Đổi mới quản trị để giáo viên tập trung cho chuyên môn
2026/08/03 17:42
GD&TĐ - Mục tiêu cắt giảm hồ sơ giấy, hội thi hình thức, đẩy mạnh chuyển đổi số kỳ vọng sẽ giảm áp lực hành chính, giúp giáo viên tập trung chuyên môn.
Đổi mới quản trị để giảm việc cho giáo viên
Tại Hội nghị Giám đốc Sở GD&ĐT năm 2026 vào tháng 7 vừa qua, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đặt mục tiêu xóa bỏ 100% hồ sơ, sổ sách giấy trùng lặp, chuyển sang quản lý bằng dữ liệu số; đồng thời cắt giảm tối thiểu 50% các hội thi, phong trào, danh hiệu mang tính hình thức. Mục tiêu cuối cùng là giúp giáo viên có thêm thời gian nghiên cứu, chuẩn bị bài giảng, chăm sóc và hỗ trợ học sinh.
Chia sẻ về nội dung này, bà Nguyễn Vĩnh Bảo Châu, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trần Văn Ơn (phường Đông Hưng Thuận, TPHCM), cho rằng mục tiêu trên đáp ứng đúng mong mỏi của đội ngũ giáo viên.
Theo bà Châu, khi giảm việc ghi chép thủ công và các thủ tục mang tính đối phó, công tác quản lý sẽ chuyển sang dựa trên dữ liệu số tập trung. Ban giám hiệu không còn mất nhiều thời gian kiểm tra từng cuốn sổ, từng chữ ký mà có điều kiện theo dõi sát hơn chất lượng dạy học và sự tiến bộ của học sinh.
“Lợi ích lớn nhất chắc chắn thuộc về giáo viên. Khi không còn áp lực hoàn thiện hồ sơ hay chạy theo các danh hiệu mang tính hình thức, thầy cô sẽ có thêm thời gian chuẩn bị bài giảng, đổi mới phương pháp dạy học và quan tâm nhiều hơn đến những học sinh còn gặp khó khăn.
Để mục tiêu được triển khai hiệu quả, nhà trường cần thay đổi phương thức quản trị theo nguyên tắc ‘một lần nhập, dùng nhiều nơi’, đồng thời đổi mới công tác thi đua theo hướng lấy chất lượng giảng dạy, sự tiến bộ của học sinh và mức độ hài lòng của phụ huynh làm thước đo”, bà Châu chia sẻ.
Trong khi đó, ông Nguyễn Tấn Tới, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phước Thạnh (xã Thái Mỹ, TPHCM), cho rằng mục tiêu Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đặt ra không chỉ dừng ở việc cắt giảm hồ sơ hay hội thi, mà còn thể hiện sự chuyển đổi từ tư duy “quản lý bằng giấy tờ” sang “quản trị bằng dữ liệu”; từ đánh giá nặng về hình thức sang đánh giá bằng hiệu quả công việc.
Theo ông Tới, đây cũng là cơ hội để các trường rà soát, tái thiết kế quy trình quản lý theo hướng tinh gọn, số hóa và minh bạch hơn. Khi dữ liệu trở thành nền tảng của công tác quản lý, lãnh đạo nhà trường có thể đưa ra quyết định nhanh chóng, chính xác hơn, trong khi giáo viên được giảm áp lực hành chính để tập trung cho chuyên môn.
Giờ học của học sinh Trường THPT Bình Tân (phường Bình Tân, TPHCM). Ảnh: NTCC.
Đồng quan điểm, ông Trịnh Vĩnh Thanh, Phó Hiệu trưởng Trường THCS-THPT Hồng Hà (TPHCM), nguyên Trưởng phòng GD&ĐT quận Gò Vấp (TPHCM trước sáp nhập), cho biết chủ trương giảm hồ sơ giấy của Bộ GD&ĐT sẽ góp phần giảm áp lực hành chính cho giáo viên nếu được triển khai đồng bộ và có hướng dẫn cụ thể.
Theo ông Thanh, Bộ GD&ĐT hiện đã quy định khá đầy đủ về hồ sơ chuyên môn của giáo viên. Tuy nhiên, trong quá trình quản lý, tại các cơ sở giáo dục vẫn phát sinh thêm nhiều loại hồ sơ hành chính như biên bản họp, báo cáo, thống kê, kế hoạch... Dù không thuộc danh mục hồ sơ chuyên môn, đây vẫn là những tài liệu phục vụ công tác quản lý nhà trường.
