Đề xuất kiến thức THPT trong giáo dục trung học nghề

GD&TĐ - Bộ GD&ĐT dự thảo Thông tư ban hành kiến thức chương trình trung học phổ thông trong chương trình giáo dục trung học nghề.



Dự thảo hướng tới hoàn thiện học vấn phổ thông cho người học gắn với định hướng nghề nghiệp, bảo đảm tính linh hoạt và liên thông.

Kiến thức phổ thông được thiết kế gắn với ngành, nghề đào tạo

Dự thảo Thông tư quy định kiến thức chương trình trung học phổ thông trong chương trình giáo dục trung học nghề gồm quy định chung và chương trình của 10 môn học: Ngữ văn, Toán, Tiếng Anh, Lịch sử, Địa lí, Vật lí, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Công nghệ, Tin học và Giáo dục thể chất; được phân bố theo lớp học và nhóm ngành, nghề đào tạo. Dự kiến chương trình được thực hiện từ năm học 2026-2027.

Nội dung giáo dục gồm các môn học chung, môn học bắt buộc và môn học theo định hướng nghề nghiệp.

Các môn học bắt buộc áp dụng cho tất cả các nhóm ngành, nghề gồm: Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh, Lịch sử và Tin học.

Các môn học theo định hướng nghề nghiệp sẽ gồm 2 môn tùy thuộc vào từng nhóm ngành, nghề (bao gồm: Môn Vật lí và môn Công nghệ cho nhóm ngành: Máy tính và công nghệ thông tin, Công nghệ kỹ thuật, Kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật, Kỹ thuật điện, điện tử và tự động hóa; môn Công nghệ và môn Địa lí cho nhóm ngành khách sạn, du lịch, các nhóm ngành khác sẽ được xác định trong năm 2027).

Các môn học bắt buộc, môn định hướng nghề nghiệp đều được thiết kế theo hướng ứng dụng nghề nghiệp, trong đó phần kiến thức cốt lõi chiếm khoảng 70% tổng khối lượng học tập của môn học; phần ứng dụng nghề nghiệp chiếm khoảng 30%.

Phần kiến thức cốt lõi là những nội dung cơ bản, thiết yếu được lựa chọn, kế thừa từ Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Phần ứng dụng nghề nghiệp gồm kiến thức khoa học phù hợp với nhóm ngành, nghề và các chuyên đề, hoạt động trải nghiệm để người học vận dụng kiến thức vào những tình huống thực tiễn nghề nghiệp.

Tăng quyền chủ động cho cơ sở giáo dục nghề nghiệp

Dự thảo xác định Bộ GD&ĐT quy định nội dung kiến thức cốt lõi và định hướng phần ứng dụng nghề nghiệp theo nhóm ngành, nghề; cơ sở giáo dục nghề nghiệp được chủ động cụ thể hóa phần ứng dụng nghề nghiệp phù hợp với ngành, nghề đào tạo và điều kiện thực tế của cơ sở.

Việc tổ chức dạy học cũng được thiết kế theo hướng linh hoạt. Cơ sở giáo dục nghề nghiệp được lựa chọn hình thức tổ chức phù hợp, có thể kết hợp dạy học trực tiếp và trực tuyến theo quy định; tăng cường hoạt động thực hành, trải nghiệm và định hướng nghề nghiệp.

Phương pháp dạy học chú trọng phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh; gắn lý thuyết với thực tiễn và tăng khả năng vận dụng kiến thức vào học tập, thực hành nghề nghiệp, cuộc sống.

Việc đánh giá nhằm xác định mức độ đạt được các yêu cầu về phẩm chất, năng lực của học sinh; chú trọng khả năng vận dụng kiến thức vào học tập, thực hành nghề nghiệp và giải quyết các vấn đề trong thực tiễn.

Cơ sở giáo dục nghề nghiệp đồng thời được chủ động xây dựng phần định hướng nghề nghiệp, hướng dẫn tự học và tổ chức kế hoạch giáo dục phù hợp với điều kiện thực tiễn, đặc điểm người học và ngành, nghề đào tạo.



Hoàn thiện học vấn phổ thông, đáp ứng yêu cầu học nghề và học tiếp

Kiến thức chương trình trung học phổ thông trong chương trình giáo dục trung học nghề được thực hiện trong 3 năm học, bắt đầu từ năm học thứ nhất (lớp 10) đến năm học thứ ba (lớp 12). Học sinh vào học năm học thứ nhất phải có bằng tốt nghiệp trung học cơ sở hoặc tương đương trở lên. Kế hoạch giảng dạy kiến thức phổ thông sẽ được thiết kế đảm bảo phù hợp để phục vụ cho việc học phần chuyên môn nghề của chương trình đào tạo.

