Giải 'cơn khát' phòng học ở TPHCM

2026/05/20 17:16

GD&TĐ - Nhiều ngôi trường mới, hiện đại đang dần thành hình từ các khu dân cư đông đúc đến đô thị mới, khu công nghiệp của TPHCM.

Không chỉ giải bài toán quá tải trường lớp trước áp lực gia tăng dân số cơ học, thành phố còn đặt mục tiêu nâng tỷ lệ phòng học lên 300 phòng/10.000 dân vào năm 2030, từng bước nâng cao chất lượng giáo dục và bảo đảm chỗ học cho học sinh.

Thêm trường mới, giảm áp lực quá tải

Những ngày này, tại nhiều khu vực ở TPHCM, các công trình trường học mới đang dần “khoác áo” hiện đại. Từ những khối bê tông còn dang dở đến các dãy lớp học đã thành hình, diện mạo giáo dục thành phố đổi thay từng ngày. Trong ánh mắt háo hức của học sinh, giáo viên và phụ huynh là niềm mong chờ về những ngôi trường rộng rãi, khang trang hơn, nơi các em được học tập gần nhà trong điều kiện tốt hơn.

Trong dòng chảy đổi thay ấy, Trường Tiểu học Trần Đại Nghĩa trở thành dấu ấn đặc biệt. Ngôi trường được xây dựng trên phần đất trước đây thuộc khu vực Nghĩa trang Bình Hưng Hòa, được xem là biểu tượng cho quá trình chuyển đổi không gian đô thị từ đất nghĩa trang sang hạ tầng giáo dục phục vụ cộng đồng dân cư đông đúc.

Công trình có tổng diện tích sàn gần 10.000m2, quy mô 1 trệt, 3 lầu. Các phòng học được trang bị hiện đại, từ bảng tương tác 65 inch đến hệ thống hỗ trợ ứng dụng AI trong giảng dạy. Bên cạnh đó là hàng loạt phòng chức năng như ngoại ngữ, tin học, STEM, âm nhạc - mỹ thuật, phòng đa năng, tư vấn học đường và khu bán trú, tạo nên môi trường học tập toàn diện cho học sinh.

Bà Văn Minh Tân - Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: “Năm học 2026 - 2027, trường dự kiến tuyển sinh 10 lớp 1 và tiếp nhận thêm học sinh các khối lớp 2, 3, 4 nhằm giảm tải cho các trường lân cận. Với cơ sở vật chất mới, 100% học sinh sẽ được học 2 buổi/ngày có bán trú.

Ngôi trường đi vào hoạt động không chỉ đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng tăng của người dân khu vực, mà còn tạo điều kiện để học sinh tiếp cận môi trường giáo dục hiện đại, an toàn và thuận lợi hơn. Nhà trường cũng kỳ vọng đây sẽ là không gian giúp các em phát triển toàn diện về học tập, kỹ năng và thể chất trong những năm đầu đời”.

Không chỉ ở cấp tiểu học, nhiều công trình quy mô lớn ở khối THPT đang được đẩy nhanh tiến độ. Nổi bật là dự án xây mới Trường THPT chuyên Hùng Vương tại phường Hòa Lợi với tổng vốn đầu tư hơn 750 tỷ đồng.

Trường được xây dựng trên khu đất gần 58.000m², gồm 45 lớp học cho khoảng 1.575 học sinh cùng hệ thống hội trường, ký túc xá, khu thể thao trong và ngoài trời. Điểm nhấn của dự án là mô hình “hệ sinh thái giáo dục toàn diện”, kết hợp không gian học tập, nghiên cứu, rèn luyện thể chất và phát triển kỹ năng trong môi trường xanh, hiện đại.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Phượng - Hiệu trưởng nhà trường, công trình không chỉ mở rộng quy mô đào tạo, mà còn góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn, chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho thành phố trong tương lai. Khi hoàn thành, trường được kỳ vọng trở thành điểm đến của học sinh giỏi không chỉ trong khu vực mà còn ở các địa phương lân cận.

Theo Sở GD&ĐT TPHCM, trong năm học 2026 - 2027, thành phố sẽ có thêm 5 trường THPT công lập mới đi vào hoạt động, gồm 2 trường xây mới hoàn toàn và 3 trường chuyển đổi từ trụ sở cũ.

Đồng thời, thực hiện chiến dịch thi đua hoàn thành 1.000 phòng học trước năm học mới theo chỉ đạo của Chủ tịch UBND TPHCM, ngành Giáo dục đang tăng tốc triển khai 22 dự án với quy mô 907 phòng học, dự kiến đưa vào sử dụng đầu năm học 2026 - 2027.

Trường Tiểu học Trần Đại Nghĩa sẽ đi vào hoạt động từ năm học 2026 - 2027. Ảnh: YK

Từng bước chạm mốc 300 phòng học/10.000 dân

Với gần 2,6 triệu học sinh cùng khoảng 180.000 cán bộ, giáo viên, nhân viên tại 3.428 cơ sở giáo dục, TPHCM hiện là địa phương có quy mô giáo dục lớn nhất cả nước. Tuy nhiên, đi cùng quy mô đó là áp lực ngày càng lớn về hạ tầng trường lớp trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, dân số cơ học liên tục gia tăng.