“TPHCM đã số hóa nhiều loại hồ sơ như kế hoạch bài dạy, sổ điểm, học bạ... từ nhiều năm nay. Vì vậy, khi triển khai chủ trương mới, nếu có hướng dẫn cụ thể về những loại hồ sơ cần tinh gọn hoặc tích hợp sẽ tạo thuận lợi cho các địa phương trong quá trình thực hiện”, ông Thanh chia sẻ.
Đối với chủ trương giảm các cuộc thi mang tính hình thức, ông Thanh cho rằng đây là định hướng nhận được sự đồng tình của nhiều giáo viên. Ngành giáo dục hiện chủ yếu tổ chức các hội thi chuyên môn như giáo viên dạy giỏi, giáo viên chủ nhiệm giỏi và học sinh giỏi. Trong khi đó, giáo viên còn tham gia nhiều cuộc thi, phong trào do các đơn vị như Công đoàn, Chi đoàn, Chi đội... triển khai.
“Nếu có sự phối hợp giữa Bộ GD&ĐT với các bộ, ngành, đoàn thể trong việc rà soát, sắp xếp các hoạt động, nhà trường sẽ có điều kiện tập trung nhiều hơn cho nhiệm vụ dạy học, đồng thời vẫn bảo đảm hiệu quả công tác tuyên truyền và giáo dục”, ông Thanh bày tỏ.
Thời gian “trả lại” sẽ được dành cho học sinh
Thực tế, TPHCM là một trong những địa phương đi đầu trong chuyển đổi số giáo dục. Học bạ điện tử, chữ ký số và nhiều loại hồ sơ chuyên môn đã được triển khai rộng rãi, góp phần giảm đáng kể khối lượng giấy tờ cho giáo viên.
Theo cô Phan Thị Hải Yến, giáo viên Trường THCS Trần Hưng Đạo (TPHCM), từ khi về công tác tại trường cách đây khoảng ba năm, cô hầu như không còn phải thực hiện nhiều loại hồ sơ giấy như trước, các hội thi cũng được tinh gọn hơn.
“Điều giáo viên mong muốn không phải là giảm trách nhiệm hay giảm cơ hội học hỏi, mà là giảm những công việc mang tính thủ tục để có thêm thời gian nghiên cứu bài giảng, đổi mới phương pháp dạy học và đồng hành cùng học sinh. Ở bậc THCS, mỗi khoảng thời gian được trả lại đều rất ý nghĩa, bởi đây là giai đoạn các em có nhiều thay đổi về tâm lý và định hướng học tập”, cô Yến chia sẻ.
Theo cô Yến, các hoạt động thi đua vẫn cần được duy trì nếu thực sự góp phần nâng cao năng lực nghề nghiệp, song nên hạn chế những cuộc thi nặng về hồ sơ, minh chứng hoặc chạy theo thành tích.
Ở bậc tiểu học, cô Nguyễn Thanh Thảo, giáo viên Trường Tiểu học Thuận Kiều (TPHCM), nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp 1, cho biết nhà trường đã số hóa hầu hết hồ sơ chuyên môn và lưu trữ trên các nền tảng số. Ban giám hiệu có thể kiểm tra, góp ý, phê duyệt trực tuyến mà không cần in ấn, ký duyệt thủ công.
Theo cô Thảo, nếu tiếp tục giảm áp lực về hồ sơ và các hội thi mang tính hình thức, điều đầu tiên giáo viên muốn làm là đầu tư nhiều hơn cho chất lượng bài giảng.
“Để xây dựng những tiết học STEM hay các hoạt động trải nghiệm, giáo viên cần rất nhiều thời gian chuẩn bị học liệu và thiết kế hoạt động. Bên cạnh đó, tôi cũng muốn dành thêm thời gian nghiên cứu AI và các công cụ số để cá thể hóa việc học cho từng học sinh”, cô Thảo nói.
Điều ý nghĩa nhất, theo cô Thảo, là có thêm thời gian đồng hành trực tiếp với học sinh. “Ở lớp 1, mỗi em đều cần được uốn nắn rất tỉ mỉ. Khi không còn áp lực về hồ sơ, giáo viên có thể dành thêm thời gian rèn từng nét chữ, hướng dẫn đánh vần hay giảng lại một bài toán cho những em còn chậm. Những khoảng thời gian tưởng chừng rất nhỏ ấy lại có ý nghĩa rất lớn đối với việc hình thành nền tảng học tập của các em”.
