Phụ cấp nhân viên trường học: Lời giải cho bài toán giữ chân nhân sự
2026/03/25 17:19
GD&TĐ - Việc đề xuất áp dụng mức phụ cấp 15 - 25% đối với nhân viên trường học được kỳ vọng góp phần cải thiện thu nhập cho đội ngũ kế toán, thủ quỹ, thư viện – những vị trí từng ít được hưởng lợi trong các đợt điều chỉnh trước đây, đồng thời tạo động lực nâng cao hiệu quả hoạt động trong nhà trường.
Việc nhiều lương thấp
Với hơn 20 năm công tác tại Trường THCS Lê Hữu Lập (Hậu Lộc, Thanh Hóa), đến năm 2021 cô Phan Thị Tâm - nhân viên thiết bị mới được xếp lương theo trình độ đại học. Hiện, hệ số lương của cô là 3,99. Trước đó, cô hưởng lương theo bằng trung cấp nên thu nhập thuộc diện thấp nhất trường.
Dù đảm nhiệm vị trí thiết bị, thư viện, hằng ngày cô Tâm vẫn kiêm nhiệm nhiều công việc như: Văn thư, hành chính, tạp vụ. Khối lượng công việc lớn trong khi thu nhập hạn chế khiến cô mong muốn có thêm phụ cấp ưu đãi để cải thiện đời sống. “Nhiều đồng nghiệp của tôi đã phải bỏ nghề vì lương không đủ trang trải”, cô Tâm chia sẻ, đồng thời cho biết bản thân phải bán hàng online để tăng thêm thu nhập.
Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, cả nước có khoảng 150.000 viên chức làm công việc hỗ trợ, phục vụ trong trường học; trong đó có hơn 37.800 nhân viên kế toán; trên 32.100 nhân viên y tế, trên 35.100 nhân viên thư viện, gần 32.300 nhân viên thiết bị thí nghiệm, hơn 13.600 nhân viên khác như: Công nghệ thông tin, văn thư, thủ quỹ, giáo vụ, hỗ trợ người khuyết tật.
Đối với các nhân viên kế toán, giáo vụ, thiết bị thí nghiệm, hỗ trợ người khuyết tật khi mới được tuyển dụng, bổ nhiệm và xếp lương theo hệ số lương viên chức loại A0 có hệ số lương 2,10 đến hệ số lương 4,89 (mức lương dưới 10 năm công tác khoảng 3,6 triệu đồng đến 4,8 triệu đồng/tháng; trên 10 năm công tác đến khi nghỉ hưu từ 5,4 triệu đồng đến 8,8 triệu đồng/tháng chưa tính trích nộp bảo hiểm xã hội).
Ngoài ra, nhóm nhân viên kế toán, thủ quỹ được hưởng phụ cấp trách nhiệm 0,1 so với mức lương cơ sở (tương đương 180.000 đồng/tháng). Nhân viên thiết bị thí nghiệm được hưởng phụ cấp trách nhiệm 0,2 (tương đương 360.000 đồng/tháng).
Nhân viên khác như: Thư viện, y tế, văn thư, công nghệ thông tin mới được tuyển dụng và bổ nhiệm vào chức danh nghề nghiệp được xếp lương viên chức loại B, từ hệ số lương 1,86 đến hệ số lương 4,06 (mức lương dưới 10 năm công tác từ 3,3 đến 4,0 triệu đồng/tháng; mức lương trên 10 năm công tác đến khi nghỉ hưu từ 4,4 đến 7,3 triệu đồng/tháng chưa tính trích nộp bảo hiểm xã hội). Nhân viên y tế được hưởng phụ cấp ưu đãi 20% so với mức lương cơ bản, nhân viên văn thư, thư viện, công nghệ thông tin không có phụ cấp.
Nhân viên thư viện trường học phường Ba Đình (Hà Nội). Ảnh: NTCC
Để nhân viên trường học yên tâm công tác
Cũng theo thống kê của Bộ GD&ĐT, năm học 2021 - 2022 có hơn 1.300 nhân viên kế toán trường học trong biên chế nghỉ việc. Năm học 2022 - 2023, con số này hơn 1.400. Bộ GD&ĐT nhận được nhiều đơn thư của nhân viên kế toán gửi các cấp đề nghị xem xét tăng lương cho đội ngũ này.
Hiện, các trường phổ thông thực hiện định mức số lượng người làm việc là nhân viên trường học ít hơn số vị trí việc làm trong nhà trường. Do đó, nhân viên trường học phải kiêm nhiệm thêm các nhiệm vụ khác.
