Ứng dụng AI trong giáo dục, lớp học sôi nổi hơn chưa chắc học sinh 'học tốt hơn'
2026/10/15 15:48
GD&TĐ - Công nghệ thực sự tạo ra giá trị khi được tích hợp vào thiết kế học tập, có sự tham gia của giáo viên, được đánh giá bằng những thay đổi thực chất.
Đó là chia sẻ của PGS.TS. Lê Hiếu Học, Trưởng khoa Khoa học và Công nghệ giáo dục, Đại học Bách khoa Hà Nội.
Chuyển đổi số không đơn giản là đưa công nghệ vào nhà trường
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong giáo dục, nhiều công việc như xây dựng học liệu, thiết kế câu hỏi, phân tích dữ liệu và phản hồi cho người học có thể được công nghệ hỗ trợ.
Tuy nhiên, theo PGS.TS Lê Hiếu Học, sự phát triển của công nghệ không làm giảm vai trò của người thầy mà ngược lại, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với năng lực thiết kế học tập, tổ chức hoạt động, hướng dẫn và đưa ra những quyết định sư phạm. Giáo viên không chỉ cần biết sử dụng công nghệ mà quan trọng hơn là biết khi nào nên sử dụng, sử dụng như thế nào và trong những trường hợp nào không nên sử dụng.
“Công nghệ càng mạnh thì năng lực thiết kế, phán đoán và trách nhiệm nghề nghiệp của giáo viên càng trở nên quan trọng”, PGS.TS Lê Hiếu Học nhấn mạnh.
Theo ông, để triển khai hiệu quả các giải pháp công nghệ trong giáo dục, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa bốn yếu tố: công nghệ, sư phạm, con người và quản lý.
Một giải pháp công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng khó phát huy hiệu quả nếu giáo viên chưa được trang bị đầy đủ năng lực, thiếu thời gian chuẩn bị hoặc không có sự hỗ trợ từ nhà trường. Bên cạnh đó, giải pháp cần phù hợp với chương trình, mục tiêu học tập và phương pháp kiểm tra, đánh giá. Đặc biệt, việc để giáo viên tham gia ngay từ quá trình thiết kế, thử nghiệm và cải tiến giải pháp sẽ giúp nâng cao khả năng chấp nhận, làm chủ và duy trì ứng dụng công nghệ trong thực tiễn.
“Chuyển đổi số giáo dục không đơn giản là đưa công nghệ vào nhà trường. Đó là quá trình thay đổi cách con người học, làm việc và ra quyết định”, PGS.TS Lê Hiếu Học khẳng định.
Từ góc độ hợp tác giữa đại học và doanh nghiệp, ông cũng cho rằng các cơ sở giáo dục đại học không nên chỉ tham gia khi doanh nghiệp đã hoàn thiện sản phẩm và cần một môi trường thử nghiệm. Thay vào đó, các trường đại học có thể đồng hành ngay từ khâu xác định vấn đề, nghiên cứu nhu cầu của người dùng, thiết kế giải pháp, tổ chức thử nghiệm và đánh giá tác động.
Theo PGS.TS Lê Hiếu Học, một mô hình thử nghiệm thành công chưa đồng nghĩa với việc có thể triển khai hiệu quả trên quy mô lớn. Để nhân rộng, cần tính đến năng lực đội ngũ, điều kiện cơ sở vật chất, nguồn lực và cơ chế quản lý của từng nhà trường.
Vì vậy, một giải pháp công nghệ tốt cần đi cùng với hệ sinh thái triển khai phù hợp, trong đó giáo viên, người học, chuyên gia và nhà quản lý cùng tham gia vào quá trình đổi mới.
Đánh giá hiệu quả công nghệ bằng kết quả học tập thực chất
Theo PGS.TS Lê Hiếu Học, một công nghệ có thể rất mới và hấp dẫn, nhưng chỉ thực sự trở thành giải pháp giáo dục khi giúp người học thực hiện được những hoạt động học tập có ý nghĩa và đạt được chuẩn đầu ra mong muốn. Vì vậy, thay vì bắt đầu từ câu hỏi “Chúng ta có công nghệ gì?”, các nhà giáo dục cần đặt câu hỏi “Người học cần làm được gì tốt hơn nhờ công nghệ đó?”.
Quá trình thiết kế cần bắt đầu từ việc xác định mục tiêu học tập, tiếp đến là lựa chọn hoạt động học tập phù hợp và cuối cùng mới xác định công nghệ hỗ trợ. Chẳng hạn, nếu mục tiêu là phát triển năng lực giải quyết vấn đề, công nghệ cần tạo điều kiện để người học quan sát, đưa ra giả thuyết, thử nghiệm, nhận phản hồi và điều chỉnh phương án, thay vì chỉ làm cho bài giảng trở nên sinh động, hấp dẫn hơn.