Theo dự thảo, thời gian học của mỗi năm học là 35 tuần/lớp; mỗi ngày học 1 buổi, mỗi buổi không bố trí quá 5 tiết học, mỗi tiết 45 phút. Tổng số giờ lên lớp và kiểm tra của phần kiến thức trung học phổ thông là 1.610 giờ; thời gian tự học là 315 giờ; tổng thời lượng phần văn hóa trong 3 năm học là 1.925 giờ, tương đương 43 tín chỉ.

Việc thiết kế thời lượng và nội dung chương trình hướng tới bảo đảm sự cân đối giữa học văn hóa và đào tạo nghề, chú trọng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn nghề nghiệp. Qua đó, người học vừa được hoàn thiện nền tảng kiến thức phổ thông, vừa có điều kiện tập trung học tập, rèn luyện kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp.

Bên cạnh các kiến thức, kỹ năng nền tảng về ngôn ngữ, toán học, ngoại ngữ, lịch sử, tin học, kinh tế, pháp luật và các kiến thức khoa học phù hợp với lĩnh vực, nhóm ngành, nghề đào tạo, chương trình chú trọng phát triển năng lực tự học, giao tiếp, hợp tác, tư duy phản biện và giải quyết vấn đề.

Đáng chú ý, chương trình đặt yêu cầu phát triển năng lực số, năng lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo, năng lực ngoại ngữ, kỹ năng mềm, tác phong công nghiệp, ý thức tổ chức kỷ luật và an toàn lao động; qua đó nâng cao khả năng thích ứng của người học với yêu cầu của thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Chương trình đồng thời bảo đảm tính linh hoạt, liên thông, tạo điều kiện để người học tiếp thu kiến thức, kỹ năng chuyên môn nghề và thực hiện quyền học liên thông theo quy định của pháp luật. Sau khi hoàn thành chương trình, người học có thể tham gia thị trường lao động hoặc tiếp tục học tập ở các trình độ cao hơn của giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học theo quy định



Dự thảo hướng tới hoàn thiện học vấn phổ thông cho người học gắn với định hướng nghề nghiệp, bảo đảm tính linh hoạt và liên thông.

Kiến thức phổ thông được thiết kế gắn với ngành, nghề đào tạo

Dự thảo Thông tư quy định kiến thức chương trình trung học phổ thông trong chương trình giáo dục trung học nghề gồm quy định chung và chương trình của 10 môn học: Ngữ văn, Toán, Tiếng Anh, Lịch sử, Địa lí, Vật lí, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Công nghệ, Tin học và Giáo dục thể chất; được phân bố theo lớp học và nhóm ngành, nghề đào tạo. Dự kiến chương trình được thực hiện từ năm học 2026-2027.

Nội dung giáo dục gồm các môn học chung, môn học bắt buộc và môn học theo định hướng nghề nghiệp.

Các môn học bắt buộc áp dụng cho tất cả các nhóm ngành, nghề gồm: Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh, Lịch sử và Tin học.

Các môn học theo định hướng nghề nghiệp sẽ gồm 2 môn tùy thuộc vào từng nhóm ngành, nghề (bao gồm: Môn Vật lí và môn Công nghệ cho nhóm ngành: Máy tính và công nghệ thông tin, Công nghệ kỹ thuật, Kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật, Kỹ thuật điện, điện tử và tự động hóa; môn Công nghệ và môn Địa lí cho nhóm ngành khách sạn, du lịch, các nhóm ngành khác sẽ được xác định trong năm 2027).

Các môn học bắt buộc, môn định hướng nghề nghiệp đều được thiết kế theo hướng ứng dụng nghề nghiệp, trong đó phần kiến thức cốt lõi chiếm khoảng 70% tổng khối lượng học tập của môn học; phần ứng dụng nghề nghiệp chiếm khoảng 30%.

Phần kiến thức cốt lõi là những nội dung cơ bản, thiết yếu được lựa chọn, kế thừa từ Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Phần ứng dụng nghề nghiệp gồm kiến thức khoa học phù hợp với nhóm ngành, nghề và các chuyên đề, hoạt động trải nghiệm để người học vận dụng kiến thức vào những tình huống thực tiễn nghề nghiệp.

