Trả lại sự hồn nhiên cho học sinh Tiểu học

GD&TĐ - Việc trả môi trường học tập về đúng độ tuổi không chỉ giải tỏa áp lực cho học sinh mà còn tháo gỡ nhiều nút thắt tồn tại bấy lâu.



Quy định mới tại Thông tư số 48/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc nghiêm cấm các trường tư thục dạy trước chương trình tiểu học, đồng thời khống chế thời gian học bổ sung không quá 4 tuần/năm và tuyệt đối không thu phí bổ sung đang nhận được sự đồng thuận rất lớn.

Quy định nhân văn, giải tỏa áp lực “chạy đua” kiến thức

Thực tế nhiều năm qua cho thấy, tâm lý lo lắng con bị “đuối” so với bạn bè khiến không ít phụ huynh cuống cuồng cho con đi học chữ, học Toán trước khi chính thức bước vào lớp 1. Tình trạng này vô hình trung tạo nên một cuộc đua kiến thức không cần thiết, gây áp lực nặng nề lên tâm lý của những đứa trẻ vừa rời mầm non.

Ở góc độ quản lý ngành, ông Lê Quang Trí, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đồng Tháp nhấn mạnh, các quy định tại Thông tư số 48/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo: Ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường Tiểu học, trường Trung học cơ sở, Trường trung học phổ thông và trường Phổ thông có nhiều cấp học loại hình tư thục là rất khoa học, nhân văn và phù hợp với thực tiễn.



Chương trình giáo dục Tiểu học hiện hành đã được các nhà khoa học, chuyên gia nghiên cứu kỹ lưỡng theo đúng tâm sinh lý lứa tuổi. Trẻ vào lớp 1 hoàn toàn không cần thiết phải học trước. Việc tiếp cận sớm chương trình chính khóa dễ khiến học sinh nảy sinh tâm lý chủ quan, nghĩ mình “đã biết hết hơn các bạn”, đồng thời tạo tâm lý tự ti, áp lực cho những em phát triển đúng độ tuổi.

Giáo dục Tiểu học cần tuân thủ nguyên tắc dạy vừa sức, đúng độ tuổi. Trẻ có những khoảng thời gian như “tuần lễ số 0” để làm quen với môi trường mới; việc tiếp thu kiến thức cần diễn ra tự nhiên theo hướng sáng học chưa vững thì chiều bổ sung, tránh gây quá tải.

Đồng quan điểm trên, bà Võ Thị Tuyết Trang, Giám đốc điều hành Trường Phổ thông Việt Mỹ Cần Thơ cũng đánh giá Thông tư này là hết sức cần thiết. Việc dừng dạy trước chương trình giúp giảm áp lực học tập, đảm bảo sự công bằng cho mọi học sinh khi bước vào chương trình chính khóa.

“Khi nhà trường minh bạch về lộ trình giảng dạy, phụ huynh sẽ trút bỏ được gánh nặng tâm lý, hạn chế việc chạy đua cho con đi học thêm, từ đó có điều kiện quan tâm nhiều hơn đến sự phát triển toàn diện, thể chất và kỹ năng của trẻ”, bà Trang chia sẻ.

Chấm dứt biến tướng lạm thu, chủ động nâng cao chất lượng

Một trong những điểm đột phá của Thông tư 48/2026/TT-BGDĐT là việc khống chế thời gian tổ chức hoạt động học tập bổ sung không quá 4 tuần/năm và yêu cầu các trường tuyệt đối không được thu học phí đối với hoạt động này.

Theo Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Đồng Tháp, ông Lê Quang Trí, thực tế thời gian qua cho thấy hoạt động học bổ sung hoặc phụ đạo ở một số nơi dễ bị biến tướng thành hình thức dạy thêm, luyện thi có thu phí, gây bức xúc trong dư luận và gánh nặng tài chính cho gia đình học sinh.



Quy định mới này là cần thiết để ngăn chặn triệt để tình trạng biến tướng lạm thu, trả lại sự trong sạch cho môi trường học đường. Sự siết chặt này buộc các nhà trường phải nâng cao tính linh động, chủ động bố trí cơ sở vật chất và sắp xếp đội ngũ giáo viên hợp lý.

“Nhà trường được khuyến khích đẩy mạnh các hoạt động phụ đạo, củng cố kiến thức cho học sinh, đặc biệt là học sinh cuối cấp trên tinh thần không thu phí. Điều này không chỉ giúp các em nắm chắc kiến thức nền tảng mà còn nâng cao trách nhiệm, đạo đức nhà giáo và tinh thần đồng hành cùng học sinh”, ông Lê Quang Trí chia sẻ.

Ở góc độ cơ sở giáo dục tư thục – đối tượng chịu sự điều chỉnh trực tiếp của Thông tư, bà Võ Thị Tuyết Trang, Giám đốc điều hành Trường Phổ thông Việt Mỹ Cần Thơ chia sẻ, quy định này không gây xáo trộn hay ảnh hưởng đến kế hoạch giảng dạy của nhà trường.