"Mục tiêu của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đưa ra rất phù hợp với yêu cầu đổi mới quản trị giáo dục hiện nay. Điều quan trọng là quá trình triển khai cần có lộ trình, hướng dẫn cụ thể và thực hiện đồng bộ để các địa phương thuận lợi trong tổ chức thực hiện, qua đó giúp giáo viên giảm áp lực hành chính và có thêm thời gian dành cho chuyên môn", ông Trịnh Vĩnh Thanh, Phó Hiệu trưởng Trường THCS-THPT Hồng Hà (TPHCM) nhấn mạnh.
Tiết dạy của cô Nguyễn Thanh Thảo, Trường Tiểu học Thuận Kiều. Ảnh: NVCC.
Đổi mới quản trị để giảm việc cho giáo viên
Tại Hội nghị Giám đốc Sở GD&ĐT năm 2026 vào tháng 7 vừa qua, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đặt mục tiêu xóa bỏ 100% hồ sơ, sổ sách giấy trùng lặp, chuyển sang quản lý bằng dữ liệu số; đồng thời cắt giảm tối thiểu 50% các hội thi, phong trào, danh hiệu mang tính hình thức. Mục tiêu cuối cùng là giúp giáo viên có thêm thời gian nghiên cứu, chuẩn bị bài giảng, chăm sóc và hỗ trợ học sinh.
Chia sẻ về nội dung này, bà Nguyễn Vĩnh Bảo Châu, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trần Văn Ơn (phường Đông Hưng Thuận, TPHCM), cho rằng mục tiêu trên đáp ứng đúng mong mỏi của đội ngũ giáo viên.
Theo bà Châu, khi giảm việc ghi chép thủ công và các thủ tục mang tính đối phó, công tác quản lý sẽ chuyển sang dựa trên dữ liệu số tập trung. Ban giám hiệu không còn mất nhiều thời gian kiểm tra từng cuốn sổ, từng chữ ký mà có điều kiện theo dõi sát hơn chất lượng dạy học và sự tiến bộ của học sinh.
“Lợi ích lớn nhất chắc chắn thuộc về giáo viên. Khi không còn áp lực hoàn thiện hồ sơ hay chạy theo các danh hiệu mang tính hình thức, thầy cô sẽ có thêm thời gian chuẩn bị bài giảng, đổi mới phương pháp dạy học và quan tâm nhiều hơn đến những học sinh còn gặp khó khăn.
Để mục tiêu được triển khai hiệu quả, nhà trường cần thay đổi phương thức quản trị theo nguyên tắc ‘một lần nhập, dùng nhiều nơi’, đồng thời đổi mới công tác thi đua theo hướng lấy chất lượng giảng dạy, sự tiến bộ của học sinh và mức độ hài lòng của phụ huynh làm thước đo”, bà Châu chia sẻ.
Trong khi đó, ông Nguyễn Tấn Tới, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phước Thạnh (xã Thái Mỹ, TPHCM), cho rằng mục tiêu Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đặt ra không chỉ dừng ở việc cắt giảm hồ sơ hay hội thi, mà còn thể hiện sự chuyển đổi từ tư duy “quản lý bằng giấy tờ” sang “quản trị bằng dữ liệu”; từ đánh giá nặng về hình thức sang đánh giá bằng hiệu quả công việc.
Theo ông Tới, đây cũng là cơ hội để các trường rà soát, tái thiết kế quy trình quản lý theo hướng tinh gọn, số hóa và minh bạch hơn. Khi dữ liệu trở thành nền tảng của công tác quản lý, lãnh đạo nhà trường có thể đưa ra quyết định nhanh chóng, chính xác hơn, trong khi giáo viên được giảm áp lực hành chính để tập trung cho chuyên môn.
Giờ học của học sinh Trường THPT Bình Tân (phường Bình Tân, TPHCM). Ảnh: NTCC.
Đồng quan điểm, ông Trịnh Vĩnh Thanh, Phó Hiệu trưởng Trường THCS-THPT Hồng Hà (TPHCM), nguyên Trưởng phòng GD&ĐT quận Gò Vấp (TPHCM trước sáp nhập), cho biết chủ trương giảm hồ sơ giấy của Bộ GD&ĐT sẽ góp phần giảm áp lực hành chính cho giáo viên nếu được triển khai đồng bộ và có hướng dẫn cụ thể.