Từng đề xuất, nhân viên trường học hưởng mức phụ cấp ưu đãi bằng 25%, bà Tăng Thị Ngọc Mai - nguyên Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Trà Vinh, đại biểu Quốc hội khóa XIV, cho hay đây là mức phụ cấp ưu đãi nghề thấp nhất mà cán bộ quản lý, giáo viên đang hưởng.
Ngoài ra, cũng là mức phụ cấp công vụ đối với công chức. Vì thế, việc Bộ GD&ĐT đề xuất nhân viên trường học được hưởng mức phụ cấp ưu đãi bằng 25% hoàn toàn hợp lý và khả thi. Qua đó, giúp đội ngũ nhân viên trường học tăng thêm thu nhập, ổn định cuộc sống và yên tâm công tác.
Tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa 15, bà Hà Ánh Phượng, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ, cho biết các kỳ họp trước từng kiến nghị về chế độ của nhân viên trường học. Tuy chiếm tỷ lệ nhỏ trong trường học nhưng họ đóng vai trò quan trọng trong quá trình vận hành của trường học.
Có những vị trí, nhân viên trường học làm việc toàn thời gian giống như công chức nhưng lại không được hưởng phụ cấp công vụ. Họ cũng làm trong ngành Giáo dục nhưng lại không được hưởng phụ cấp thâm niên hay phụ cấp ưu đãi nghề như giáo viên.
Tập huấn sơ cứu cho trẻ tại Trường Mầm non Trương Định (Hà Nội). Ảnh: NTCC
Hơn nữa, nhóm này đang gánh khối lượng công việc tăng mạnh do bối cảnh chuyển đổi số cũng giống như yêu cầu của Chương trình GDPT mới, ví dụ như: Hoạt động liên quan tới STEM, thí nghiệm, an toàn lớp học số và phòng học thông minh.
Theo bà Hà Ánh Phượng, cần nâng lên mức 30% phụ cấp là điều kiện tối thiểu để giữ chân nhân sự; đồng thời đảm bảo sự vận hành trong trường học, đảm bảo hiệu lực các nhiệm vụ theo Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị “về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo”, mặt bằng thu nhập chung và giảm khoảng cách về thu nhập giữa giáo viên và nhân viên trong trường học.
Theo dự thảo Tờ trình của Bộ GD&ĐT gửi Chính phủ về “Nghị định quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với viên chức, người lao động công tác trong các cơ sở giáo dục công lập”, đội ngũ nhân viên trường học đóng vai trò quan trọng, góp phần vào sự thành công trong mỗi nhà trường, bao gồm: Công tác thư viện, thiết bị, thí nghiệm, công nghệ thông tin, văn thư, kế toán, thủ quỹ, y tế... tất cả đều không thể thiếu trong các nhà trường.
Hiện nay, thu nhập của nhân viên trường học vẫn hưởng theo chính sách tiền lương theo Nghị định số 204/2004/NĐ-CP. Đa số các vị trí nhân viên áp dụng bảng lương của viên chức loại B hoặc A0, là hai bảng lương thấp nhất trong các bảng lương của cán bộ, công chức, viên chức.
Các vị trí viên chức thiết bị thí nghiệm, giáo vụ, hỗ trợ giáo dục người khuyết tật chỉ có 1 hạng nên không có cơ hội được thăng hạng chức danh nghề nghiệp và áp dụng bảng lương có hệ số lương khởi điểm cao hơn, khoảng cách lương giữa các bậc dài hơn, dải lương rộng hơn; các vị trí nhân viên khác thực tế cơ hội để thăng hạng rất hiếm.
Thực tế, do hạn chế về tổng biên chế được giao, trong bối cảnh phải ưu tiên biên chế giáo viên nên số lượng nhân viên trường học về cơ bản đều thiếu so với quy định và nhu cầu công việc thực tiễn. Do đó, nhiều nhân viên trường học được giao kiêm nhiệm thêm vị trí việc làm khác nhưng không có thêm chế độ.
Với mức thu nhập và yêu cầu công việc như hiện nay, cơ sở giáo dục khó tuyển dụng được các vị trí việc làm nhân viên chuyên trách, nhân viên hỗ trợ cho hoạt động dạy học, giáo dục không được đầy đủ, kịp thời và bảo đảm chất lượng theo yêu cầu.
