Lãnh đạo trường mầm non buộc phải đứng lớp: Tránh 'quản lý bàn giấy' hay thêm gánh nặng?

Chủ trương này nhận được sự đồng tình của không ít nhà quản lý và chuyên gia giáo dục bởi nhấn mạnh vai trò lãnh đạo dạy học, lãnh đạo sư phạm trong trường mầm non.

Tuy nhiên, từ thực tiễn quản lý, nhiều ý kiến cũng cho rằng cần có cơ chế linh hoạt, tránh áp dụng cứng nhắc dẫn đến quá tải cho đội ngũ cán bộ quản lý.

Theo bà Trần Thị Ngoan, Hiệu trưởng Trường Mầm non Thịnh Liệt (quận Hoàng Mai, Hà Nội), giáo dục mầm non có tính đặc thù cao khi giáo viên không chỉ dạy học mà còn đảm nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ.

Việc lãnh đạo nhà trường trực tiếp giảng dạy giúp nắm bắt đầy đủ thực tế lớp học, hạn chế tình trạng chỉ đạo mang tính hình thức, thiếu khả thi.

“Chỉ khi trực tiếp đứng lớp, lãnh đạo mới thấy rõ khó khăn của từng lớp, từng giáo viên và từng trẻ. Từ đó, nhà trường mới có căn cứ xây dựng kế hoạch bồi dưỡng đúng người, đúng việc”, bà Ngoan chia sẻ.

Cùng quan điểm, PGS.TS Trần Thành Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục (Đại học Quốc gia Hà Nội), cho rằng dự thảo thông tư đã nhấn mạnh đúng vai trò năng lực lãnh đạo dạy học/sư phạm của cán bộ quản lý trường mầm non.

Theo ông Nam, bên cạnh năng lực quản trị, xây dựng tầm nhìn và tổ chức hệ thống, người lãnh đạo cần trực tiếp tham gia giảng dạy để hiểu sâu chuyên môn, giám sát hoạt động dạy – học và kịp thời hỗ trợ phát triển nghề nghiệp cho giáo viên.

Việc đứng lớp cũng giúp lãnh đạo xây dựng uy tín, tạo sự gần gũi với giáo viên, tránh tình trạng “quản lý bàn giấy”, đồng thời tăng tính đồng bộ trong triển khai chương trình, nhất là trong bối cảnh chuẩn hóa hệ thống giáo dục mầm non giữa khối công lập và ngoài công lập.

Dù đánh giá cao định hướng của dự thảo, TS Nam cũng bày tỏ lo ngại về áp lực khối lượng công việc đối với đội ngũ lãnh đạo trường mầm non.

Thực tế, hiệu trưởng, phó hiệu trưởng hiện đã phải đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ hành chính như tuyển sinh, quản lý nhân sự, tài chính, quan hệ phụ huynh, bên cạnh vai trò lãnh đạo chuyên môn.

“Yêu cầu phải đứng lớp thêm, nếu không có điều chỉnh hợp lý, rất dễ dẫn tới quá tải và kiệt sức”, TS Nam nhận định.

Nhiều ý kiến lo ngại quy định cứng nhắc có thể khiến lãnh đạo nhà trường quá tải.

Ở bậc mầm non, giáo viên phải bám lớp liên tục, trong khi công tác quản lý thường xuyên phát sinh nhiệm vụ đột xuất. Do đó, quy định cứng nhắc về thời gian giảng dạy của lãnh đạo có thể gây khó khăn trong việc sắp xếp lớp học.

Theo chuyên gia này, cần nghiên cứu định mức thời gian dạy trực tiếp phù hợp, thậm chí xem xét mô hình ba giáo viên/lớp khi lãnh đạo tham gia giảng dạy, nhằm tránh gián đoạn hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ.

Một băn khoăn khác là sự khác biệt về mô hình quản lý giữa các cơ sở mầm non. Ở hệ thống công lập, phần lớn cán bộ quản lý trưởng thành từ giáo viên, có kinh nghiệm giảng dạy và thường xuyên cập nhật chuyên môn.

Trong khi đó, tại nhiều cơ sở mầm non ngoài công lập, ban giám hiệu được phân công rõ ràng giữa lãnh đạo sư phạm và quản lý hành chính, tài chính; không phải ai cũng trực tiếp đứng lớp.

PGS.TS Trần Thành Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục. Ảnh: NVCC

Trong bối cảnh công nghệ phát triển, một số trường còn áp dụng mô hình quản lý trực tuyến, sử dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ điều hành chuyên môn. Vì vậy, yêu cầu lãnh đạo phải trực tiếp giảng dạy trong mọi trường hợp có thể thiếu tính khả thi.

Theo TS Nam, điểm mới của dự thảo thông tư cần được xây dựng trên cơ sở khảo sát thực tiễn đội ngũ quản lý. Thay vì áp đặt yêu cầu đứng lớp cứng nhắc, có thể quy định số giờ giảng dạy tối thiểu, xác định rõ nhóm tuổi, loại tiết học, đồng thời giảm tải các đầu việc hành chính cho lãnh đạo nhà trường.

“Nếu không có các giải pháp hỗ trợ đồng bộ, nguy cơ quá tải và kiệt sức ở đội ngũ cán bộ quản lý mầm non có thể dẫn tới những hệ lụy lâu dài cho hệ thống”, TS Nam kiến nghị.