Thông tin này được Sở Giáo dục và Đào tạo Sơn La nêu trong công văn về tuyển sinh đầu cấp năm học 2026–2027. Theo đó, môn thi thứ ba không phải một môn độc lập mà là bài thi tổ hợp gồm Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lý và Tiếng Anh.
Cụ thể, đề thi tổ hợp gồm 80 câu trắc nghiệm, làm trong 90 phút. Trong đó, mỗi môn Lịch sử, Địa lý, Vật lý, Hóa học, Sinh học có 10 câu hỏi; riêng Tiếng Anh chiếm 30 câu. Mỗi câu trả lời đúng được 0,125 điểm.
"Phạm vi kiến thức chủ yếu nằm trong chương trình lớp 9, với 70% câu hỏi ở mức độ nhận biết, 20% thông hiểu và 10% vận dụng", theo Sở Giáo dục và Đào tạo Sơn La.
Ngay sau khi thông tin được chia sẻ trên các diễn đàn phụ huynh sáng 9/1, nhiều ý kiến bày tỏ lo ngại khối lượng kiến thức của bài thi là quá nặng đối với học sinh cuối cấp THCS, nhất là khi phải ôn tập đồng thời nhiều lĩnh vực khoa học tự nhiên, xã hội và ngoại ngữ. Trước đây, chưa có địa phương nào lựa chọn bài thi tổ hợp với số lượng môn nhiều như vậy.
Lý giải về đề xuất này, lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo Sơn La cho biết, trước năm 2020, địa phương chủ yếu xét tuyển vào lớp 10, sau đó chuyển sang thi ba môn gồm Toán, Ngữ văn và một môn thứ ba (ba năm gần đây là Tiếng Anh).
Cách làm này dẫn đến tình trạng dạy – học tập trung vào các môn thi, trong khi những môn khác bị xem nhẹ, gây học lệch, học tủ. Không ít học sinh cũng gặp bất lợi nếu môn thi không phải thế mạnh.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Sơn La, bài thi tổ hợp với cả kiến thức tự nhiên, xã hội và Tiếng Anh sẽ giúp kỳ thi ổn định về môn thi, tránh thay đổi hàng năm, tạo tâm lý yên tâm cho học sinh học đều các môn và chuẩn bị từ sớm.
Đồng thời, hình thức này phù hợp với xu hướng chuyển từ đánh giá kiến thức chuyên sâu sang đánh giá năng lực tổng hợp, diện rộng, giảm rủi ro cho thí sinh khi không phải “đánh cược” vào một môn duy nhất.
Sở Giáo dục và Đào tạo Sơn La khẳng định, với tỷ lệ lớn câu hỏi ở mức độ nhận biết, học sinh không cần học thêm ngoài chương trình.
Việc Tiếng Anh chiếm số câu nhiều nhất cũng nhằm góp phần thực hiện mục tiêu đưa ngoại ngữ này trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Trước khi tham mưu UBND tỉnh chốt phương án chính thức, Sở sẽ tiếp thu ý kiến từ giáo viên, các cơ sở giáo dục và phụ huynh; đồng thời sớm công bố ma trận, đặc tả đề thi.
Các trường cũng được yêu cầu tổ chức thi thử theo đề chung của Sở, phân tích phổ điểm để điều chỉnh đề thi cho phù hợp.
Theo quy chế tuyển sinh lớp 10 của Bộ Giáo dục và Đào tạo áp dụng từ năm 2025, các địa phương được lựa chọn thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp. Với hình thức thi tuyển, kỳ thi gồm Toán, Ngữ văn và môn thứ ba hoặc bài thi tổ hợp.
Tuy nhiên, mỗi môn không được chọn quá ba năm liên tiếp và phải công bố trước ngày 31/3 hàng năm.
Đến nay, TP HCM và Đà Nẵng đã công bố môn thi thứ ba vào lớp 10 năm 2026 là Tiếng Anh, trong khi Sơn La đang cân nhắc hướng đi khác biệt với bài thi tổ hợp 6 môn, thu hút nhiều ý kiến trái chiều.