Theo ông Thanh, Bộ GD&ĐT hiện đã quy định khá đầy đủ về hồ sơ chuyên môn của giáo viên. Tuy nhiên, trong quá trình quản lý, tại các cơ sở giáo dục vẫn phát sinh thêm nhiều loại hồ sơ hành chính như biên bản họp, báo cáo, thống kê, kế hoạch... Dù không thuộc danh mục hồ sơ chuyên môn, đây vẫn là những tài liệu phục vụ công tác quản lý nhà trường.
“TPHCM đã số hóa nhiều loại hồ sơ như kế hoạch bài dạy, sổ điểm, học bạ... từ nhiều năm nay. Vì vậy, khi triển khai chủ trương mới, nếu có hướng dẫn cụ thể về những loại hồ sơ cần tinh gọn hoặc tích hợp sẽ tạo thuận lợi cho các địa phương trong quá trình thực hiện”, ông Thanh chia sẻ.
Đối với chủ trương giảm các cuộc thi mang tính hình thức, ông Thanh cho rằng đây là định hướng nhận được sự đồng tình của nhiều giáo viên. Ngành giáo dục hiện chủ yếu tổ chức các hội thi chuyên môn như giáo viên dạy giỏi, giáo viên chủ nhiệm giỏi và học sinh giỏi. Trong khi đó, giáo viên còn tham gia nhiều cuộc thi, phong trào do các đơn vị như Công đoàn, Chi đoàn, Chi đội... triển khai.
“Nếu có sự phối hợp giữa Bộ GD&ĐT với các bộ, ngành, đoàn thể trong việc rà soát, sắp xếp các hoạt động, nhà trường sẽ có điều kiện tập trung nhiều hơn cho nhiệm vụ dạy học, đồng thời vẫn bảo đảm hiệu quả công tác tuyên truyền và giáo dục”, ông Thanh bày tỏ.
Thời gian “trả lại” sẽ được dành cho học sinh
Thực tế, TPHCM là một trong những địa phương đi đầu trong chuyển đổi số giáo dục. Học bạ điện tử, chữ ký số và nhiều loại hồ sơ chuyên môn đã được triển khai rộng rãi, góp phần giảm đáng kể khối lượng giấy tờ cho giáo viên.
Theo cô Phan Thị Hải Yến, giáo viên Trường THCS Trần Hưng Đạo (TPHCM), từ khi về công tác tại trường cách đây khoảng ba năm, cô hầu như không còn phải thực hiện nhiều loại hồ sơ giấy như trước, các hội thi cũng được tinh gọn hơn.
“Điều giáo viên mong muốn không phải là giảm trách nhiệm hay giảm cơ hội học hỏi, mà là giảm những công việc mang tính thủ tục để có thêm thời gian nghiên cứu bài giảng, đổi mới phương pháp dạy học và đồng hành cùng học sinh. Ở bậc THCS, mỗi khoảng thời gian được trả lại đều rất ý nghĩa, bởi đây là giai đoạn các em có nhiều thay đổi về tâm lý và định hướng học tập”, cô Yến chia sẻ.
Theo cô Yến, các hoạt động thi đua vẫn cần được duy trì nếu thực sự góp phần nâng cao năng lực nghề nghiệp, song nên hạn chế những cuộc thi nặng về hồ sơ, minh chứng hoặc chạy theo thành tích.
Ở bậc tiểu học, cô Nguyễn Thanh Thảo, giáo viên Trường Tiểu học Thuận Kiều (TPHCM), nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp 1, cho biết nhà trường đã số hóa hầu hết hồ sơ chuyên môn và lưu trữ trên các nền tảng số. Ban giám hiệu có thể kiểm tra, góp ý, phê duyệt trực tuyến mà không cần in ấn, ký duyệt thủ công.
Theo cô Thảo, nếu tiếp tục giảm áp lực về hồ sơ và các hội thi mang tính hình thức, điều đầu tiên giáo viên muốn làm là đầu tư nhiều hơn cho chất lượng bài giảng.
“Để xây dựng những tiết học STEM hay các hoạt động trải nghiệm, giáo viên cần rất nhiều thời gian chuẩn bị học liệu và thiết kế hoạt động. Bên cạnh đó, tôi cũng muốn dành thêm thời gian nghiên cứu AI và các công cụ số để cá thể hóa việc học cho từng học sinh”, cô Thảo nói.
