Giáo dục bắt đầu từ văn hóa tạo bước chuyển mới trong nhà trường hiện đại
2026/07/23 16:22
GD&TĐ - Trong thời đại ngày nay, việc giáo dục học sinh bắt đầu từ xây dựng văn hóa học đường góp phần tạo chuyển biến tích cực trong nhà trường.
Nhiều giá trị tích cực
Giáo dục không đơn thuần là quá trình truyền thụ tri thức, mà cốt lõi là sự nghiệp "trồng người" – đào tạo nên những thế hệ vừa có tài, vừa có đức, mang đậm bản sắc văn hóa và tâm hồn Việt Nam. Việc Bộ GD&ĐT ban hành văn bản chỉ đạo về "Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong ngành Giáo dục" đã tạo nên một làn sóng chuyển biến mạnh mẽ.
Một trong những điểm nhấn mang tính đột phá của văn bản là yêu cầu các cơ sở giáo dục rà soát, xây dựng và hoàn thiện quy chế phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Nhiều năm qua, sợi dây liên kết giữa ba chủ thể này đôi khi còn mang tính hình thức. Tình trạng "khoán trắng" việc giáo dục nhân cách cho nhà trường đã tạo ra những khoảng trống trong việc quản lý, hỗ trợ học sinh, sinh viên.
Từ thực tế cơ sở, cô Phan Thị Hằng Hải - Hiệu trưởng Trường THPT Kim Ngọc (phường Vĩnh Yên, Phú Thọ) cho biết, nhà trường luôn quan tâm, chỉ đạo sát sao công tác phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội, coi đây là 3 trụ cột để xây dựng Trường học hạnh phúc, phát triển toàn diện.
Trong đó, đội ngũ giáo viên, giáo viên chủ nhiệm có tinh thần trách nhiệm, thường xuyên trao đổi với phụ huynh qua các hình thức. Ban đại diện cha mẹ học sinh, chính quyền địa phương và các đoàn thể tích cực phối hợp trong công tác giáo dục học sinh; ứng dụng công nghệ thông tin tạo điều kiện thuận lợi cho việc trao đổi thông tin.
Cũng theo cô Hải, nhà trường là trung tâm kết nối các nguồn lực. Việc làm rõ vai trò, trách nhiệm của từng chủ thể giúp loại bỏ sự đùn đẩy trách nhiệm. Gia đình không chỉ là nơi nuôi dưỡng mà là môi trường giáo dục đạo đức đầu tiên; chính quyền cấp xã, các tổ chức đoàn thể địa phương là bệ đỡ an ninh, tạo môi trường xã hội lành mạnh quanh cổng trường.
Thầy Doãn Văn Tuấn - Hiệu trưởng Trường THCS Giao Thủy (xã Giao Thủy, Ninh Bình) nhận định, điểm tiến bộ đáng chú ý là sự linh hoạt trong phương thức trao đổi. Việc ứng dụng công nghệ thông tin song song với tương tác trực tiếp giúp việc giám sát, hỗ trợ người học diễn ra kịp thời.
Đặc biệt, văn bản của Bộ GD&ĐT nhấn mạnh nguyên tắc: Không làm phát sinh thủ tục hành chính, không yêu cầu hình thức hay tạo gánh nặng không cần thiết. Điều này giúp việc phối hợp đi vào thực chất, tránh việc "hành chính hóa" mối quan hệ giáo dục vốn cần sự thấu hiểu và chân thành.
Văn bản chỉ đạo các trường chủ động huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực hợp pháp để quan tâm đầu tư xây dựng các mô hình giáo dục đạo đức, lối sống, giáo dục nghệ thuật, văn hóa; cơ sở vật chất hiện đại như thư viện, thư viện số, học liệu số, không gian đọc, không gian sáng tạo; môi trường sinh hoạt các CLB văn hóa, nghệ thuật, thể thao và các hoạt động trải nghiệm thực tế.
"Những không gian này không chỉ giúp học sinh giải tỏa áp lực học tập mà còn là "mảnh đất màu mỡ" để nuôi dưỡng năng khiếu, rèn luyện kỹ năng sống, văn hóa ứng xử và định hình nhân cách cho các em", thầy Doãn Văn Tuấn nhấn mạnh thêm.
Phát huy vai trò của đội ngũ giáo viên
Theo cô Nguyễn Thị Vân Hồng, Hiệu trưởng Trường THCS Chương Dương (phường Hồng Hà, Hà Nội), văn bản của Bộ GD&ĐT đề cập đến việc huy động nguồn lực từ các tổ chức, doanh nghiệp, cựu học sinh, cựu sinh viên và cha mẹ học sinh được khuyến khích mạnh mẽ nhưng đi kèm với đó là yêu cầu khắt khe về sự công khai, minh bạch và đúng quy định pháp luật.
Để truyền cảm hứng văn hóa cho người học, bản thân đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý phải là những người am hiểu và thấm nhuần các giá trị đó. Công tác bồi dưỡng, tập huấn cho đội ngũ giáo viên được thiết kế phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng vị trí, tập trung vào các nội dung cốt lõi như giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống và kỹ năng sống; xây dựng văn hóa học đường, văn hóa số; giáo dục truyền thống và giáo dục di sản văn hóa dân tộc.