Từ căn cứ thực tiễn nêu trên, việc nghiên cứu, rà soát, điều chỉnh Quyết định số 244/2005/QĐ-TTg, Nghị định số 113/2015/NĐ-CP và việc nghiên cứu, bổ sung quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhân viên trường học là cần thiết.
Bộ GD&ĐT cho biết, việc đề xuất bổ sung mức phụ cấp ưu đãi 20% đối với nhân viên trường học dự kiến chi phí khoảng 158 tỷ đồng mỗi tháng. Đối với quy định tăng 5% phụ cấp ưu đãi theo nghề cho giảng viên và 20% cho nhân viên tại các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, trường cao đẳng, nguồn chi tiền lương do các cơ sở giáo dục tự bảo đảm, nên không làm phát sinh ngân sách Nhà nước đối với nhóm đối tượng này.
Nhân viên y tế Trường THCS Túc Duyên (Phan Đình Phùng, Thái Nguyên) kiểm tra sức khỏe định kỳ cho học sinh. Ảnh minh họa: INT
Việc nhiều lương thấp
Với hơn 20 năm công tác tại Trường THCS Lê Hữu Lập (Hậu Lộc, Thanh Hóa), đến năm 2021 cô Phan Thị Tâm - nhân viên thiết bị mới được xếp lương theo trình độ đại học. Hiện, hệ số lương của cô là 3,99. Trước đó, cô hưởng lương theo bằng trung cấp nên thu nhập thuộc diện thấp nhất trường.
Dù đảm nhiệm vị trí thiết bị, thư viện, hằng ngày cô Tâm vẫn kiêm nhiệm nhiều công việc như: Văn thư, hành chính, tạp vụ. Khối lượng công việc lớn trong khi thu nhập hạn chế khiến cô mong muốn có thêm phụ cấp ưu đãi để cải thiện đời sống. “Nhiều đồng nghiệp của tôi đã phải bỏ nghề vì lương không đủ trang trải”, cô Tâm chia sẻ, đồng thời cho biết bản thân phải bán hàng online để tăng thêm thu nhập.
Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, cả nước có khoảng 150.000 viên chức làm công việc hỗ trợ, phục vụ trong trường học; trong đó có hơn 37.800 nhân viên kế toán; trên 32.100 nhân viên y tế, trên 35.100 nhân viên thư viện, gần 32.300 nhân viên thiết bị thí nghiệm, hơn 13.600 nhân viên khác như: Công nghệ thông tin, văn thư, thủ quỹ, giáo vụ, hỗ trợ người khuyết tật.
Đối với các nhân viên kế toán, giáo vụ, thiết bị thí nghiệm, hỗ trợ người khuyết tật khi mới được tuyển dụng, bổ nhiệm và xếp lương theo hệ số lương viên chức loại A0 có hệ số lương 2,10 đến hệ số lương 4,89 (mức lương dưới 10 năm công tác khoảng 3,6 triệu đồng đến 4,8 triệu đồng/tháng; trên 10 năm công tác đến khi nghỉ hưu từ 5,4 triệu đồng đến 8,8 triệu đồng/tháng chưa tính trích nộp bảo hiểm xã hội).
Ngoài ra, nhóm nhân viên kế toán, thủ quỹ được hưởng phụ cấp trách nhiệm 0,1 so với mức lương cơ sở (tương đương 180.000 đồng/tháng). Nhân viên thiết bị thí nghiệm được hưởng phụ cấp trách nhiệm 0,2 (tương đương 360.000 đồng/tháng).
Nhân viên khác như: Thư viện, y tế, văn thư, công nghệ thông tin mới được tuyển dụng và bổ nhiệm vào chức danh nghề nghiệp được xếp lương viên chức loại B, từ hệ số lương 1,86 đến hệ số lương 4,06 (mức lương dưới 10 năm công tác từ 3,3 đến 4,0 triệu đồng/tháng; mức lương trên 10 năm công tác đến khi nghỉ hưu từ 4,4 đến 7,3 triệu đồng/tháng chưa tính trích nộp bảo hiểm xã hội). Nhân viên y tế được hưởng phụ cấp ưu đãi 20% so với mức lương cơ bản, nhân viên văn thư, thư viện, công nghệ thông tin không có phụ cấp.
Nhân viên thư viện trường học phường Ba Đình (Hà Nội). Ảnh: NTCC
Để nhân viên trường học yên tâm công tác
Cũng theo thống kê của Bộ GD&ĐT, năm học 2021 - 2022 có hơn 1.300 nhân viên kế toán trường học trong biên chế nghỉ việc. Năm học 2022 - 2023, con số này hơn 1.400. Bộ GD&ĐT nhận được nhiều đơn thư của nhân viên kế toán gửi các cấp đề nghị xem xét tăng lương cho đội ngũ này.
