'5 thật' và ‘3 trụ cột’ trong kiểm định chất lượng giáo dục

GD&TĐ - Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh “5 thật” và “3 trụ cột” trong kiểm định chất lượng giáo dục, công nhận đạt chuẩn quốc gia.



Trong đó, “5 thật” gồm: quản lý thật; dạy thật; học thật; thi thật, kết quả thật và tài năng thật. “3 trụ cột” gồm: chuẩn hóa, hiện đại hóa, chất lượng.

Sáng 19/9, Bộ GD&ĐT tổ chức Hội nghị sơ kết công tác kiểm định chất lượng giáo dục và công nhận đạt chuẩn quốc gia trường mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên, giai đoạn 2019-2025.

Thay đổi nhận thức, hình thành văn hóa chất lượng

Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng nhận định, giai đoạn 2019-2025, công tác kiểm định chất lượng giáo dục và công nhận trường chuẩn quốc gia từ mầm non đến phổ thông, giáo dục thường xuyên đạt nhiều kết quả quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng và bảo đảm công bằng trong giáo dục. Thông qua kiểm định chất lượng, các cấp quản lý, nhà trường đã tiếp cận với mô hình quản lý định hướng chất lượng, hiệu quả và liên tục cải tiến.

Thống nhất một số điểm then chốt để làm tốt công tác này trong thời gian tới, Thứ trưởng nhấn mạnh đầu tiên việc thay đổi nhận thức.

Theo đó, cần có nhận thức đúng, sâu và toàn diện về ý nghĩa, vai trò của công tác kiểm định chất lượng và xây dựng trường học đạt chuẩn quốc gia.



Thứ trưởng nhắc đến Nghị quyết 29-NQ/TW nhấn mạnh yêu cầu chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, quốc tế hóa; Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục - đào tạo cũng nhiều lần nhấn mạnh “hiện đại hóa”, “chuẩn hóa” và “chất lượng”. Từ đó, khẳng định ba vấn đề then chốt, xuyên suốt: hiện đại, chất lượng và chuẩn hóa. Trong giáo dục, đặc biệt liên quan đến đào tạo con người, điều này càng có ý nghĩa sống còn.

Từ nhận thức đó, trong hoạt động kiểm định chất lượng và xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia, Thứ trưởng cho rằng, chúng ta phải hướng tới “năm thật”: quản lý thật; dạy thật; học thật; thi thật, kết quả thật và tài năng thật.

Điều thứ 2 trong nhận thức là phải hình thành văn hóa chất lượng, văn hóa chuẩn, để trở thành hành động thường xuyên của mỗi chủ thể. Công tác kiểm định chất lượng hay xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia phải bắt đầu từ nhận thức và việc làm hằng ngày của từng cá nhân trong tổ chức - từ học sinh, cán bộ, giáo viên đến cán bộ quản lý. Khi đó, việc này trở thành thường xuyên, không phải chỉ đến khi có đoàn kiểm tra mới vội vàng tập hợp hồ sơ, minh chứng. Chính từ sự duy trì thường xuyên ấy, sau này khi rà soát tiêu chuẩn, tiêu chí, chúng ta sẽ không còn bị áp lực hồ sơ nặng nề.



Tổ chức thực hiện phải quyết liệt, hiệu quả

Vấn đề tiếp theo được Thứ trưởng nhấn mạnh là vai trò của người đứng đầu. Khi hiệu trưởng, giám đốc Sở, lãnh đạo ngành, lãnh đạo tỉnh quan tâm đến chất lượng giáo dục, đặc biệt là công tác xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia, thì hiệu quả sẽ hoàn toàn khác. Người đứng đầu chính là người dẫn dắt, khởi xướng, chỉ đạo, thậm chí trực tiếp tổ chức thực hiện và kiểm tra, giám sát. Sự vào cuộc đó tạo ra tác động và sức lan tỏa rất nhanh.

Cùng với đó, sự vào cuộc của các cấp, các ngành có vai trò hết sức quan trọng. Hiệu trưởng giữ vai trò lớn, nhưng không thể chỉ dựa vào nỗ lực cá nhân mà cần huy động trách nhiệm của xã, huyện, tỉnh và các cấp liên quan.

