Các học giả 'tháo chạy' khỏi Mỹ

2025/06/20 15:16

GD&TĐ - Làn sóng 'chảy máu chất xám' đang âm thầm diễn ra, đe dọa vị thế dẫn đầu của Mỹ trong lĩnh vực giáo dục và khoa học toàn cầu.


Mỹ từng được xem là “miền đất hứa” đối với giới học giả toàn cầu, là nơi hội tụ của các trường đại học danh tiếng, nguồn tài trợ dồi dào và không gian học thuật tự do. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, đặc biệt dưới thời chính quyền Donald Trump, hình ảnh đó đã biến đổi.
Cắt giảm ngân sách nghiên cứu, chính sách nhập cư khắt khe và áp lực chính trị ngày càng gia tăng đang đẩy nhiều nhà khoa học, giảng viên và sinh viên quốc tế rời khỏi Mỹ. Làn sóng “chảy máu chất xám” đang âm thầm diễn ra, đe dọa vị thế dẫn đầu của Mỹ trong lĩnh vực giáo dục và khoa học toàn cầu.
Anh Eric Schuster, kỹ sư tốt nghiệp Đại học California, San Diego, từng mơ ước được làm việc tại Viện Hải dương học Scripps. Nhưng giấc mơ đó sớm tan biến khi những cắt giảm ngân sách nghiên cứu của chính quyền Trump đẩy nhiều phòng thí nghiệm vào tình cảnh ngừng hoạt động.
Anh Schuster chia sẻ: “Có những phòng thí nghiệm tại cơ sở của chúng tôi và khắp nước Mỹ đã phải đóng cửa và nghỉ việc vì không còn tiền”.
Sự bất ổn kéo dài khiến anh Schuster quyết định theo đuổi chương trình sau đại học tại Pháp trong khuôn khổ Mạng lưới Đại học châu Âu (EUN) và có ý định xây dựng sự nghiệp ở một quốc gia khác. Đối với các nhà khoa học, việc ở lại đồng nghĩa với mối lo thường trực về mất việc, cắt giảm ngân sách và không gian học thuật ngày càng bị bóp nghẹt bởi chính trị.
Một khảo sát của tạp chí Nature cho thấy 75% nhà nghiên cứu ở Mỹ đang cân nhắc chuyển sang làm việc tại Canada, châu Âu và Australia. Trong bối cảnh ngân sách của Quỹ Khoa học quốc gia và Viện Y tế quốc gia bị cắt giảm hàng tỷ USD, áp lực tài chính và chính trị lên giới học thuật chưa từng nghiêm trọng đến thế.
Không chỉ các nhà khoa học, mà những giảng viên dày dạn kinh nghiệm như GS Toán học người Thụy Điển, bà Kristina, cũng đang đối mặt với lựa chọn khó khăn là ở lại để đấu tranh cho tự do học thuật hay rời đi vì sự an toàn cá nhân. Kristina, sau 25 năm sống ở Mỹ, cảm thấy ngày càng bị đe dọa chỉ vì không có quốc tịch Mỹ và bị “giám sát” khi bày tỏ quan điểm chính trị cá nhân.
Tình trạng này làm dấy lên lo ngại về làn sóng chảy máu chất xám tại Mỹ, quốc gia từng là điểm đến lý tưởng của các học giả hàng đầu thế giới. Ông Robert Quinn, Giám đốc tổ chức giáo dục Scholars at Risk, nhận định: “Khi hệ sinh thái tri thức bị gián đoạn, tác động lan tỏa sẽ ảnh hưởng đến cả cộng đồng, y tế công và sự đổi mới toàn cầu”.
Trong khi đó, châu Âu, Canada và Australia đang tận dụng cơ hội để thu hút nhân tài Mỹ. Liên minh châu Âu cam kết chi hơn 500 triệu euro để hỗ trợ các nhà khoa học. Pháp đầu tư hàng trăm triệu USD cho các chương trình học thuật, trong khi Thụy Điển, Đan Mạch và Canada tích cực mở rộng chính sách học bổng và tuyển dụng học giả Mỹ.
Việc chính quyền Trump tấn công vào các trường đại học, hạn chế visa du học và gỡ bỏ các chương trình đa dạng, công bằng đã khiến hàng nghìn học giả cảm thấy bị đe dọa. Dữ liệu từ FindAPhD cho thấy tìm kiếm về chương trình tiến sĩ tại Mỹ đã giảm 40%, phản ánh sự mất niềm tin của cộng đồng quốc tế đối với nền học thuật Mỹ.
Anh Valerio Francioni, nhà nghiên cứu thần kinh người Italy đang làm việc tại Viện Công nghệ Massachusetts, cho biết: “Hiện tại, không có cách nào để đầu tư lâu dài vào sự nghiệp ở Mỹ. Mọi thứ quá bất ổn. Mặc dù rất yêu thành phố Boston và có bạn đời là người Mỹ, tôi dự định rời nước Mỹ sau khi hoàn thành chương trình sau tiến sĩ”.

