Tân cử nhân trước sóng gió thị trường lao động

2026/03/09 17:05

GD&TĐ - Số lượng sinh viên tốt nghiệp đại học ở Đức có nguy cơ thất nghiệp tăng lên trong bối cảnh nền kinh tế trì trệ và thị trường việc làm thu hẹp.


Các chuyên gia cho rằng tác động từ suy thoái kinh tế và sự trỗi dậy của AI đang đặt ra thách thức mới cho lao động trẻ.
Theo số liệu của Văn phòng Thống kê Liên bang Đức, khoảng 1,9 triệu người có bằng đại học tại Đức được xếp vào nhóm “có nguy cơ nghèo đói” vào năm 2025. Con số này tăng thêm khoảng 350 nghìn người chỉ trong ba năm. Ở Đức, một cá nhân được coi là có nguy cơ nghèo đói khi thu nhập ròng của hộ gia đình thấp hơn 60% so với mức thu nhập trung bình toàn quốc.
Số liệu trên làm dấy lên lo ngại rằng bằng cấp đại học không còn bảo đảm sự ổn định tài chính như trước. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng kết luận như vậy có thể chưa phản ánh đầy đủ bối cảnh rộng lớn hơn của thị trường lao động hiện nay.
GS Enzo Weber, chuyên gia kinh tế từ Đại học Regensburg và là Trưởng bộ phận nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Việc làm (IAB), cho biết: “Tỷ lệ thất nghiệp đang gia tăng trên diện rộng, ảnh hưởng đến cả lao động có bằng cấp lẫn không có bằng cấp. Sinh viên tốt nghiệp đại học chỉ chiếm khoảng 17% trong tổng số người thất nghiệp dưới 30 tuổi, tăng lên kể từ tháng 8/2022”.
Còn GS Bernd Fitzenberger, Giám đốc IAB, cho biết: “Phần lớn trong số 1,9 triệu người này là sinh viên mới tốt nghiệp cử nhân đang tiếp tục theo học các chương trình thạc sĩ hoặc tiến sĩ. Những người này thường sống bằng học bổng hoặc trợ cấp nghiên cứu, khiến thu nhập của họ thấp trong giai đoạn học tập, nhưng triển vọng nghề nghiệp trong dài hạn vẫn tích cực. Một khi họ gia nhập thị trường lao động với nghề nghiệp ổn định, họ sẽ nhanh chóng thoát khỏi nhóm có nguy cơ nghèo đói”.
Tuy vậy, không thể phủ nhận rằng thị trường lao động đang trải qua những thay đổi lớn. Xu hướng này không chỉ diễn ra tại Đức, mà còn phổ biến ở nhiều nền kinh tế phát triển khác.
Một trong những nguyên nhân quan trọng là sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo. AI đang dần thay đổi cấu trúc việc làm, đặc biệt trong những ngành nghề trước đây được coi là “an toàn”.
Những lo ngại tương tự cũng xuất hiện ở nhiều quốc gia khác, nơi tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp thất nghiệp hoặc làm việc không đúng chuyên môn đang tăng lên. Tại Tây Ban Nha và Hy Lạp, tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên từng vượt quá 30% sau khủng hoảng tài chính châu Âu, khiến nhiều sinh viên tốt nghiệp phải chấp nhận các công việc tạm thời hoặc di cư sang các nước khác để tìm cơ hội.
Ở Italy, hiện tượng “overeducation”, khi người lao động có trình độ cao nhưng làm các công việc yêu cầu kỹ năng thấp, cũng trở nên phổ biến. Nhiều sinh viên tốt nghiệp làm việc trong lĩnh vực dịch vụ, bán lẻ hoặc du lịch, dù đã trải qua nhiều năm học đại học.
Tại các nền kinh tế phát triển ngoài châu Âu, xu hướng này cũng bắt đầu lộ rõ. Tại Canada và Australia, nhiều sinh viên mới ra trường phải mất nhiều năm để tìm được công việc phù hợp với chuyên môn. Trong khi đó, tại Hàn Quốc, tình trạng sinh viên tốt nghiệp thất nghiệp hoặc làm việc bán thời gian kéo dài đã trở thành vấn đề xã hội đáng chú ý.
Tuy nhiên, phần lớn các nhà kinh tế vẫn cho rằng giáo dục đại học tiếp tục mang lại lợi ích dài hạn đáng kể. Người có bằng đại học nhìn chung vẫn có mức thu nhập cao hơn và tỷ lệ thất nghiệp thấp hơn so với những người chỉ có bằng trung học.
GS Bernd Fitzenberger cho biết: “Các lĩnh vực như luật, truyền thông, dịch vụ kinh doanh hay thậm chí nghiên cứu kinh tế bắt đầu chịu tác động từ công nghệ tự động hóa và xử lý dữ liệu tiên tiến. Điều này khiến một số sinh viên tốt nghiệp phải làm những công việc có mức lương thấp hơn so với kỳ vọng ban đầu. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là họ chắc chắn rơi vào nghèo đói, mà chỉ phản ánh sự điều chỉnh của thị trường lao động trước những thay đổi công nghệ”.