Tăng quyền chủ động cho cơ sở giáo dục nghề nghiệp

Dự thảo xác định Bộ GD&ĐT quy định nội dung kiến thức cốt lõi và định hướng phần ứng dụng nghề nghiệp theo nhóm ngành, nghề; cơ sở giáo dục nghề nghiệp được chủ động cụ thể hóa phần ứng dụng nghề nghiệp phù hợp với ngành, nghề đào tạo và điều kiện thực tế của cơ sở.

Việc tổ chức dạy học cũng được thiết kế theo hướng linh hoạt. Cơ sở giáo dục nghề nghiệp được lựa chọn hình thức tổ chức phù hợp, có thể kết hợp dạy học trực tiếp và trực tuyến theo quy định; tăng cường hoạt động thực hành, trải nghiệm và định hướng nghề nghiệp.

Phương pháp dạy học chú trọng phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh; gắn lý thuyết với thực tiễn và tăng khả năng vận dụng kiến thức vào học tập, thực hành nghề nghiệp, cuộc sống.

Việc đánh giá nhằm xác định mức độ đạt được các yêu cầu về phẩm chất, năng lực của học sinh; chú trọng khả năng vận dụng kiến thức vào học tập, thực hành nghề nghiệp và giải quyết các vấn đề trong thực tiễn.

Cơ sở giáo dục nghề nghiệp đồng thời được chủ động xây dựng phần định hướng nghề nghiệp, hướng dẫn tự học và tổ chức kế hoạch giáo dục phù hợp với điều kiện thực tiễn, đặc điểm người học và ngành, nghề đào tạo.



Hoàn thiện học vấn phổ thông, đáp ứng yêu cầu học nghề và học tiếp

Kiến thức chương trình trung học phổ thông trong chương trình giáo dục trung học nghề được thực hiện trong 3 năm học, bắt đầu từ năm học thứ nhất (lớp 10) đến năm học thứ ba (lớp 12). Học sinh vào học năm học thứ nhất phải có bằng tốt nghiệp trung học cơ sở hoặc tương đương trở lên. Kế hoạch giảng dạy kiến thức phổ thông sẽ được thiết kế đảm bảo phù hợp để phục vụ cho việc học phần chuyên môn nghề của chương trình đào tạo.

Theo dự thảo, thời gian học của mỗi năm học là 35 tuần/lớp; mỗi ngày học 1 buổi, mỗi buổi không bố trí quá 5 tiết học, mỗi tiết 45 phút. Tổng số giờ lên lớp và kiểm tra của phần kiến thức trung học phổ thông là 1.610 giờ; thời gian tự học là 315 giờ; tổng thời lượng phần văn hóa trong 3 năm học là 1.925 giờ, tương đương 43 tín chỉ.

Việc thiết kế thời lượng và nội dung chương trình hướng tới bảo đảm sự cân đối giữa học văn hóa và đào tạo nghề, chú trọng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn nghề nghiệp. Qua đó, người học vừa được hoàn thiện nền tảng kiến thức phổ thông, vừa có điều kiện tập trung học tập, rèn luyện kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp.

Bên cạnh các kiến thức, kỹ năng nền tảng về ngôn ngữ, toán học, ngoại ngữ, lịch sử, tin học, kinh tế, pháp luật và các kiến thức khoa học phù hợp với lĩnh vực, nhóm ngành, nghề đào tạo, chương trình chú trọng phát triển năng lực tự học, giao tiếp, hợp tác, tư duy phản biện và giải quyết vấn đề.

Đáng chú ý, chương trình đặt yêu cầu phát triển năng lực số, năng lực ứng dụng trí tuệ nhân tạo, năng lực ngoại ngữ, kỹ năng mềm, tác phong công nghiệp, ý thức tổ chức kỷ luật và an toàn lao động; qua đó nâng cao khả năng thích ứng của người học với yêu cầu của thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Chương trình đồng thời bảo đảm tính linh hoạt, liên thông, tạo điều kiện để người học tiếp thu kiến thức, kỹ năng chuyên môn nghề và thực hiện quyền học liên thông theo quy định của pháp luật. Sau khi hoàn thành chương trình, người học có thể tham gia thị trường lao động hoặc tiếp tục học tập ở các trình độ cao hơn của giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học theo quy định