Trung bình mỗi năm, TPHCM tăng thêm khoảng 50.000 - 60.000 học sinh, trong đó khoảng 24% là học sinh không thường trú. Sự gia tăng dân số tập trung chủ yếu tại các khu công nghiệp, khu chế xuất và các khu đô thị mới khiến nhiều địa phương rơi vào tình trạng quá tải trường lớp. Không ít nơi phải duy trì sĩ số vượt chuẩn, gây khó khăn cho mục tiêu tổ chức học 2 buổi/ngày cũng như nâng tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia.

Theo Sở GD&ĐT TPHCM, hiện tỷ lệ phòng học trung bình toàn thành phố đạt 277 phòng/10.000 dân. Dù con số này cho thấy sự cải thiện đáng kể trong những năm gần đây, thực tế phân bổ hạ tầng giáo dục giữa các khu vực vẫn còn chênh lệch lớn.

Khu vực 1 (TPHCM cũ) đã tiệm cận mức chuẩn với 297 phòng học/10.000 dân. Tuy nhiên, áp lực vẫn tập trung tại các địa bàn có tốc độ tăng dân số nhanh như Quận 12, Gò Vấp và các huyện Hóc Môn, Bình Chánh trước sáp nhập. Trong khi đó, khu vực 2 (Bình Dương cũ) hiện chỉ đạt khoảng 200 phòng học/10.000 dân.

Đây được xem là khu vực chịu áp lực lớn về trường lớp do tập trung nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất với lượng lao động nhập cư đông. Tốc độ tăng dân số cơ học cao khiến nhu cầu học tập tăng nhanh hơn khả năng đáp ứng của hạ tầng giáo dục. Ngược lại, khu vực 3 (Bà Rịa - Vũng Tàu cũ) đã vượt mức chuẩn với 316 phòng học/10.000 dân, chỉ còn thiếu hụt cục bộ tại một số phường, xã.

Thời gian qua, TPHCM đã rà soát, điều chỉnh quy hoạch mạng lưới trường lớp phù hợp với biến động dân số từng địa bàn, đồng thời thực hiện phân tuyến tuyển sinh hợp lý nhằm giảm áp lực cục bộ. Nhiều dự án xây mới, cải tạo và mở rộng trường học cũng được đưa vào kế hoạch đầu tư công trung hạn.

Cùng với việc xây dựng cơ sở vật chất, ngành Giáo dục thành phố còn tăng cường đầu tư trang thiết bị dạy học, từng bước hiện đại hóa trường lớp; đồng thời bổ sung đội ngũ giáo viên để giảm sĩ số học sinh/lớp theo lộ trình của Bộ GD&ĐT. Hàng loạt công trình trường học mới tại các khu dân cư đông đúc đang dần hình thành, góp phần thay đổi diện mạo giáo dục đô thị và đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng lớn của người dân.

Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM Nguyễn Văn Hiếu cho biết, từ nay đến hết năm 2026, thành phố dự kiến đưa vào sử dụng thêm khoảng 1.200 phòng học; riêng năm 2027 sẽ bổ sung thêm 1.500 phòng học.

Với tiến độ này, TPHCM kỳ vọng cơ bản đáp ứng nhu cầu chỗ học vào cuối năm 2027, tạo nền tảng để từng bước hiện thực hóa mục tiêu đạt tỷ lệ 300 phòng học/10.000 dân trong độ tuổi đi học vào năm 2030.

Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM Nguyễn Văn Hiếu cho biết: “Sau sáp nhập, TPHCM trở thành địa phương có quy mô giáo dục - đào tạo lớn nhất cả nước. Đây vừa là lợi thế quan trọng, cũng đặt ra không ít thách thức về công tác quản lý, phát triển đội ngũ, đầu tư cơ sở vật chất và hoàn thiện chính sách giáo dục phù hợp với thực tiễn mới.
Ngành Giáo dục thành phố xác định vai trò tiên phong trong triển khai các đề án, chương trình đột phá về giáo dục không chỉ là nhiệm vụ trọng tâm, mà còn là cơ hội để khẳng định vị thế của TPHCM trong tiến trình đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo. Thực tế đó đòi hỏi ngành Giáo dục phải hành động quyết liệt, sáng tạo và hiệu quả nhằm thực hiện tốt các mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm mà thành phố đặt ra”.

Trẻ mầm non TPHCM đồng diễn chào mừng kỷ niệm 50 năm ngày Giải phóng miền Nam (30/4/1975-30/4/2025). Ảnh: YK

Thêm trường mới, giảm áp lực quá tải

Từng bước chạm mốc 300 phòng học/10.000 dân

Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM Nguyễn Văn Hiếu cho biết: “Sau sáp nhập, TPHCM trở thành địa phương có quy mô giáo dục - đào tạo lớn nhất cả nước. Đây vừa là lợi thế quan trọng, cũng đặt ra không ít thách thức về công tác quản lý, phát triển đội ngũ, đầu tư cơ sở vật chất và hoàn thiện chính sách giáo dục phù hợp với thực tiễn mới.
Ngành Giáo dục thành phố xác định vai trò tiên phong trong triển khai các đề án, chương trình đột phá về giáo dục không chỉ là nhiệm vụ trọng tâm, mà còn là cơ hội để khẳng định vị thế của TPHCM trong tiến trình đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo. Thực tế đó đòi hỏi ngành Giáo dục phải hành động quyết liệt, sáng tạo và hiệu quả nhằm thực hiện tốt các mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm mà thành phố đặt ra”.

Chia sẻ