Tân cử nhân trước sóng gió thị trường lao động

2026/03/09 17:05

GD&TĐ - Số lượng sinh viên tốt nghiệp đại học ở Đức có nguy cơ thất nghiệp tăng lên trong bối cảnh nền kinh tế trì trệ và thị trường việc làm thu hẹp.

Các chuyên gia cho rằng tác động từ suy thoái kinh tế và sự trỗi dậy của AI đang đặt ra thách thức mới cho lao động trẻ.

Theo số liệu của Văn phòng Thống kê Liên bang Đức, khoảng 1,9 triệu người có bằng đại học tại Đức được xếp vào nhóm “có nguy cơ nghèo đói” vào năm 2025. Con số này tăng thêm khoảng 350 nghìn người chỉ trong ba năm. Ở Đức, một cá nhân được coi là có nguy cơ nghèo đói khi thu nhập ròng của hộ gia đình thấp hơn 60% so với mức thu nhập trung bình toàn quốc.

Số liệu trên làm dấy lên lo ngại rằng bằng cấp đại học không còn bảo đảm sự ổn định tài chính như trước. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng kết luận như vậy có thể chưa phản ánh đầy đủ bối cảnh rộng lớn hơn của thị trường lao động hiện nay.

GS Enzo Weber, chuyên gia kinh tế từ Đại học Regensburg và là Trưởng bộ phận nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Việc làm (IAB), cho biết: “Tỷ lệ thất nghiệp đang gia tăng trên diện rộng, ảnh hưởng đến cả lao động có bằng cấp lẫn không có bằng cấp. Sinh viên tốt nghiệp đại học chỉ chiếm khoảng 17% trong tổng số người thất nghiệp dưới 30 tuổi, tăng lên kể từ tháng 8/2022”.

Còn GS Bernd Fitzenberger, Giám đốc IAB, cho biết: “Phần lớn trong số 1,9 triệu người này là sinh viên mới tốt nghiệp cử nhân đang tiếp tục theo học các chương trình thạc sĩ hoặc tiến sĩ. Những người này thường sống bằng học bổng hoặc trợ cấp nghiên cứu, khiến thu nhập của họ thấp trong giai đoạn học tập, nhưng triển vọng nghề nghiệp trong dài hạn vẫn tích cực. Một khi họ gia nhập thị trường lao động với nghề nghiệp ổn định, họ sẽ nhanh chóng thoát khỏi nhóm có nguy cơ nghèo đói”.

Tuy vậy, không thể phủ nhận rằng thị trường lao động đang trải qua những thay đổi lớn. Xu hướng này không chỉ diễn ra tại Đức, mà còn phổ biến ở nhiều nền kinh tế phát triển khác.

Một trong những nguyên nhân quan trọng là sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo. AI đang dần thay đổi cấu trúc việc làm, đặc biệt trong những ngành nghề trước đây được coi là “an toàn”.

Những lo ngại tương tự cũng xuất hiện ở nhiều quốc gia khác, nơi tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp thất nghiệp hoặc làm việc không đúng chuyên môn đang tăng lên. Tại Tây Ban Nha và Hy Lạp, tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên từng vượt quá 30% sau khủng hoảng tài chính châu Âu, khiến nhiều sinh viên tốt nghiệp phải chấp nhận các công việc tạm thời hoặc di cư sang các nước khác để tìm cơ hội.

Ở Italy, hiện tượng “overeducation”, khi người lao động có trình độ cao nhưng làm các công việc yêu cầu kỹ năng thấp, cũng trở nên phổ biến. Nhiều sinh viên tốt nghiệp làm việc trong lĩnh vực dịch vụ, bán lẻ hoặc du lịch, dù đã trải qua nhiều năm học đại học.

Tại các nền kinh tế phát triển ngoài châu Âu, xu hướng này cũng bắt đầu lộ rõ. Tại Canada và Australia, nhiều sinh viên mới ra trường phải mất nhiều năm để tìm được công việc phù hợp với chuyên môn. Trong khi đó, tại Hàn Quốc, tình trạng sinh viên tốt nghiệp thất nghiệp hoặc làm việc bán thời gian kéo dài đã trở thành vấn đề xã hội đáng chú ý.

Tuy nhiên, phần lớn các nhà kinh tế vẫn cho rằng giáo dục đại học tiếp tục mang lại lợi ích dài hạn đáng kể. Người có bằng đại học nhìn chung vẫn có mức thu nhập cao hơn và tỷ lệ thất nghiệp thấp hơn so với những người chỉ có bằng trung học.

GS Bernd Fitzenberger cho biết: “Các lĩnh vực như luật, truyền thông, dịch vụ kinh doanh hay thậm chí nghiên cứu kinh tế bắt đầu chịu tác động từ công nghệ tự động hóa và xử lý dữ liệu tiên tiến. Điều này khiến một số sinh viên tốt nghiệp phải làm những công việc có mức lương thấp hơn so với kỳ vọng ban đầu. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là họ chắc chắn rơi vào nghèo đói, mà chỉ phản ánh sự điều chỉnh của thị trường lao động trước những thay đổi công nghệ”.

Nhiều cử nhân Đức sống dưới ngưỡng thu nhập trung bình.