Trong công tác xây dựng thể chế, Thứ trưởng cho biết Bộ GD&ĐT sẽ tiếp thu tối đa các ý kiến đóng góp trên tinh thần hành động cao; giảm thủ tục hành chính, giảm hình thức; tập trung vào những chỉ tiêu, chỉ số cốt lõi, mang tính bắt buộc… Công tác kiểm định và xây dựng trường chuẩn quốc gia phải đi vào thực chất, khuyến khích tính chủ động, sáng tạo của cơ sở. Việc xây dựng nguyên tắc, tiêu chí, kế hoạch cần bám sát các nghị quyết, kế hoạch đã ban hành.

Bên cạnh thay đổi tư duy, chuyển từ quản lý sang quản trị, từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ giao chỉ tiêu sang giao kết quả đầu ra..., Thứ trưởng đồng thời nhấn mạnh khâu tổ chức thực hiện phải quyết liệt, hiệu quả. “Cách làm phải khác đi, tư duy và hành động phải mạnh mẽ hơn", Thứ trưởng nhấn mạnh.



Một lưu ý quan trọng cũng được Thứ trưởng nhấn mạnh là bảo đảm công bằng. Trong xây dựng trường chuẩn quốc gia, Bộ GD&ĐT sẽ tiếp tục rà soát các tiêu chuẩn, tiêu chí để phù hợp hơn với thực tiễn. Tinh thần là không hạ thấp chuẩn nhưng cần cơ chế đặc thù, giải pháp phù hợp để rút ngắn khoảng cách.

Theo Thứ trưởng, quan trọng nhất là nâng cao nhận thức theo tinh thần mới - gắn với “5 thật’ và “3 trụ cột”: chuẩn hóa, hiện đại hóa, chất lượng; xây dựng văn hóa chất lượng trên cơ sở kiên trì, thường xuyên, coi đó là việc làm hằng ngày. Bộ GD&ĐT sẽ tiếp tục ban hành khung thể chế chung; trên cơ sở đó, các địa phương phải phát huy tính chủ động, linh hoạt và sáng tạo.

Về giải pháp để triển khai hiệu quả, Thứ trưởng nhắc đến xây dựng cơ sở dữ liệu toàn ngành về kiểm định chất lượng và trường chuẩn quốc gia; triển khai phần mềm dùng chung; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, các phương pháp đánh giá trực tuyến để khắc phục hạn chế về nhân lực, nhất là ở các địa phương có số lượng trường lớn.



Trong đó, “5 thật” gồm: quản lý thật; dạy thật; học thật; thi thật, kết quả thật và tài năng thật. “3 trụ cột” gồm: chuẩn hóa, hiện đại hóa, chất lượng.

Sáng 19/9, Bộ GD&ĐT tổ chức Hội nghị sơ kết công tác kiểm định chất lượng giáo dục và công nhận đạt chuẩn quốc gia trường mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên, giai đoạn 2019-2025.

Thay đổi nhận thức, hình thành văn hóa chất lượng

Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng nhận định, giai đoạn 2019-2025, công tác kiểm định chất lượng giáo dục và công nhận trường chuẩn quốc gia từ mầm non đến phổ thông, giáo dục thường xuyên đạt nhiều kết quả quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng và bảo đảm công bằng trong giáo dục. Thông qua kiểm định chất lượng, các cấp quản lý, nhà trường đã tiếp cận với mô hình quản lý định hướng chất lượng, hiệu quả và liên tục cải tiến.

Thống nhất một số điểm then chốt để làm tốt công tác này trong thời gian tới, Thứ trưởng nhấn mạnh đầu tiên việc thay đổi nhận thức.

Theo đó, cần có nhận thức đúng, sâu và toàn diện về ý nghĩa, vai trò của công tác kiểm định chất lượng và xây dựng trường học đạt chuẩn quốc gia.



Thứ trưởng nhắc đến Nghị quyết 29-NQ/TW nhấn mạnh yêu cầu chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, quốc tế hóa; Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục - đào tạo cũng nhiều lần nhấn mạnh “hiện đại hóa”, “chuẩn hóa” và “chất lượng”. Từ đó, khẳng định ba vấn đề then chốt, xuyên suốt: hiện đại, chất lượng và chuẩn hóa. Trong giáo dục, đặc biệt liên quan đến đào tạo con người, điều này càng có ý nghĩa sống còn.

Từ nhận thức đó, trong hoạt động kiểm định chất lượng và xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia, Thứ trưởng cho rằng, chúng ta phải hướng tới “năm thật”: quản lý thật; dạy thật; học thật; thi thật, kết quả thật và tài năng thật.

