Trong không gian bảng lảng sương mờ của vùng đất Yên Bái, một chương trình nghệ thuật mới làm giàu thêm mối quan hệ giao lưu văn hóa Việt Nam - Đài Loan (Trung Quốc) được thực hiện, bằng những vần thơ, giai điệu, cả lời thề kết nghĩa anh em cùng những dự án nghệ thuật đầy tham vọng giữa hai tâm hồn đồng điệu: Nguyễn Vĩnh Tiến và Chen Te Min (Trần Đức Dân).
Cuộc tương phùng của những “kẻ mộng mơ”
Sự kiện nằm trong khuôn khổ Liên hoan thơ quốc tế lần thứ hai tại Đồi Nghệ Sĩ (Hà Nội) diễn ra vào cuối tháng 3. Chen Te Min, một tài năng trẻ nổi bật được Hội Nhà văn Đài Loan cử sang tham dự, đã mang theo hơi thở của vùng đất Cao Hùng đến với núi rừng Việt Nam. Tại đây, anh gặp gỡ Nguyễn Vĩnh Tiến – kiến trúc sư của những bài hát dân gian đương đại đầy ma mị và cũng là một thi sĩ mang tâm hồn thuần khiết.
Cuộc giao lưu thơ – nhạc tại Yên Bái là một sự va chạm của hai luồng năng lượng sáng tạo mãnh liệt. Dù là lần đầu gặp gỡ, nhưng hai nghệ sĩ này đã lập tức nhập tâm và hiểu nhau như họ đã từng cùng nhau đi trên con đường thơ – nhạc từ rất lâu rồi.
Nguyễn Vĩnh Tiến làm thỏa lòng người nghe bằng “Bà tôi” – ca khúc đã trở thành một phần di sản âm nhạc đương đại Việt Nam, gợi lên không gian làng quê Bắc Bộ xưa cũ. Đáp lại, Chen Te Min cất lời hát về một chú mèo bằng giai điệu đầy cảm xúc. Ngay lập tức, Tiến đáp lại bằng cách đọc bài thơ “Chú mèo con không về” của anh.
Chen cũng đã đọc bài thơ “Hãy nhớ mình từng là ánh sáng” của Tiến bằng Đài ngữ, mang lại một đời sống mới, một chiều kích không gian mới cho thơ của Nguyễn Vĩnh Tiến. Từ đây, khoảng cách ngôn ngữ được xóa nhòa và họ tìm thấy sự đồng cảm sâu sắc trong từng hơi thở nghệ thuật.
Điểm nhấn xúc động nhất là khi Chen Te Min trình bày ca khúc “Quê hương ơi” do chính anh sáng tác bằng tiếng Việt. Với một nghệ sĩ có mẹ là người Việt và bố là người Đài Loan (Trung Quốc), tiếng Việt đối với Chen không chỉ là một ngoại ngữ, mà là sợi dây huyết thống, là “suối nguồn” luôn chảy trong tâm thức.
Quá cảm động trước tấm chân tình của chàng trai trẻ, ngay tại chỗ, Nguyễn Vĩnh Tiến đã xuất thần sáng tác bài hát mang tên “Tình anh em”. Trong khi Tiến hát những nốt nhạc đầu tiên, Chen đã cầm đàn đệm theo một cách vô cùng nhịp nhàng như thể họ đã tập luyện cùng nhau từ rất lâu.
Hiếm có một cuộc giao lưu nào lại kích thích khả năng sáng tạo tức thời của nghệ sĩ đến thế. Âm nhạc lúc này đã trở thành một thực thể sống, gắn kết hai con người ở hai thế hệ, hai vùng lãnh thổ thành một.
Nếu Nguyễn Vĩnh Tiến là người đi tìm vẻ đẹp trong văn hóa dân gian Việt Nam, thì Chen Te Min lại là một nghệ sĩ kiên trì bảo tồn và phát triển Đài ngữ. Hiện đang sinh sống tại Gia Định (Cao Hùng), anh là một nghệ sĩ đa năng: viết lời, soạn nhạc, ca sĩ và là người sáng tạo nội dung trên kênh YouTube “Tek Káu Improvisation”.