Hiện, các trường phổ thông thực hiện định mức số lượng người làm việc là nhân viên trường học ít hơn số vị trí việc làm trong nhà trường. Do đó, nhân viên trường học phải kiêm nhiệm thêm các nhiệm vụ khác.
Từng đề xuất, nhân viên trường học hưởng mức phụ cấp ưu đãi bằng 25%, bà Tăng Thị Ngọc Mai - nguyên Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Trà Vinh, đại biểu Quốc hội khóa XIV, cho hay đây là mức phụ cấp ưu đãi nghề thấp nhất mà cán bộ quản lý, giáo viên đang hưởng.
Ngoài ra, cũng là mức phụ cấp công vụ đối với công chức. Vì thế, việc Bộ GD&ĐT đề xuất nhân viên trường học được hưởng mức phụ cấp ưu đãi bằng 25% hoàn toàn hợp lý và khả thi. Qua đó, giúp đội ngũ nhân viên trường học tăng thêm thu nhập, ổn định cuộc sống và yên tâm công tác.
Tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa 15, bà Hà Ánh Phượng, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ, cho biết các kỳ họp trước từng kiến nghị về chế độ của nhân viên trường học. Tuy chiếm tỷ lệ nhỏ trong trường học nhưng họ đóng vai trò quan trọng trong quá trình vận hành của trường học.
Có những vị trí, nhân viên trường học làm việc toàn thời gian giống như công chức nhưng lại không được hưởng phụ cấp công vụ. Họ cũng làm trong ngành Giáo dục nhưng lại không được hưởng phụ cấp thâm niên hay phụ cấp ưu đãi nghề như giáo viên.
Tập huấn sơ cứu cho trẻ tại Trường Mầm non Trương Định (Hà Nội). Ảnh: NTCC
Hơn nữa, nhóm này đang gánh khối lượng công việc tăng mạnh do bối cảnh chuyển đổi số cũng giống như yêu cầu của Chương trình GDPT mới, ví dụ như: Hoạt động liên quan tới STEM, thí nghiệm, an toàn lớp học số và phòng học thông minh.
Theo bà Hà Ánh Phượng, cần nâng lên mức 30% phụ cấp là điều kiện tối thiểu để giữ chân nhân sự; đồng thời đảm bảo sự vận hành trong trường học, đảm bảo hiệu lực các nhiệm vụ theo Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị “về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo”, mặt bằng thu nhập chung và giảm khoảng cách về thu nhập giữa giáo viên và nhân viên trong trường học.
Theo dự thảo Tờ trình của Bộ GD&ĐT gửi Chính phủ về “Nghị định quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với viên chức, người lao động công tác trong các cơ sở giáo dục công lập”, đội ngũ nhân viên trường học đóng vai trò quan trọng, góp phần vào sự thành công trong mỗi nhà trường, bao gồm: Công tác thư viện, thiết bị, thí nghiệm, công nghệ thông tin, văn thư, kế toán, thủ quỹ, y tế... tất cả đều không thể thiếu trong các nhà trường.
Hiện nay, thu nhập của nhân viên trường học vẫn hưởng theo chính sách tiền lương theo Nghị định số 204/2004/NĐ-CP. Đa số các vị trí nhân viên áp dụng bảng lương của viên chức loại B hoặc A0, là hai bảng lương thấp nhất trong các bảng lương của cán bộ, công chức, viên chức.
Các vị trí viên chức thiết bị thí nghiệm, giáo vụ, hỗ trợ giáo dục người khuyết tật chỉ có 1 hạng nên không có cơ hội được thăng hạng chức danh nghề nghiệp và áp dụng bảng lương có hệ số lương khởi điểm cao hơn, khoảng cách lương giữa các bậc dài hơn, dải lương rộng hơn; các vị trí nhân viên khác thực tế cơ hội để thăng hạng rất hiếm.
Thực tế, do hạn chế về tổng biên chế được giao, trong bối cảnh phải ưu tiên biên chế giáo viên nên số lượng nhân viên trường học về cơ bản đều thiếu so với quy định và nhu cầu công việc thực tiễn. Do đó, nhiều nhân viên trường học được giao kiêm nhiệm thêm vị trí việc làm khác nhưng không có thêm chế độ.