Để đánh giá tác động của công nghệ đối với giáo dục, PGS.TS Lê Hiếu Học đề xuất xem xét ở năm cấp độ: mức độ sử dụng công nghệ; sự tham gia của người học; kết quả học tập; khả năng vận dụng kiến thức, kỹ năng vào thực tiễn; và những thay đổi thực chất đối với người học, giáo viên hoặc tổ chức.
Theo ông, các chỉ số như số lượt truy cập, thời gian sử dụng hay mức độ hài lòng có thể phản ánh mức độ tiếp nhận công nghệ, nhưng chưa đủ để khẳng định chất lượng giáo dục được cải thiện.
“Một lớp học vui hơn, sôi nổi hơn chưa chắc đồng nghĩa với việc người học hiểu sâu hơn. Muốn nói đến tác động giáo dục, cuối cùng chúng ta vẫn phải chứng minh được rằng người học học tốt hơn, làm tốt hơn hoặc tổ chức hoạt động tốt hơn”, PGS.TS Lê Hiếu Học chia sẻ.
Từ đó, ông nhấn mạnh, mục tiêu cuối cùng của chuyển đổi số giáo dục không phải là gia tăng số lượng công cụ hay nền tảng được sử dụng, mà là tạo ra những thay đổi có thể nhận diện, đánh giá và duy trì trong chất lượng dạy học.
Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng 70 năm thành lập Đại học Bách khoa Hà Nội (1956–2026), Khoa Khoa học và Công nghệ giáo dục tổ chức tọa đàm “Từ giải pháp đến tác động: Công nghệ, Quản lý và Con người trong Giáo dục và Tổ chức”.Với thông điệp “Hiểu con người – Đổi mới giáo dục – Kiến tạo tổ chức”, tọa đàm đã giới thiệu các giải pháp Ứng dụng công nghệ 3D/XR nhằm tạo môi trường học tập trải nghiệm cho người học và thiết kế hoạt động kiểm tra trên lớp học ứng dụng AI và trò chơi hoá… Từ đó mở ra những góc nhìn về ứng dụng công nghệ, đổi mới phương pháp dạy học và tăng cường hợp tác giữa nhà trường với doanh nghiệp, hướng tới tạo ra những tác động thực chất và bền vững trong giáo dục.
Theo: giaoducthoidai.vn
2026/10/15 11:02 (GMT+7)
2026-10-15 09:03
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Xây dựng Đại học Bách khoa Hà Nội trở thành đại học nghiên cứu xuất sắc
GD&TĐ - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh xây dựng Đại học Bách khoa Hà Nội trở thành đại học nghiên cứu xuất sắc, đảm nhận nhiệm vụ lớn của quốc gia.
2026-10-15 09:02
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho Đại học Bách khoa Hà Nội
GD&TĐ - Sáng 15/10, Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức Lễ mít tinh kỷ niệm 70 năm thành lập (15/10/1956 - 15/10/2026) và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất.
2026-10-15 09:01
Trường Cao đẳng Sơn La chú trọng đào tạo ngành công nghệ thông tin
GD&TĐ - Trường Cao đẳng Sơn La tập trung phát triển ngành công nghệ thông tin, đáp ứng nhu cầu tuyển dụng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.
2026-10-15 08:51
Giảng viên RMIT trực tiếp giảng dạy chương trình AI cho sinh viên DTTS
GD&TĐ - Ngày 17/10 tới đây, tại Trường Đại học Đà Lạt, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Lễ khai giảng Chương trình nâng cao năng lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cho người học dân tộc thiểu số.
2026-10-15 08:50
Nâng cao chất lượng giáo dục từ đổi mới dạy học ngoại ngữ và AI
GD&TĐ - Trường Tiểu học Thành Công phát huy năng lực đội ngũ, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí AI và ngoại ngữ, nâng cao chất lượng giáo dục.
2026-10-15 08:49
Trường nghề đổi mới phương pháp đào tạo, đáp ứng thị trường lao động
GD&TĐ - Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công nghệ Sơn La đổi mới phương pháp đào tạo, để phù hợp với yêu cầu thị trường lao động, nâng cao nguồn nhân lực.
2026-10-15 08:49
Đưa cơ hội việc làm đến gần người lao động ở cơ sở
GD&TĐ - Các phiên giao dịch việc làm ở Phú Thọ, Tuyên Quang giúp người lao động tiếp cận thông tin tuyển dụng, học nghề và lựa chọn công việc phù hợp.
2026-10-15 08:48
Ứng dụng AI trong giáo dục, lớp học sôi nổi hơn chưa chắc học sinh 'học tốt hơn'
GD&TĐ - Công nghệ thực sự tạo ra giá trị khi được tích hợp vào thiết kế học tập, có sự tham gia của giáo viên, được đánh giá bằng những thay đổi thực chất.
