Nếu được ban hành, Thông tư này sẽ thay thế Thông tư số 21/2019/TT-BGDĐT ngày 29/11/2019 ban hành Quy chế quản lý bằng tốt nghiệp trung học cơ sở, bằng tốt nghiệp trung học phổ thông, bằng tốt nghiệp trung cấp sư phạm, bằng tốt nghiệp cao đẳng sư phạm, văn bằng giáo dục đại học và chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân.
Theo dự thảo, Quy chế văn bằng, chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân có 24 điều (giảm 10 điều so với Quy chế ban hành kèm theo Thông tư số 21/2019/TT-BGDĐT) với nội dung các điều khoản được chỉnh sửa, hoàn thiện theo hướng ngắn gọn, bao quát hơn nhưng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm hơn.
Một số điểm mới của Quy chế cụ thể như sau:
Thể chế hóa chủ trương của Đảng, quy định của Chính phủ về chuyển đổi số trong giáo dục
Dự thảo bổ sung khái niệm văn bằng, chứng chỉ số (Điều 2 dự thảo Quy chế); việc cấp, lưu trữ, xử lý văn bằng chứng chỉ số (Điều 3, 7, 11, 19, 20); cấp bản sao, chỉnh sửa, thu hồi, hủy bỏ... đối với văn bằng, chứng chỉ số (Điều 14, 15, 16, 17, 18); quy định cách thức xây dựng, cập nhật thông tin lên cơ sở dữ liệu về văn bằng, chứng chỉ; khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu về văn bằng chứng chỉ (Điều 19).
Quy định danh mục các trường thông tin chính cần cập nhật trên cơ sở dữ liệu về văn bằng, chứng chỉ cũng được bổ sung (trong Phụ lục V) để củng cố cơ sở pháp lý triển khai văn bằng chứng chỉ số.
Ngoài ra, toàn bộ các điều trong Dự thảo đã được sửa đổi, bổ sung theo hướng: quy định để đẩy mạnh áp dụng công nghệ, chuyển đổi số trong công tác quản lý văn bằng, chứng chỉ; thực hiện triển khai văn bằng chứng chỉ số đồng bộ, đồng thời với cấp văn bằng, chứng chỉ giấy, bảo đảm triển khai quyết liệt, khẩn trương các chỉ đạo của Đảng, của Chính phủ về thực hiện chuyển đổi số trong lĩnh vực giáo dục.
Thống nhất, đồng bộ với việc sửa đổi 3 luật lĩnh vực giáo dục, đào tạo
Dự thảo Thông tư bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với nội dung dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học (sửa đổi), Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) đã trình Quốc hội khóa XV để cho ý kiến tại kỳ họp thứ 10.
Theo đó, thay việc cấp bằng tốt nghiệp THCS bằng xác nhận hoàn thành chương trình THCS trong học bạ, bổ sung bằng trung học nghề, bổ sung hình thức văn bằng số, chứng chỉ số …
Dự thảo Quy chế cũng bổ sung phạm vi, đối tượng điều chỉnh bao gồm văn bằng, chứng chỉ của giáo dục nghề nghiệp.
Phân cấp để quản trị hiện đại
Một điểm mới quan trọng trong dự thảo Thông tư là thực hiện phân cấp để quản trị hiện đại, xử lý kịp thời các vấn đề của địa phương, cơ sở; các chủ thể có thẩm quyền cấp văn bằng, chứng chỉ chủ động tổ chức thực hiện theo thẩm quyền, chức trách được giao tại văn bản pháp luật và chịu trách nhiệm giải trình; cơ quan quản lý nhà nước tăng cường công tác kiểm tra, giám sát
Dự thảo xác định rõ nội dung và phạm vi quản lý về công tác văn bằng, chứng chỉ của Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT, cơ sở giáo dục; phân định rõ ràng thẩm quyền, trách nhiệm của các tổ chức, đơn vị, cá nhân có liên quan.