Với mức thu nhập và yêu cầu công việc như hiện nay, cơ sở giáo dục khó tuyển dụng được các vị trí việc làm nhân viên chuyên trách, nhân viên hỗ trợ cho hoạt động dạy học, giáo dục không được đầy đủ, kịp thời và bảo đảm chất lượng theo yêu cầu.
Từ căn cứ thực tiễn nêu trên, việc nghiên cứu, rà soát, điều chỉnh Quyết định số 244/2005/QĐ-TTg, Nghị định số 113/2015/NĐ-CP và việc nghiên cứu, bổ sung quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhân viên trường học là cần thiết.
Bộ GD&ĐT cho biết, việc đề xuất bổ sung mức phụ cấp ưu đãi 20% đối với nhân viên trường học dự kiến chi phí khoảng 158 tỷ đồng mỗi tháng. Đối với quy định tăng 5% phụ cấp ưu đãi theo nghề cho giảng viên và 20% cho nhân viên tại các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp, trường cao đẳng, nguồn chi tiền lương do các cơ sở giáo dục tự bảo đảm, nên không làm phát sinh ngân sách Nhà nước đối với nhóm đối tượng này.
Tầm quan trọng của kiểm soát cảm xúc trong học đường
GD&TĐ - Vụ việc học sinh hành hung cô giáo cho thấy dấu hiệu đáng báo động về khả năng kiểm soát cảm xúc và ý thức tôn trọng người khác ở học sinh.
2026-10-22 10:28
Hà Nội đổi mới cách triển khai Quy tắc ứng xử
GD&TĐ - TP Hà Nội triển khai 10 mô hình thực hiện Quy tắc ứng xử với bộ tiêu chí, thang điểm cụ thể, gắn trách nhiệm của từng địa phương với kết quả thực tế.
2026-10-22 10:28
Sức khỏe tâm thần trẻ em: Đừng để con đơn độc trong khủng hoảng
GD&TĐ - Lo âu, trầm cảm, tăng động giảm chú ý và những bất ổn tâm lý đang trở thành mối quan tâm lớn trong chăm sóc sức khỏe trẻ em.
2026-10-22 10:28
Sôi động đêm nhạc hội chào đón 525 tân sinh viên tại Điện Biên
GD&TĐ - Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại Điện Biên tổ chức chương trình chào tân sinh viên, đánh dấu năm học đầu tiên theo mô hình phân hiệu đại học.
2026-10-22 10:27
Lấy niềm vui của học sinh làm thước đo trường học hạnh phúc
GD&TĐ - Sau gần 3 năm triển khai, ngành Giáo dục TPHCM rà soát, tinh gọn bộ tiêu chí trường học hạnh phúc, hướng đến hiệu quả thực chất.
2026-10-22 10:27
Trường Mạc Đĩnh Chi lên tiếng về việc học sinh bạo lực với cô giáo
GD&TĐ - Trường THPT Mạc Đĩnh Chi (xã Nội Bài, Hà Nội) tiếp tục thông tin về vụ việc một nam sinh có hành vi bạo lực với cô giáo ngay trong giờ học.
2026-10-22 10:27
Ứng dụng công nghệ số, nâng chất lượng giáo dục quốc phòng và an ninh
GD&TĐ - Ứng dụng công nghệ số trong GDQPAN giúp đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng, bồi đắp lòng yêu nước cho thế hệ trẻ.
2026-10-22 10:27
Sơn La coi đào tạo nghề là 'chìa khóa vàng' giúp người dân vươn lên thoát nghèo
GD&TĐ - Trường Cao đẳng Sơn La tập trung đào tạo nghề nhằm nâng cao đời sống người lao động, góp phần giảm nghèo và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
2026-10-22 10:27
Thời gian tính hưởng phụ cấp thâm niên nhà giáo
GD&TĐ - Hỏi: Tôi làm giáo viên từ năm 1994 đến năm 2005, sau đó chuyển sang ngạch chuyên viên. Năm 2022, tôi chuyển sang ngạch giảng viên đại học công lập.
2026-10-22 10:26
Bộ GD&ĐT siết chuẩn đầu ra, kiểm soát nguy cơ lạm phát điểm số đại học
GD&TĐ - Bộ GD&ĐT yêu cầu trường đại học siết chặt chuẩn đầu ra, kiểm soát nguy cơ lạm phát điểm số, bảo đảm kết quả tốt nghiệp phản ánh đúng năng lực người học.