Theo Tú Anh
giaoducthoidai.vn
Theo: giaoducthoidai.vn
2026/03/08 08:15 (GMT+7)
2026-03-28 03:47

Tuổi trẻ Trường ĐH Mở Hà Nội làm chủ công nghệ và sẵn sàng hội nhập

GD&TĐ - Ngày 26/3, Trường Đại học Mở Hà Nội tổ chức chuỗi sự kiện nhân dịp kỷ niệm 95 năm ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh (26/3/1931 – 26/3/2026).

Tuổi trẻ Trường ĐH Mở Hà Nội làm chủ công nghệ và sẵn sàng hội nhập
2026-03-28 03:46

Chủ động đổi mới, lấy người bệnh là trung tâm

GD&TĐ - PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng – Giám đốc Sở Y tế TPHCM khẳng định các cơ sở y tế cần chủ động đổi mới, nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh.

Chủ động đổi mới, lấy người bệnh là trung tâm
2026-03-28 03:45

Hai dự án của học sinh Phú Thọ vào chung kết SV-STARTUP lần VIII

GD&TĐ - Hai dự án tiêu biểu của học sinh Phú Thọ được chọn vào vòng chung kết cuộc thi SV-STARTUP, khẳng định tinh thần đổi mới sáng tạo trong nhà trường.

Hai dự án của học sinh Phú Thọ vào chung kết SV-STARTUP lần VIII
2026-03-28 03:44

Lộ trình học tập quyết định thành công khi theo đuổi ngành bán dẫn

GD&TĐ - Ngành bán dẫn đòi hỏi không chỉ nền tảng mà còn một lộ trình học tập phù hợp và gắn với thực tiễn.

Lộ trình học tập quyết định thành công khi theo đuổi ngành bán dẫn
2026-03-28 03:44

Ứng dụng STEAM góp phần phát triển toàn diện trẻ mầm non ở Phú Thọ

GD&TĐ - Hội nghị tập huấn STEAM tại Phú Thọ giúp giáo viên mầm non nâng cao năng lực tổ chức hoạt động trải nghiệm, hướng tới phát triển toàn diện cho trẻ.

Ứng dụng STEAM góp phần phát triển toàn diện trẻ mầm non ở Phú Thọ
2026-03-28 03:42

Bằng cấp chỉ là ‘tấm vé’ khởi đầu, không bảo đảm sự nghiệp bền vững

GD&TĐ - Theo PGS.TS Trần Thành Nam, bằng cấp chỉ là ‘tấm vé’ khởi đầu, không bảo đảm sự nghiệp bền vững, quyết định nằm ở năng lực và kỹ năng được tích lũy.

Bằng cấp chỉ là ‘tấm vé’ khởi đầu, không bảo đảm sự nghiệp bền vững
2026-03-28 03:42

Khai mạc lễ hội 'Thai Festival 2026' tại Hoàng thành Thăng Long

(CLO) Tối 27/3, Lễ hội “Thai Festival 2026 - Nhịp đập Thái Lan tại Hà Nội 2026” do Đại sứ quán Vương quốc Thái Lan tại Việt Nam tổ chức chính thức khai mạc tại Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội), mở đầu chuỗi hoạt động kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước (1976 - 2026).

Khai mạc lễ hội 'Thai Festival 2026' tại Hoàng thành Thăng Long
2026-03-28 03:42

Năng lực số - 'giấy thông hành' trong kỷ nguyên mới

GD&TĐ - Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0 và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, ngành Giáo dục đứng trước yêu cầu cấp thiết về đổi mới để thích ứng và phát triển.

Năng lực số - 'giấy thông hành' trong kỷ nguyên mới
2026-03-28 03:41

'Hào khí Thăng Long - Linh thiêng Tây Trấn' diễn ra tối nay 28/3

(CLO) Nhằm tôn vinh những giá trị lịch sử, văn hóa ngàn năm của Hà Nội, tối nay 28/3, phường Giảng Võ sẽ tổ chức chương trình nghệ thuật đặc biệt “Hào khí Thăng Long - Linh thiêng Tây Trấn” tại Di tích Quốc gia đặc biệt Đền Voi Phục.

'Hào khí Thăng Long - Linh thiêng Tây Trấn' diễn ra tối nay 28/3
2026-03-28 03:41

Xây dựng trường học không khói thuốc: Chung tay xây dựng môi trường an toàn

GD&TĐ - Tuyên truyền phòng, chống tác hại thuốc lá trong trường học có ý nghĩa quan trọng trong việc hình thành thói quen sống tích cực cho học sinh.

Xây dựng trường học không khói thuốc: Chung tay xây dựng môi trường an toàn