Tổ trưởng và tổ phó gánh trách nhiệm điều phối, hỗ trợ giáo viên và xử lý nhiều nhiệm vụ kiêm nhiệm. Tuy nhiên, phụ cấp hiện nay còn thấp, chưa tương xứng với áp lực công việc.
Tổ trưởng, tổ phó chuyên môn là người trực tiếp xây dựng kế hoạch năm học, triển khai chuyên đề, đánh giá giờ dạy, hỗ trợ giáo viên mới, tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi, theo dõi hồ sơ, báo cáo định kỳ và giải quyết các phát sinh trong quá trình thực hiện chương trình. Nhiều nhiệm vụ mang tính quản lý nhưng họ vẫn thuộc diện giáo viên đứng lớp, nghĩa là công việc và trách nhiệm gấp đôi.
Trong bối cảnh đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, yêu cầu về chuyên môn ngày càng cao: Tích hợp liên môn, đánh giá phẩm chất - năng lực, số hóa học liệu, đổi mới kiểm tra - đánh giá… Tổ chuyên môn chính là đơn vị trực tiếp triển khai các đầu việc này.
Thế nhưng trên thực tế, phụ cấp cho tổ trưởng, tổ phó chuyên môn hiện nay chỉ ở mức tượng trưng. Không ít giáo viên chia sẻ họ nhận nhiệm vụ vì trách nhiệm, uy tín và sự tin tưởng, chứ chế độ chưa đủ để bù đắp thời gian và công sức bỏ ra.
Sự chênh lệch lớn giữa yêu cầu nhiệm vụ và mức hỗ trợ đang tạo nên khoảng trống về động lực. Một chính sách chậm điều chỉnh sẽ kéo theo hệ quả dây chuyền: Giáo viên giỏi không mặn mà nhận nhiệm vụ, sinh hoạt chuyên môn mang tính hình thức, đổi mới khó đi vào thực chất...
Gần đây, dự thảo Nghị định về chính sách tiền lương, trong đó có đề xuất tăng phụ cấp cho đội ngũ tổ trưởng, tổ phó chuyên môn thu hút sự chú ý của dư luận. Nếu dự thảo được thông qua, mức phụ cấp có thể tăng lên 0,3 so với hiện tại là 0,2 hoặc 0,15.
Đây được xem là bước đi chiến lược trong quản trị nhân sự ngành Giáo dục. Khi được ghi nhận đúng mức, đội ngũ này sẽ yên tâm công tác, chủ động đổi mới chuyên môn và mạnh dạn đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng dạy học.
Điều này góp phần tạo động lực thu hút giáo viên giỏi và có uy tín nhận nhiệm vụ tổ trưởng, tổ phó. Đây là những người có ảnh hưởng trực tiếp tới tinh thần làm việc, chất lượng sinh hoạt chuyên môn và hiệu quả lan tỏa trong toàn tổ. Khi “đầu tàu” mạnh, cả tập thể sẽ chuyển động theo.
Tuy nhiên, tăng phụ cấp không thể chỉ dừng ở hỗ trợ tài chính, mà phải đi đôi với tăng trách nhiệm và nâng chuẩn yêu cầu công việc. Khi được hưởng chế độ cao hơn, tổ trưởng/tổ phó tổ chuyên môn phải phát huy rõ vai trò dẫn dắt, thúc đẩy sinh hoạt chuyên môn thực chất hơn, góp phần cải thiện chất lượng giờ dạy của giáo viên chứ không chỉ làm nhiệm vụ hành chính hình thức.
Đi kèm với tăng phụ cấp trách nhiệm cho tổ trưởng, tổ phó tổ chuyên môn, cần có cơ chế giám sát và đánh giá minh bạch. Các tiêu chí đánh giá nên dựa trên chất lượng sinh hoạt chuyên môn, mức độ hỗ trợ giáo viên, kết quả triển khai nhiệm vụ năm học và phản hồi khách quan từ chính giáo viên trong tổ. Đây là kênh thông tin quan trọng để xác định tổ trưởng có thực sự đáp ứng yêu cầu hay không.
Chỉ khi tăng phụ cấp gắn chặt với yêu cầu nâng chuẩn nhiệm vụ và có cơ chế giám sát minh bạch, tổ trưởng chuyên môn mới thật sự phát huy vai trò, tránh tình trạng “hữu danh vô thực” và góp phần tạo chuyển biến rõ rệt trong chất lượng dạy học.
