Đại diện đúng vai, đồng hành cùng nhà trường: Cầu nối tin cậy, hỗ trợ thiết thực
2026/11/02 09:01
GD&TĐ - Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT làm rõ vai trò của Ban đại diện cha mẹ học sinh trong phối hợp giữa gia đình và nhà trường.
Theo các chuyên gia, nhà giáo, để phát huy vai trò này, cần thực hiện đúng chức năng, bảo đảm tính tự nguyện, công khai, minh bạch và đặt lợi ích của học sinh lên hàng đầu.
Phối hợp đúng vai, hướng tới lợi ích học sinh
Từ góc độ phụ huynh, ông Nguyễn Sinh San, Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng), cho rằng nguyên tắc phối hợp giữa gia đình và nhà trường là mỗi bên không can thiệp vào chức trách, nhiệm vụ của bên kia. Nhà trường chịu trách nhiệm về quản trị, chuyên môn và tổ chức hoạt động giáo dục; Ban đại diện cha mẹ học sinh không làm thay hoặc can thiệp vào những công việc này. Ngược lại, nhà trường cần tôn trọng vai trò đại diện, tập hợp, phản ánh ý kiến và phối hợp của phụ huynh.
Theo ông San, nhà trường, gia đình và Ban đại diện cùng hướng đến mục tiêu chung là sự phát triển của học sinh. Vì vậy, các bên cần phối hợp, tạo điều kiện tốt nhất để các em học tập, trải nghiệm, rèn luyện và trưởng thành. Ban đại diện phải thực sự là cầu nối hai chiều, vừa lắng nghe, tổng hợp, phản ánh trung thực ý kiến của cha mẹ học sinh, vừa giúp phụ huynh hiểu đúng hoạt động giáo dục, chia sẻ với nhà trường và cùng giải quyết những vấn đề liên quan trực tiếp đến học sinh.
Đối với những công việc nhà trường không thể thực hiện hoặc không thuộc phạm vi trách nhiệm của nhà trường nhưng phụ huynh có thể tham gia hỗ trợ, việc tổ chức cần bảo đảm tính tự nguyện, công khai, minh bạch và đúng quy định. Phụ huynh có điều kiện có thể đóng góp thời gian, kỹ năng, hiện vật hoặc thanh toán trực tiếp cho hàng hóa, dịch vụ cần thiết. Tuy nhiên, Ban đại diện không được áp đặt mức đóng góp, gây sức ép, thu hoặc quản lý tiền hỗ trợ.
Với học sinh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, gia đình chính sách hoặc có hoàn cảnh khó khăn, ông San cho rằng Ban đại diện cần chủ động đề xuất phương án miễn hoặc không yêu cầu gia đình tham gia hỗ trợ, bảo đảm các em không bị phân biệt đối xử vì điều kiện kinh tế.
Đối với các trang thiết bị, công trình có chi phí lớn, nhà trường và Ban đại diện cần cân nhắc thận trọng. Việc huy động nguồn lực xã hội chỉ nên thực hiện khi thực sự cần thiết, có kế hoạch rõ ràng, đúng thẩm quyền, công khai và không biến thành nghĩa vụ tài chính của phụ huynh. Mọi đóng góp, nếu có, phải phục vụ trực tiếp cho học sinh, không thay thế trách nhiệm đầu tư, bảo đảm các điều kiện giáo dục của Nhà nước và nhà trường.
Để việc phối hợp đi vào thực chất, ông San đề xuất ngay từ đầu năm học, nhà trường và Ban đại diện cần thống nhất kế hoạch hoạt động, nội dung phối hợp, kênh tiếp nhận phản ánh, thời hạn phản hồi và nguyên tắc bảo vệ thông tin cá nhân. Các cuộc họp, đối thoại nên tập trung vào việc học tập, sức khỏe, tâm lý, an toàn trường học, kỹ năng sống, văn hóa ứng xử và sự phát triển của học sinh, thay vì nặng về vận động đóng góp.
Đề cao tự nguyện, minh bạch trong mọi hoạt động
Đồng quan điểm về vai trò kết nối của Ban đại diện cha mẹ học sinh, ông Đinh Tiến Hoàng, Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc bán trú THCS Nậm Cắn (Nậm Cắn, tỉnh Nghệ An), đánh giá những quy định mới tại Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT là bước điều chỉnh cần thiết, giúp làm rõ vị trí, vai trò và giới hạn hoạt động của Ban đại diện. Qua đó, quan hệ phối hợp giữa gia đình và nhà trường có điều kiện đi vào thực chất, đúng chức năng và minh bạch hơn.
Theo ông Hoàng, điểm đáng chú ý của Điều lệ mới là khẳng định các nguyên tắc tự nguyện, dân chủ, công khai, minh bạch; đồng thời ngăn ngừa tình trạng Ban đại diện trở thành “kênh thu tiền” hoặc gánh thay trách nhiệm tài chính của nhà trường. Ban đại diện trước hết phải là cầu nối tập hợp ý kiến, nguyện vọng của cha mẹ học sinh, phối hợp với nhà trường trong công tác chăm sóc, giáo dục các em.