Các chuyên gia cho rằng tác động từ suy thoái kinh tế và sự trỗi dậy của AI đang đặt ra thách thức mới cho lao động trẻ.

GS Bernd Fitzenberger cho biết: “Các lĩnh vực như luật, truyền thông, dịch vụ kinh doanh hay thậm chí nghiên cứu kinh tế bắt đầu chịu tác động từ công nghệ tự động hóa và xử lý dữ liệu tiên tiến. Điều này khiến một số sinh viên tốt nghiệp phải làm những công việc có mức lương thấp hơn so với kỳ vọng ban đầu. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là họ chắc chắn rơi vào nghèo đói, mà chỉ phản ánh sự điều chỉnh của thị trường lao động trước những thay đổi công nghệ”.

Chia sẻ

Theo THE

Theo Tú Anh

giaoducthoidai.vn

Theo: giaoducthoidai.vn

2026/03/08 08:15 (GMT+7)

Xem thêm Giáo dục - Học đường

Giáo dục - Học đường

TPHCM tăng cường bảo đảm an toàn hệ thống cây xanh trước mùa mưa bão

Giáo dục - Học đường

Việt Nam - Canada mở rộng hợp tác giáo dục trong khuôn khổ Đối tác Chiến lược

Giáo dục - Học đường

Bộ GD&ĐT lấy ý kiến về dự thảo kết quả tổng rà soát hệ thống pháp luật giáo dục

Giáo dục - Học đường

Công bố địa điểm cung ứng, địa chỉ đặt mua sách giáo khoa trên toàn quốc

Giáo dục - Học đường

Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh làm việc với trường mầm non ở TP Đồng Nai

Giáo dục - Học đường

Nhà tập thể giáo viên vùng khó Đắk Lắk nhiều năm... chờ nước sạch

Mới nhất

2026-09-25 10:16

Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV diễn ra tại Điện Biên từ ngày 9-11/10

GD&TĐ - Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV diễn ra từ ngày 9-11/10 tại Điện Biên, với sự tham gia của 11 tỉnh và chuỗi hoạt động văn hóa, trải nghiệm đặc sắc.

2026-09-25 10:15

Trường chuyên trước yêu cầu phát triển năng lực sáng tạo và hội nhập

GD&TĐ - Phát triển năng lực sáng tạo, tư duy phản biện và hội nhập quốc tế đòi hỏi trường chuyên đổi mới từ dạy học đến đánh giá, đội ngũ và hạ tầng.

2026-09-25 10:15

Tạo sân chơi bổ ích cho trẻ em từ mô hình Trại Thu

GD&TĐ - Tham gia Trại Thu và Tết Trung thu năm 2026, các em học sinh được trải nghiệm nhiều hoạt động bổ ích, ý nghĩa và đạo lý "uống nước nhớ nguồn".

2026-09-25 10:15

Hiện thực hóa ước mơ học tập nơi vùng phên dậu

GD&TĐ - Học tại ngôi trường hiện đại giúp học sinh vùng miền núi, đồng bào dân tộc thiểu số tại TP Huế có cơ hội vươn lên, giảm nghèo trong tương lai.

2026-09-25 10:14

Thứ trưởng Lê Quân trực tiếp động viên thí sinh chinh phục đấu trường kỹ năng

GD&TĐ - Việc lãnh đạo Bộ trực tiếp đến khu thi, gặp gỡ và động viên đã góp phần tiếp thêm sức mạnh cho các thí sinh tham gia Kỳ thi Kỹ năng nghề thế giới.

2026-09-25 10:13

Những trải nghiệm quý giá của thí sinh Việt Nam tại sân chơi kỹ năng thế giới

GD&TĐ - Quá trình thi đấu giúp các thí sinh nhận diện rõ hơn những điểm cần phát huy, đồng thời hoàn thiện từ kỹ năng, ngoại ngữ đến tâm lý thi đấu.

2026-09-25 10:12

Người thầy ở vùng khó 'giữ lửa' để tiến xa

GD&TĐ - Ngành giáo dục đổi mới mạnh mẽ, chất lượng đội ngũ nhà giáo, nhất là ở khu vực nông thôn, vùng khó, trở thành yếu tố có ý nghĩa quyết định.

2026-09-25 10:11

Báo GD&TĐ tập huấn ứng dụng báo chí dữ liệu trong sản xuất tác phẩm báo chí

GD&TĐ - Ngày 25/9, Chi hội Nhà báo Báo Giáo dục và Thời đại tổ chức tập huấn “Ứng dụng báo chí dữ liệu trong sản xuất tác phẩm báo chí”.

2026-09-25 10:09

Đặt nền móng giáo dục từ những lớp học vùng khó

GD&TĐ - Từ những điểm trường giữa núi cao, nơi điều kiện kinh tế còn khó khăn, Tuyên Quang đang từng bước mở rộng cơ hội đến trường cho trẻ 3–5 tuổi.

2026-09-25 10:09

Người thầy ở vùng khó 'giữ lửa' để thích ứng với kỷ nguyên số

GD&TĐ - Ngành giáo dục đổi mới mạnh mẽ, chất lượng đội ngũ nhà giáo, nhất là ở khu vực nông thôn, vùng khó, trở thành yếu tố có ý nghĩa quyết định.