Điều ý nghĩa nhất, theo cô Thảo, là có thêm thời gian đồng hành trực tiếp với học sinh. “Ở lớp 1, mỗi em đều cần được uốn nắn rất tỉ mỉ. Khi không còn áp lực về hồ sơ, giáo viên có thể dành thêm thời gian rèn từng nét chữ, hướng dẫn đánh vần hay giảng lại một bài toán cho những em còn chậm. Những khoảng thời gian tưởng chừng rất nhỏ ấy lại có ý nghĩa rất lớn đối với việc hình thành nền tảng học tập của các em”.
"Mục tiêu của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đưa ra rất phù hợp với yêu cầu đổi mới quản trị giáo dục hiện nay. Điều quan trọng là quá trình triển khai cần có lộ trình, hướng dẫn cụ thể và thực hiện đồng bộ để các địa phương thuận lợi trong tổ chức thực hiện, qua đó giúp giáo viên giảm áp lực hành chính và có thêm thời gian dành cho chuyên môn", ông Trịnh Vĩnh Thanh, Phó Hiệu trưởng Trường THCS-THPT Hồng Hà (TPHCM) nhấn mạnh.
Hải Phòng kết nối tri thức Toán học với kỹ năng quản lý tài chính cho học sinh
GD&TĐ - Chuyên đề môn Toán 8 cấp thành phố tại Hải Phòng mang đến cách tiếp cận mới về dạy học môn Toán trong thời đại kỷ nguyên số.
2026-11-11 01:47
Thanh thiếu niên Việt - Hàn tìm hiểu về bảo tồn thiên nhiên tại Ninh Bình
GD&TĐ - Ngày 10/11, đại sứ trẻ Hàn Quốc và học sinh Trường THCS Cúc Phương giao lưu, trải nghiệm giáo dục môi trường tại Vườn quốc gia Cúc Phương.
2026-11-11 01:46
Những bài học ngay tại cột mốc chủ quyền thiêng liêng
GD&TĐ - Thời gian qua, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang đã sáng tạo, thắp lửa truyền thống và lòng yêu nước cho thế hệ trẻ bằng những mô hình thiết thực.
2026-11-10 10:59
Khởi động Cuộc thi video tiếng Anh Global Success–Khoảnh khắc học đường năm 2026
GD&TĐ - Cuộc thi video tiếng Anh ‘Global Success – Khoảnh khắc học đường năm 2026” TP Hà Nội được phát động ngày 10/11.
2026-11-10 10:59
NXBGDVN trao tặng hơn 2.100 cuốn SGK hỗ trợ học sinh Trường THCS Kim Liên
GD&TĐ - NXBGDVN phối hợp với Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Giáo dục Hà Nội tổ chức trao tặng sách cho Trường THCS Kim Liên, TP Hà Nội.
2026-11-10 10:59
Trang bị kỹ năng số, bảo vệ trẻ trên môi trường mạng
GD&TĐ - Không cấm đoán, nhiều gia đình ở xã Hàm Kiệm (Lâm Đồng) lựa chọn cách đồng hành, hướng dẫn con sử dụng internet an toàn, lành mạnh.
2026-11-10 10:58
Từ lớp học STEM đến hành trình khơi nguồn sáng tạo
GD&TĐ - Trường THCS và THPT Chu Văn An (tỉnh Quảng Trị) đẩy mạnh đổi mới dạy học, khơi dậy niềm đam mê sáng tạo và tinh thần khám phá trong học sinh.
2026-11-10 10:58
Rõ tiêu chí khi quy đổi hoạt động chuyên môn thành tiết dạy
GD&TĐ - Theo các chuyên gia, cần có tiêu chí cụ thể để xác định mức quy đổi, tránh tình trạng cùng một công việc nhưng mỗi trường áp dụng khác nhau.
2026-11-10 10:57
Đối kháng trí tuệ trong học Toán: Góc nhìn từ sân chơi Đấu Trí Toán Học
GD&TĐ - Không chỉ giải câu hỏi có sẵn, học sinh còn được vận dụng kiến thức, tư duy và chiến thuật trong trận đấu trí tuệ.
2026-11-10 10:56
Sân khấu hóa giúp học sinh hiểu luật, vững kỹ năng
GD&TĐ - Thông qua các phần thi, tình huống và hùng biện sân khấu, học sinh ở Hà Tĩnh được tiếp cận pháp luật, nâng cao kỹ năng phòng, chống ma túy.