Điều quan trọng là đưa sự đồng hành của phụ huynh trở về đúng bản chất: đồng hành bằng trách nhiệm, sự phối hợp, chia sẻ và những đóng góp phù hợp với điều kiện thực tế, chứ không đo bằng số tiền đóng góp. Điều này càng có ý nghĩa đối với những trường có nhiều học sinh hoàn cảnh khó khăn, góp phần bảo đảm mọi em đều có cơ hội tham gia các hoạt động giáo dục, không phụ thuộc vào điều kiện kinh tế gia đình.
Ông Hoàng cũng cho rằng quy định mới không làm giảm vai trò tham gia của cha mẹ học sinh, mà đòi hỏi việc phối hợp phải rõ trách nhiệm và minh bạch hơn. Những hoạt động phù hợp với mục tiêu giáo dục vẫn cần sự đồng hành của phụ huynh. Tuy nhiên, nhà trường và Ban đại diện cần thống nhất rõ công việc nào thuộc trách nhiệm của nhà trường, công việc nào cần sự phối hợp của gia đình và nội dung nào thực sự cần sự hỗ trợ tự nguyện từ cha mẹ học sinh.
Đối với những trường hợp cần huy động hỗ trợ, Điều lệ mới yêu cầu công khai nhu cầu trước khi thực hiện, đồng thời công khai kết quả hoạt động và việc hỗ trợ sau khi kết thúc. Ban đại diện không thu, tiếp nhận hoặc quản lý các khoản tiền hỗ trợ dành cho cơ sở giáo dục. Vì vậy, các nhà trường cần chuyển từ cách làm theo thói quen sang tổ chức hoạt động có kế hoạch, mục đích rõ ràng, bảo đảm công khai và trách nhiệm giải trình.
Phụ huynh có thể tham gia bằng nhiều hình thức như đóng góp ý kiến, hỗ trợ chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm, phối hợp giáo dục con em, tham gia hoạt động trải nghiệm hoặc trực tiếp hỗ trợ một nội dung cụ thể khi có nhu cầu và hoàn toàn tự nguyện. Điều cốt yếu là không để sự hỗ trợ của phụ huynh trở thành điều kiện tổ chức hoạt động giáo dục hoặc tạo áp lực tài chính đối với những gia đình không có khả năng đóng góp.
Theo ông Nguyễn Sinh San, khi mỗi bên thực hiện đúng vai trò, không làm thay hoặc can thiệp vào công việc của nhau nhưng chủ động chia sẻ trách nhiệm vì học sinh, Ban đại diện cha mẹ học sinh sẽ trở thành cầu nối tin cậy giữa gia đình và nhà trường. Sự phối hợp khi đó được xây dựng trên cơ sở niềm tin, tinh thần tự nguyện và trách nhiệm, thay vì áp lực hay nghĩa vụ tài chính.
Theo: giaoducthoidai.vn
2026/11/02 06:05 (GMT+7)
2026-11-01 15:12
Điểm cầu Phú Thọ sôi động, gần 5.000 thầy trò tiếp sức cho Lý Thái Dương
GD&TĐ - Tại điểm cầu Phú Thọ, không khí cổ vũ cho Lý Thái Dương thi Chung kết Đường lên đỉnh Olympia lần thứ 26 diễn ra sôi nổi.
2026-11-01 15:11
Chuẩn hóa kỹ năng nghề, giúp sinh viên vững bước vào thị trường lao động
GD&TĐ - Đánh giá, công nhận kỹ năng nghề quốc gia góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, mở rộng cơ hội việc làm cho sinh viên sau khi tốt nghiệp.
2026-11-01 15:11
Sinh viên tranh biện, bảo vệ ý tưởng khởi nghiệp
GD&TĐ - 6 đội xuất sắc tranh tài tại Vòng Chung kết về ý tưởng khởi nghiệp. Dự án 29Photobooth giành giải Nhất. Dự án đã được triển khai thực tế.
2026-11-01 15:10
Đưa giáo dục liêm chính và học tập làm theo Bác vào thực tiễn nhà trường
GD&TĐ - Việc gắn giáo dục với thực hành góp phần giúp học sinh chuyển nhận thức thành hành vi, thói quen và việc làm hằng ngày.
2026-11-01 15:10
Giáo dục ngôn ngữ trước yêu cầu giữ bản sắc, hội nhập và làm chủ AI
GD&TĐ - Hội thảo quốc tế “Ngôn ngữ học trong thời đại mới: Bản sắc - Hội nhập và vai trò của trí tuệ nhân tạo” được tổ chức ngày 31/10, tại Hà Nội.
2026-11-01 15:10
Hà Nội tập huấn kỹ năng phòng, chống đuối nước cho thanh thiếu nhi
GD&TĐ - Gần 300 cán bộ, giáo viên và học sinh Hà Nội tham gia chương trình tập huấn kỹ năng phòng, chống đuối nước.
2026-11-01 15:10
Công nghệ sinh học tổng hợp như ‘chip bán dẫn’ của nền nông nghiệp tương lai
GD&TĐ - Theo GS.TS. Nguyễn Thị Lan, công nghệ sinh học tổng hợp (Synthetic Biology) được xem như ‘chip bán dẫn’ của nền nông nghiệp tương lai.
2026-11-01 15:09
Cơ hội học nghề cho lao động vùng dân tộc thiểu số
GD&TĐ - Các lớp học nghề tại xã Ea Kly (Đắk Lắk) giúp lao động người đồng bào dân tộc thiểu số bổ sung kiến thức, áp dụng vào sản xuất của gia đình.
