Lan tỏa giá trị Truyện Kiều qua chương trình 'Ngày Xuân Bói Kiều'

Tối 10/3, tại Hà Nội, chương trình “Ngày Xuân Bói Kiều” đã diễn ra với sự tham gia của nhà văn Hoàng Quốc Hải, TS Nguyễn Mạnh Hùng (Chủ tịch HĐQT Công ty Thái Hà Books). Sự kiện mang đến một cách tiếp cận mới với Truyện Kiều, khi tác phẩm được đặt trong không gian sinh hoạt văn hóa kết hợp thi ca, âm nhạc truyền thống và chánh niệm.

Bói Kiều là gì?

Bói Kiều là một hình thức bói dân gian sử dụng các câu thơ trong Truyện Kiều làm cơ sở để "rút quẻ" và diễn giải ý nghĩa theo tình huống cụ thể. Thực hành này gắn với sinh hoạt đầu năm và nhu cầu xin lời gợi ý về học hành, công việc, tình cảm hoặc việc nhà. Bói Kiều dựa trên thao tác chọn ngẫu nhiên một đoạn thơ (thường là một cặp lục bát hoặc một cụm câu ngắn) trong Truyện Kiều để làm "quẻ", sau đó liên hệ nội dung câu thơ với hoàn cảnh của người xin quẻ.

Chương trình diễn ra từ 19h đến 21h, thu hút đông đảo người yêu văn học và văn hóa truyền thống. Mở đầu sự kiện, khán giả được thưởng thức phần ngâm Kiều và biểu diễn đàn tranh, qua đó tạo không gian để công chúng tiếp cận Truyện Kiều từ góc độ nghệ thuật và chiêm nghiệm.

Theo Ban tổ chức, “Ngày Xuân Bói Kiều” không nhằm cổ súy hoạt động bói toán theo nghĩa thông thường, mà tiếp cận bói Kiều như một hình thức tham vấn từ thi ca. Từ những câu thơ trong Truyện Kiều, người tham dự có thêm gợi mở để nhìn lại tâm thế, suy nghĩ và lựa chọn của mình trong năm mới.

Nhà văn, nhà nghiên cứu Hoàng Quốc Hải (bên trái ngoài cùng) và TS Nguyễn Mạnh Hùng (thứ hai từ trái sang) tham gia trao đổi tại sự kiện.

Phát biểu tại chương trình, nhà văn Hoàng Quốc Hải chia sẻ: “Truyện Kiều giữ một vị trí rất đặc biệt trong đời sống văn hóa dân tộc. Đây là tác phẩm có sức sống bền bỉ qua nhiều thế hệ, số lượng bạn đọc luôn nối dài theo thời gian. Truyện Kiều cũng là một di sản lớn của văn hóa Việt Nam, phản ánh nhiều phận người, nhiều cung bậc tâm lý và nhiều lát cắt của đời sống xã hội”.

Nhà văn Hoàng Quốc Hải cũng đánh giá, cách tiếp cận Truyện Kiều qua hình thức bói Kiều theo tinh thần tích cực có thể góp phần làm nổi bật hơn giá trị nhân văn của tác phẩm, thay vì tạo cảm giác bi lụy hay tiêu cực. Theo ông, chính chiều sâu ngôn ngữ và giá trị nhân bản đã giúp Truyện Kiều giữ được sức sống bền bỉ trong đời sống người Việt.

Khách tham dự trải nghiệm hoạt động rút quẻ Kiều trong khuôn khổ chương trình. Ảnh: Hà Mi

Trong khuôn khổ chương trình, khán giả còn được trực tiếp tham gia hoạt động rút quẻ Kiều thông qua bộ thẻ “Ngày Xuân Bói Kiều” gồm 210 thẻ, in các câu Kiều tương ứng kèm phần hướng dẫn diễn giải. Bộ thẻ được xây dựng nhằm tạo thêm một cách tiếp cận gần gũi với Truyện Kiều. Mỗi quẻ Kiều không chỉ được lý giải cho người rút thẻ mà còn được diễn giải như một gợi mở chung dành cho người tham dự.

Những câu Kiều được các nhà sư viết trên giấy và sử dụng trong hoạt động rút quẻ Kiều. Ảnh: Hà Mi

Là một khán giả tham dự chương trình, bạn Hoàng Thị Hồng Hải (22 tuổi, Hà Nội) cho biết ấn tượng với phần ngâm Kiều và cách chương trình kết hợp giữa âm nhạc truyền thống với hoạt động rút quẻ Kiều. Theo Hải, cách tiếp cận này giúp Truyện Kiều trở nên gần gũi hơn, không chỉ là một tác phẩm văn học quen thuộc trong sách mà còn gắn với đời sống, với những suy ngẫm cá nhân.

Thông qua chương trình “Ngày Xuân Bói Kiều”, Truyện Kiều đã được giới thiệu tới công chúng trong một không gian giao lưu văn hóa giàu tính tương tác. Từ đó, những giá trị của tác phẩm được gợi mở theo cách gần gũi hơn, góp phần đưa di sản văn học dân tộc đến gần hơn với đời sống đương đại.