Theo Tú Anh
giaoducthoidai.vn
Theo: giaoducthoidai.vn
2025/06/19 14:15 (GMT+7)
2026-01-10 04:28

Trường ĐH Mở Hà Nội kỷ niệm 76 năm Ngày truyền thống HSSV Việt Nam

GD&TĐ - Ngày 9/1, Trường ĐH Mở Hà Nội tổ chức kỷ niệm 76 năm Ngày truyền thống Học sinh, Sinh viên và Hội Sinh viên Việt Nam (9/1/1950 – 9/1/2026).

Trường ĐH Mở Hà Nội kỷ niệm 76 năm Ngày truyền thống HSSV Việt Nam
2026-01-10 04:12

Sở Y tế TP Hồ Chí Minh ra 'tối hậu thư' cho Bệnh viện Từ Dũ trong hoạt động quảng cáo

(CLO) Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cho biết, Sở này đã tiếp nhận và ghi nhận các phản ánh của báo chí, người dân liên quan đến hoạt động quảng cáo thương mại trong khuôn viên Bệnh viện Từ Dũ thời gian qua.

Sở Y tế TP Hồ Chí Minh ra 'tối hậu thư' cho Bệnh viện Từ Dũ trong hoạt động quảng cáo
2026-01-10 04:12

Hà Nội tung loạt sản phẩm du lịch mới, đẩy mạnh kích cầu trong năm 2026

(CLO) Thực hiện kế hoạch phát triển văn hóa, kích cầu du lịch và mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 trên 8%, Sở Du lịch Hà Nội vừa giới thiệu một số sản phẩm du lịch mới cùng các điểm bán sản phẩm OCOP phục vụ du khách đến Thủ đô.

Hà Nội tung loạt sản phẩm du lịch mới, đẩy mạnh kích cầu trong năm 2026
2026-01-10 04:12

Gần 1.000 học sinh tham gia diễu hành kỷ niệm 950 năm Văn Miếu-Quốc Tử Giám

(CLO) Nhân kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026), ngày 9/1 tại Hà Nội, Trung tâm Hoạt động Văn hóa, Khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám tổ chức diễu hành với chủ đề “Gieo mầm Đạo học cho thế hệ tương lai”, thu hút sự tham gia của 950 học sinh tiểu học.

Gần 1.000 học sinh tham gia diễu hành kỷ niệm 950 năm Văn Miếu-Quốc Tử Giám
2026-01-10 04:12

Lễ hội Cơm mới của người Mường ở Ninh Bình là di sản quốc gia

(CLO) Lễ hội Cơm mới là nghi lễ truyền thống phản ánh rõ nét đời sống tinh thần, tín ngưỡng và bản sắc văn hóa của người Mường.

Lễ hội Cơm mới của người Mường ở Ninh Bình là di sản quốc gia
2026-01-10 04:11

950 học sinh diễu hành chào mừng kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám

GD&TĐ - Ngày 9/1, tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, 950 học sinh tiểu học đã tham gia diễu hành mang chủ đề “Gieo mầm Đạo học cho thế hệ tương lai”.

950 học sinh diễu hành chào mừng kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám
2026-01-10 04:11

Người dân xã Mê Linh tất bật chăm sóc hoa, chuẩn bị cho vụ Tết Nguyên đán 2026

(CLO) Trên các cánh đồng hoa xã Mê Linh (Hà Nội), bà con nông dân đang hối hả vào vụ chăm sóc, vun trồng để kịp cung ứng hoa cho thị trường Tết Nguyên đán 2026.

Người dân xã Mê Linh tất bật chăm sóc hoa, chuẩn bị cho vụ Tết Nguyên đán 2026
2026-01-10 04:11

Phú Quốc dừng hoạt động chợ đêm sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ

(CLO) Sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, khu chợ đêm nổi tiếng ở Phú Quốc chính thức dừng hoạt động.

Phú Quốc dừng hoạt động chợ đêm sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ
2026-01-10 04:11

Phát huy giá trị Lễ hội Kỳ yên đình thần Thoại Ngọc Hầu

GD&TĐ -Bộ VHTT&DL vừa cho ý kiến thẩm định đề án “Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị Di sản văn hóa Lễ hội Kỳ yên đình thần Thoại Ngọc Hầu (An Giang).

Phát huy giá trị Lễ hội Kỳ yên đình thần Thoại Ngọc Hầu
2026-01-10 04:11

950 năm Quốc Tử Giám: Nơi lưu giữ và truyền tải giá trị Đạo học Việt Nam

(CLO) Tối 9/1, tại khu Giếng Thiên Quang (Văn Miếu- Quốc Tử Giám), chương trình nghệ thuật “Đạo học” đã được tổ chức.

950 năm Quốc Tử Giám: Nơi lưu giữ và truyền tải giá trị Đạo học Việt Nam