Một điểm sáng đầy tính gợi mở trong chỉ đạo của Bộ GD&ĐT là chính sách khuyến khích, thu hút nghệ sĩ, diễn viên, nghệ nhân, vận động viên có uy tín tham gia vào quá trình giáo dục. Thay vì những bài học lịch sử hay nghệ thuật khô khan trong sách vở, sự xuất hiện của các nghệ nhân truyền nghề, các nghệ sĩ truyền cảm hứng hay các vận động viên chuyên nghiệp hướng dẫn thể thao sẽ mang đến làn gió mới.
"Các em học sinh, sinh viên không chỉ được tiếp cận với nghệ thuật truyền thống, di sản văn hóa hay tinh thần thể thao một cách chuẩn mực nhất, mà còn được khơi dậy niềm tự hào dân tộc và ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa quê hương" - cô Vân Hồng chia sẻ.
Cô Phan Thị Hằng Hải khẳng định, văn bản của Bộ GD&ĐT về Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam trong ngành Giáo dục là một định hướng chiến lược mang tính toàn diện và đột phá.
Bằng việc đồng bộ giải pháp – từ hoàn thiện quy chế phối hợp ba bên, huy động nguồn lực phát triển cơ sở hạ tầng văn hóa, đến nâng cao chất lượng đội ngũ và mở rộng không gian giáo dục nghệ thuật – ngành Giáo dục đang từng bước dựng xây một môi trường học đường lành mạnh.
Nỗ lực này không chỉ dừng lại ở việc hạn chế các tiêu cực học đường, mà hướng tới mục tiêu cao cả hơn: Đào tạo nên một thế hệ trẻ Việt Nam phát triển toàn diện về "Đức - Trí - Thể - Mĩ", có bản lĩnh văn hóa vững vàng, tự tin hội nhập quốc tế nhưng vẫn giữ vẹn nguyên cốt cách, tâm hồn Việt Nam.
Thầy Doãn Văn Tuấn thông tin, nhà trường duy trì thường xuyên các hoạt động giáo dục đạo đức, kỹ năng sống, văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao và trải nghiệm cho học sinh. Tuy nhiên, nguồn kinh phí và nguồn lực xã hội hóa còn hạn chế; cơ sở vật chất, thư viện số và học liệu phục vụ hoạt động học chưa đồng bộ; việc mời chuyên gia, nghệ nhân, vận động viên tham gia giáo dục chưa thường xuyên... nên rất cần được tháo gỡ trong thời gian tới.
Theo: giaoducthoidai.vn
2026/07/23 06:05 (GMT+7)
2026-07-23 09:24
Nhịp sống cộng đồng 'nhẹ nhàng nhưng gần gũi' ở hai bờ sông Hương
GD&TĐ - Từ sáng đến tối, hai bờ sông Hương luôn nhộn nhịp với hoạt động thể thao, giải trí, trở thành nơi sinh hoạt cộng đồng quen thuộc của mọi người.
2026-07-23 09:24
Bẫy 'việc nhẹ lương cao' bủa vây giới trẻ
GD&TĐ - Tình trạng học sinh, sinh viên sập bẫy lừa đảo trực tuyến hoặc vô tình tiếp tay cho tội phạm công nghệ cao trong dịp hè trở thành vấn đề nhức nhối.
2026-07-23 09:23
50 năm tin yêu Vinamilk, tuổi 50+ chọn Vinamilk Sure để sống khỏe mỗi ngày
GD&TĐ - Suốt nhiều thế hệ, Vinamilk đã đồng hành cùng người Việt trên mỗi chặng đường cuộc sống.
2026-07-23 09:23
Khánh thành tuyến đường nối Khu lăng mộ vua Trần với Khu lưu niệm Lê Quý Đôn ở Hưng Yên
GD&TĐ - Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động hướng đến kỷ niệm 300 năm ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726-2026).
2026-07-23 09:22
36 gia đình tiêu biểu hội tụ tại Ngày hội Gia đình khu vực phía Nam
GD&TĐ - Ngày hội Gia đình tiêu biểu các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam quy tụ 36 gia đình văn hóa, lan tỏa giá trị gia đình Việt Nam.
2026-07-23 09:22
Giáo dục bắt đầu từ văn hóa tạo bước chuyển mới trong nhà trường hiện đại
GD&TĐ - Trong thời đại ngày nay, việc giáo dục học sinh bắt đầu từ xây dựng văn hóa học đường góp phần tạo chuyển biến tích cực trong nhà trường.
2026-07-23 09:21
Trường ĐH Văn Hiến triển khai nhiều chính sách học bổng, hỗ trợ học phí
GD&TĐ - Thí sinh xét tuyển vào Trường Đại học Văn Hiến có cơ hội nhận các học bổng, hỗ trợ học phí với mức cao nhất là 100% học phí toàn khóa.
2026-07-23 09:21
Đồng hành cùng hơn 3.000 SV trên hành trình học hỏi, phát triển và kiến tạo giá trị cho cộng đồng
GD&TĐ - Sau hơn 9 tháng triển khai, Sáng kiến Phát triển sinh viên - DynaGen Initiative Khóa 6 đã đồng hành trực tiếp cùng hơn 3.000 SV thông qua các hoạt động phát triển kiến thức, kỹ năng, đồng thời hỗ trợ những ý tưởng do chính người trẻ khởi xướng và đưa vào thực tế.