Trong đó, Bộ GD&ĐT tập trung ban hành quy định, quản lý theo quy định của pháp luật, không làm trực tiếp, không làm thay địa phương, cơ sở. Các chủ thể có thẩm quyền cấp văn bằng, chứng chỉ chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện theo thẩm quyền, chức trách được giao tại Quy chế, cụ thể:
Bỏ nội dung quy định về in phôi bằng tốt nghiệp, chứng chỉ của Bộ GD&ĐT (Điều 9, 10, 11, 12 Quy chế kèm theo Thông tư 21/2019/TT-BGDDT), phân cấp cho Sở GD&ĐT hoặc giao cơ quan có thẩm quyền cấp văn bằng, chứng chỉ (đối với văn bằng, chứng chỉ giấy).
Thực hiện phân cấp, phân quyền triệt để, gắn với đề cao trách nhiệm người có thẩm quyền cấp văn bằng, chứng chỉ (Điều 5, 7, 10, 11, 18, 19).
Mẫu bằng tốt nghiệp cao đẳng, trung cấp, mẫu chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân quy định tại các văn bản hiện hành được thay bằng quy định nội dung chính ghi trên văn bằng, chứng chỉ (Điều 9). Mẫu các sổ gốc cấp bằng, phụ lục sổ gốc cấp bằng, sổ cấp bản sao từ sổ gốc... được thay bằng quy định nội dung chính ghi trên các sổ này nhằm tăng tính tự chủ cho các cơ quan có thẩm quyền cấp văn bằng, chứng chỉ trong quản lý văn bằng, chứng chỉ (Điều 7, 11, 18).
Giảm yêu cầu giấy tờ, giảm chi phí tuân thủ thủ tục hành chính
Quy định trong dự thảo cắt giảm hồ sơ, giấy tờ, thời gian thực hiện, chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, giảm phiền hà cho người dân, người học.
Các nội dung quy định liên quan đến thủ tục hành chính (Điều 14, 15, 16, 17, 20) được sửa đổi theo hướng giảm yêu cầu giấy tờ, giảm chi phí tuân thủ thủ tục hành chính cho người học/người dân và hướng đến chủ yếu tiếp nhận, xử lý hồ sơ, giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực văn bằng, chứng chỉ qua cổng dịch vụ công trực tuyến, bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả.
Thời hạn cấp bằng tốt nghiệp THPT (giấy) giảm từ 75 ngày kể từ ngày có quyết định công nhận tốt nghiệp xuống còn 30 ngày; thời hạn cấp văn bằng, chứng chỉ số được xác định là 5 ngày kể từ ngày có quyết định công nhận tốt nghiệp (Điều 12).
Tháo gỡ khó khăn, vướng mắc khi triển khai công tác quản lý văn bằng, chứng chỉ
Nhiều vấn đề vướng mắc, bất cập trong thực tiễn triển khai công tác quản lý văn bằng, chứng chỉ thời gian qua được tổng hợp, nghiên cứu kỹ lưỡng để bổ sung, điều chỉnh; bảo đảm thực hiện đúng Nghị quyết số 278/NQ-CP ngày 13/9/2025 của Chính phủ.
Bổ sung quy định ủy quyền, giao cấp phó ký văn bằng, chứng chỉ để giải quyết vấn đề quá tải đối với người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền cấp VBCC trong việc ký văn bằng, chứng chỉ (Điều 13). Quy định các trường hợp đặc biệt khi cấp bản sao từ sổ gốc, cấp lại, chỉnh sửa nội dung, thu hồi hủy bỏ văn bằng, chứng chỉ (khi không có sổ gốc, khi không có người có thẩm quyền theo quy định tại Thông tư, khi sáp nhập, chia tách, giải thể cơ quan có thẩm quyền...) nhằm bảo đảm quyền lợi của người được cấp văn bằng, chứng chỉ, hạn chế khiếu nại, kiến nghị (Điều 11)...