Điều thứ 2 trong nhận thức là phải hình thành văn hóa chất lượng, văn hóa chuẩn, để trở thành hành động thường xuyên của mỗi chủ thể. Công tác kiểm định chất lượng hay xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia phải bắt đầu từ nhận thức và việc làm hằng ngày của từng cá nhân trong tổ chức - từ học sinh, cán bộ, giáo viên đến cán bộ quản lý. Khi đó, việc này trở thành thường xuyên, không phải chỉ đến khi có đoàn kiểm tra mới vội vàng tập hợp hồ sơ, minh chứng. Chính từ sự duy trì thường xuyên ấy, sau này khi rà soát tiêu chuẩn, tiêu chí, chúng ta sẽ không còn bị áp lực hồ sơ nặng nề.



Tổ chức thực hiện phải quyết liệt, hiệu quả

Vấn đề tiếp theo được Thứ trưởng nhấn mạnh là vai trò của người đứng đầu. Khi hiệu trưởng, giám đốc Sở, lãnh đạo ngành, lãnh đạo tỉnh quan tâm đến chất lượng giáo dục, đặc biệt là công tác xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia, thì hiệu quả sẽ hoàn toàn khác. Người đứng đầu chính là người dẫn dắt, khởi xướng, chỉ đạo, thậm chí trực tiếp tổ chức thực hiện và kiểm tra, giám sát. Sự vào cuộc đó tạo ra tác động và sức lan tỏa rất nhanh.

Cùng với đó, sự vào cuộc của các cấp, các ngành có vai trò hết sức quan trọng. Hiệu trưởng giữ vai trò lớn, nhưng không thể chỉ dựa vào nỗ lực cá nhân mà cần huy động trách nhiệm của xã, huyện, tỉnh và các cấp liên quan.

Trong công tác xây dựng thể chế, Thứ trưởng cho biết Bộ GD&ĐT sẽ tiếp thu tối đa các ý kiến đóng góp trên tinh thần hành động cao; giảm thủ tục hành chính, giảm hình thức; tập trung vào những chỉ tiêu, chỉ số cốt lõi, mang tính bắt buộc… Công tác kiểm định và xây dựng trường chuẩn quốc gia phải đi vào thực chất, khuyến khích tính chủ động, sáng tạo của cơ sở. Việc xây dựng nguyên tắc, tiêu chí, kế hoạch cần bám sát các nghị quyết, kế hoạch đã ban hành.

Bên cạnh thay đổi tư duy, chuyển từ quản lý sang quản trị, từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ giao chỉ tiêu sang giao kết quả đầu ra..., Thứ trưởng đồng thời nhấn mạnh khâu tổ chức thực hiện phải quyết liệt, hiệu quả. “Cách làm phải khác đi, tư duy và hành động phải mạnh mẽ hơn", Thứ trưởng nhấn mạnh.



Một lưu ý quan trọng cũng được Thứ trưởng nhấn mạnh là bảo đảm công bằng. Trong xây dựng trường chuẩn quốc gia, Bộ GD&ĐT sẽ tiếp tục rà soát các tiêu chuẩn, tiêu chí để phù hợp hơn với thực tiễn. Tinh thần là không hạ thấp chuẩn nhưng cần cơ chế đặc thù, giải pháp phù hợp để rút ngắn khoảng cách.

Theo Thứ trưởng, quan trọng nhất là nâng cao nhận thức theo tinh thần mới - gắn với “5 thật’ và “3 trụ cột”: chuẩn hóa, hiện đại hóa, chất lượng; xây dựng văn hóa chất lượng trên cơ sở kiên trì, thường xuyên, coi đó là việc làm hằng ngày. Bộ GD&ĐT sẽ tiếp tục ban hành khung thể chế chung; trên cơ sở đó, các địa phương phải phát huy tính chủ động, linh hoạt và sáng tạo.

Về giải pháp để triển khai hiệu quả, Thứ trưởng nhắc đến xây dựng cơ sở dữ liệu toàn ngành về kiểm định chất lượng và trường chuẩn quốc gia; triển khai phần mềm dùng chung; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, các phương pháp đánh giá trực tuyến để khắc phục hạn chế về nhân lực, nhất là ở các địa phương có số lượng trường lớn.