Điểm độc đáo nhất của Chen chính là việc anh chỉ sử dụng Đài ngữ cho các tác phẩm của mình. Với anh, Đài ngữ là niềm tự hào và là mạch sống của sáng tạo. Thành tích của anh tại Đài Loan (Trung Quốc) rất đáng nể với Giải Nhì cuộc thi “Văn học Tá - káu về thơ tiếng Đài” năm 2021 với tác phẩm “Chí khí loài cỏ dại” và nhiều giải thưởng thơ trẻ khác.
Trước khi đến Việt Nam năm 2026, Chen đã từng gây tiếng vang tại “Ngày thơ Đài Loan 2024” khi chuyển soạn ca khúc “Dòng máu Lạc Hồng” sang Đài ngữ và biểu diễn một mình với phong cách “one-man band” độc đáo. Hình ảnh một chàng trai trẻ mang dòng máu Việt – Đài hát về nguồn cội bằng ngôn ngữ của đảo quốc đã lấy đi nước mắt của biết bao học giả và sinh viên tham dự.
Anh là quá khứ, em là tương lai
Ngay trong buổi giao lưu, một nghi thức kết nghĩa anh em giản dị nhưng trang trọng đã diễn ra giữa Nguyễn Vĩnh Tiến và Chen Te Min. Sự chênh lệch về tuổi tác không là rào cản, trái lại, nó tạo nên một sự tiếp nối bền vững.
Nguyễn Vĩnh Tiến đã dành cho “người em” những lời gan ruột: “Dù vẫn đang dồn tâm lực sáng tác, nhưng anh là quá khứ rồi, còn em là tương lai. Bằng kinh nghiệm và mọi nguồn lực của mình, anh sẽ hỗ trợ, đầu tư cho em tiến xa trên con đường thơ ca và âm nhạc. Thành công của em cũng là của anh”.
Câu nói này thể hiện tấm lòng hào hiệp của bậc đàn anh trong nghề, và là tầm nhìn về việc cộng tác chiến lược giữa hai nền văn hóa. Tiến hiểu rằng để văn hóa Việt vươn xa, cần những gương mặt trẻ tài năng và có khả năng hội nhập quốc tế như Chen. Ngược lại, Chen tìm thấy ở Tiến một điểm tựa tinh thần và một “kho tàng” văn hóa Việt để anh tiếp tục khai thác và chuyển tải sang Đài ngữ.
Bởi thế, hai nghệ sĩ đã nhanh chóng phác thảo một kế hoạch dài hơi cho tương lai: Vào năm 2027, một show diễn chung giữa Nguyễn Vĩnh Tiến và Chen Te Min sẽ được tổ chức tại Việt Nam, sau đó sẽ được đưa sang biểu diễn ở Đài Loan (Trung Quốc). Đây sẽ là nơi ra mắt các tác phẩm mới nhất mà hai anh em cùng nỗ lực sáng tác trong thời gian tới, tập trung vào chủ đề tình yêu quê hương và sự giao thoa văn hóa Việt – Đài.
Về việc chuyển ngữ các tác phẩm kinh điển, Chen Te Min sẽ bắt tay vào dịch ca khúc “Bà tôi” của Nguyễn Vĩnh Tiến sang Đài ngữ để biểu diễn tại Đài Loan (Trung Quốc). Sau khi chinh phục khán giả tại quê nhà của cả hai, đích đến tiếp theo của cặp anh em kết nghĩa này chính là Mỹ. Họ mong muốn mang âm nhạc dân gian đương đại Việt Nam và hồn cốt Đài ngữ đến với cộng đồng quốc tế, chứng minh rằng nghệ thuật đích thực không có biên giới.
Cuộc gặp gỡ giữa Nguyễn Vĩnh Tiến và Chen Te Min đã vượt lên trên một sự kiện văn hóa đơn thuần, để cho thấy sức mạnh của sự kết nối. Khi những nghệ sĩ dám mở lòng, dám chia sẻ và dám cam kết hỗ trợ nhau, họ sẽ tạo nên những giá trị vượt xa tầm vóc cá nhân.
Dự án chung giữa Tiến và Chen hứa hẹn sẽ là một “cú hích” cho việc quảng bá văn hóa Việt Nam ra bên ngoài và mang những nét đẹp của văn hóa Đài Loan (Trung Quốc) đến gần hơn với công chúng Việt. Hãy cùng chờ đợi những bản tình ca đậm tình quê hương sẽ nảy mầm từ lời thề anh em tại Yên Bái năm nay.
