Đòn bẩy phát triển giáo dục vùng khó
Gắn bó nhiều năm với học sinh dân tộc thiểu số, ông Hoàng Đức Hòa - Hiệu trưởng Trường Phổ thông DTNT Bố Trạch (Quảng Trị) hiểu hơn ai hết những khó khăn, vất vả mà thầy, trò học sinh ở miền núi phải trải qua. Chính vì vậy, Đề án đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao người dân tộc thiểu số trong một số ngành, lĩnh vực trọng điểm giai đoạn 2026 - 2035, định hướng đến năm 2045 được phê duyệt ông Hoàng Đức Hòa vô cùng phấn khởi.
Ông Hòa nhìn nhận: “Đây là đề án vô cùng thiết thực, giúp các địa phương vùng khó phát triển. Học sinh được định hướng rõ ràng về quá trình học, hướng nghiệp và cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp. Đặc biệt, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, nguồn nhân lực chất lượng cao của các xã dân tộc miền núi thiếu rất nhiều. Đa số phải điều chuyển cán bộ từ các xã đồng bằng lên làm việc và đảm nhận các công việc chủ chốt”.
Theo ông Hòa, Đề án này sẽ mở ra con đường mới cho nguồn nhân lực chủ chốt địa phương; tạo điều kiện để con em người đồng bào dân tộc thiểu số có cơ hội việc làm, sử dụng nguồn lực tại chỗ; góp phần tạo điều kiện phát triển kinh tế địa phương. Bên cạnh đó, muốn phát triển kinh tế địa phương đòi hỏi nguồn lao động tại chỗ phải có trình độ có năng lực chuyên môn.
Đồng quan điểm, bà Vương Xuân Thuận - Giám đốc Trung tâm GDTX Tin học và Ngoại ngữ tỉnh Lạng Sơn (Lạng Sơn), cho rằng, Đề án là “kế” lâu dài để học sinh dân tộc thiểu số có cơ hội học tập, phấn đấu cũng như quay trở lại cống hiến cho quê hương.
Bà Thuận cho biết, nhiều học sinh vùng khó từng vì gia cảnh khó khăn, nhận thức của bố mẹ chưa cao về nghề nghiệp dẫn đến sức học tốt nhưng sau khi tốt nghiệp THPT các em thường dừng lại việc học thay vào đó đi làm công nhân; có em sớm xây dựng gia đình. Như vậy dẫn đến thiếu hụt nguồn nhân lực có trình độ để làm việc tại các địa phương vùng khó.
Đối với địa phương địa hình hiểm trở, có người đồng bào dân tộc thiểu số với đa văn hóa, dù Nhà nước đã có chính sách thu hút nhân lực trẻ từ vùng thuận lợi về công tác, song họ chỉ ở lại thời gian nhất định; khi đủ năm, điều kiện và có cơ hội họ sẽ xin chuyển về gần nhà, do đó thiếu hụt nguồn nhân lực làm việc.
“Đề án sẽ hỗ trợ con em tại địa phương đi học, quay trở về công tác và gắn bó lâu dài với quê hương, giải quyết được bài toán thiếu nhân sự đặc biệt ở các ngành như sức khỏe, giáo viên hiện nay”, bà Thuận nhấn mạnh.
Để Đề án đạt hiệu quả
Đề án đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao người dân tộc thiểu số trong một số ngành, lĩnh vực trọng điểm giai đoạn 2026 - 2035, định hướng đến năm 2045 đã chú trọng đến việc mở rộng các trường dân tộc nội trú là một chính sách có ý nghĩa lớn đối với việc phát triển giáo dục ở các vùng đồng bằng dân tộc thiểu số, vùng biên giới.
Bên cạnh những lợi thế mà Đề án mang lại, bà Lê Thị Anh - Phó Hiệu trưởng Trường Phổ thông DTNT THCS & THPT Đăk Glong (Lâm Đồng), cũng thẳng thắn chia sẻ những khó khăn mà nhiều trường PTDTNT còn gặp phải như thiếu thốn về cơ sở vật chất, thiết bị phục vụ cho công tác dạy học; khuôn viên của nhà trường nhỏ hẹp nên hạn chế về việc xây dựng các khu sân chơi bãi tập cho học sinh; khó khăn trong việc huy động sự tham gia của cộng đồng vào hoạt động giáo dục của nhà trường.
“Tôi mong rằng khi triển khai Đề án sẽ giải quyết được những bất cập mà các trường dân tộc bán trú, dân tộc nội trú đang gặp phải, tạo điểm tựa vững chắc để các em phấn đấu”, bà Anh chia sẻ.
Từ thực tế đó trong quá trình công tác, ông Hoàng Đức Hòa - Hiệu trưởng Trường PTDTNT Bố Trạch, cho rằng, để Đề án phát huy hiệu quả phải có sự đầu tư đồng bộ cả cơ sở vật chất, hạ tầng không riêng gì chỉ đầu tư con người. Cần khảo sát kỹ tình hình thực tế của từng địa phương, vùng miền để có phương án đầu tư có hiệu quả. Đặc biệt chú trọng đến những điểm mạnh, điều kiện thuận lợi vùng miền để có hướng đầu tư, đào tạo nguồn nhân lực phù hợp tránh thừa thiếu.
Đối với chính quyền hai cấp, cấp xã các mảng phụ trách cần người đúng chuyên môn để có phương hướng, kế hoạch đúng đắn phù hợp. “Một thực tế hiện nay, ở nhiều xã, cán bộ xã phụ trách mảng giáo dục - văn hóa không đúng chuyên ngành dẫn đến hạn chế trong đưa ra các tham mưu phù hợp, sát thực. Riêng các trường phổ thông dân tộc nội trú THCS đóng trên địa bàn xã không có học sinh dân tộc thiểu số học mà học sinh từ xã khác đến cũng gặp một số bất cập, do đó cần thay đổi để cho phù hợp”, ông Hòa dẫn chứng.
Bà Vương Xuân Thuận - Giám đốc Trung tâm GDTX Tin học và Ngoại ngữ tỉnh Lạng Sơn, kiến nghị thêm, trong Đề án có chú trọng về đào tạo nhân lực dự bị, vì vậy, chúng ta cần lựa chọn, khảo sát kỹ càng về vấn đề thiếu nhân lực ở lĩnh vực nào để có định hướng rõ ràng. Các địa phương cần có cơ chế tuyển dụng để những học sinh, sinh viên giỏi, khao khát cống hiến cho quê hương trở về làm việc và yên tâm công tác.
“Với sự ra đời của Đề án này, tôi kỳ vọng đơn vị sẽ được đầu tư thêm các trang thiết bị, phòng học chức năng và các điều kiện khác để phục vụ cho công tác giáo dục và quản lý học sinh”, bà Lê Thị Anh - Phó Hiệu trưởng Trường Phổ thông DTNT THCS & THPT Đăk Glong (Lâm Đồng), chia sẻ.
