽ tạo nên 'hàng rào' vững chắc, giúp quản lý học sinh hiệu quả cả trong và ngoài trường học.
2026-04-16 10:30
3 đội Robotics LSTS đại diện cho tài năng Việt Nam chinh phục VEX World Championship 2026
Từ ngày 21 - 30/4, 3 đội Robotics LSTS - 3 đội xuất sắc đại diện cho tài năng Việt Nam sẽ chính thức lên đường chinh phục VEX World Championship 2026.
2026-04-16 10:28
Phát triển văn hóa đọc: Ngành xuất bản đứng trước cơ hội 10 tỷ USD
(CLO) Trong kỷ nguyên của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, văn hóa đọc vẫn là nền tảng không thể thay thế của sự phát triển bền vững.
2026-04-16 10:22
Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non: Nâng chất đội ngũ từ 3 nhóm tiêu chuẩn
GD&TĐ - Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư số 28/2026/TT-BGDĐT quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non (Thông tư số 28).
2026-04-16 10:22
Doanh nghiệp ‘trải thảm đỏ’ đón sinh viên EPU với cơ hội việc làm lương hấp dẫn
GD&TĐ - Ngày 16/4, Trường Đại học Điện lực (EPU) tổ chức ngày hội tuyển dụng thu hút nhiều doanh nghiệp lớn với hàng nghìn cơ hội việc làm cho sinh viên.
2026-04-16 10:21
Trang bị kỹ năng phòng đuối nước, bảo đảm an toàn cho học sinh
GD&TĐ - Trước kỳ nghỉ hè, trường học ở Phú Thọ chú trọng trang bị kỹ năng phòng đuối nước cho học sinh.
2026-04-16 10:20
Phú Thọ đứng thứ 2 toàn quốc tại sân chơi Trạng nguyên Tiếng Việt quốc gia
GD&TĐ - Năm học 2025-2026, tỉnh Phú Thọ đứng thứ 2 toàn quốc về số lượng và chất lượng giải sân chơi Trạng nguyên Tiếng Việt trên internet cấp quốc gia.
2026-04-16 10:12
Giữ hồn Mường trong nếp nhà sàn
GD&TĐ - Ven lòng hồ sông Đà, giữa những đổi thay của đời sống hiện đại, nhiều gia đình người Mường vẫn gìn giữ nếp nhà sàn truyền thống như muốn lưu lại hồn cốt văn hóa của dân tộc mình.