“Nhiều năm qua, đơn vị không tổ chức dạy trước chương trình hay thu phí bổ sung kiến thức trước năm học. Các hoạt động hè dành cho học sinh chỉ tập trung vào mô hình trại hè trải nghiệm, phát triển kỹ năng, năng khiếu và hạn chế trẻ tiếp xúc với thiết bị điện tử”, bà Trang cho biết.



Đứng trước bài toán làm sao vừa tuân thủ nghiêm túc quy định của Bộ GD&ĐT, vừa duy trì được bản sắc giáo dục đặc thù của mô hình trường quốc tế, bà Trang cho biết giải pháp then chốt là ưu tiên thực hiện chuẩn xác Chương trình Giáo dục phổ thông chính khóa. Trên nền tảng đó, nhà trường tận dụng tối đa lợi thế của mô hình bán trú để lồng ghép các hoạt động phát triển kỹ năng, năng khiếu và trải nghiệm thực tế vào quỹ thời gian hợp lý.

“Cách làm này vừa giúp duy trì chất lượng giáo dục toàn diện, vừa không gây quá tải hay phát sinh bất kỳ khoản chi phí nào cho phụ huynh”, bà Trang nhấn mạnh.

Thông tư 48/2026/TT-BGDĐT chính là bước đi quan trọng nhằm chấn chỉnh những lệch chuẩn trong giáo dục Tiểu học. Sự đồng thuận từ cơ quan quản lý nhà nước đến các trường tư thục sẽ là tiền đề vững chắc để xây dựng một môi trường học đường lành mạnh, thực chất, nơi “mỗi ngày đến trường là một ngày vui” của trẻ thơ.



Quy định mới tại Thông tư số 48/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc nghiêm cấm các trường tư thục dạy trước chương trình tiểu học, đồng thời khống chế thời gian học bổ sung không quá 4 tuần/năm và tuyệt đối không thu phí bổ sung đang nhận được sự đồng thuận rất lớn.

Quy định nhân văn, giải tỏa áp lực “chạy đua” kiến thức

Thực tế nhiều năm qua cho thấy, tâm lý lo lắng con bị “đuối” so với bạn bè khiến không ít phụ huynh cuống cuồng cho con đi học chữ, học Toán trước khi chính thức bước vào lớp 1. Tình trạng này vô hình trung tạo nên một cuộc đua kiến thức không cần thiết, gây áp lực nặng nề lên tâm lý của những đứa trẻ vừa rời mầm non.

Ở góc độ quản lý ngành, ông Lê Quang Trí, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đồng Tháp nhấn mạnh, các quy định tại Thông tư số 48/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo: Ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường Tiểu học, trường Trung học cơ sở, Trường trung học phổ thông và trường Phổ thông có nhiều cấp học loại hình tư thục là rất khoa học, nhân văn và phù hợp với thực tiễn.



Chương trình giáo dục Tiểu học hiện hành đã được các nhà khoa học, chuyên gia nghiên cứu kỹ lưỡng theo đúng tâm sinh lý lứa tuổi. Trẻ vào lớp 1 hoàn toàn không cần thiết phải học trước. Việc tiếp cận sớm chương trình chính khóa dễ khiến học sinh nảy sinh tâm lý chủ quan, nghĩ mình “đã biết hết hơn các bạn”, đồng thời tạo tâm lý tự ti, áp lực cho những em phát triển đúng độ tuổi.

Giáo dục Tiểu học cần tuân thủ nguyên tắc dạy vừa sức, đúng độ tuổi. Trẻ có những khoảng thời gian như “tuần lễ số 0” để làm quen với môi trường mới; việc tiếp thu kiến thức cần diễn ra tự nhiên theo hướng sáng học chưa vững thì chiều bổ sung, tránh gây quá tải.

Đồng quan điểm trên, bà Võ Thị Tuyết Trang, Giám đốc điều hành Trường Phổ thông Việt Mỹ Cần Thơ cũng đánh giá Thông tư này là hết sức cần thiết. Việc dừng dạy trước chương trình giúp giảm áp lực học tập, đảm bảo sự công bằng cho mọi học sinh khi bước vào chương trình chính khóa.

“Khi nhà trường minh bạch về lộ trình giảng dạy, phụ huynh sẽ trút bỏ được gánh nặng tâm lý, hạn chế việc chạy đua cho con đi học thêm, từ đó có điều kiện quan tâm nhiều hơn đến sự phát triển toàn diện, thể chất và kỹ năng của trẻ”, bà Trang chia sẻ.

Chấm dứt biến tướng lạm thu, chủ động nâng cao chất lượng

Một trong những điểm đột phá của Thông tư 48/2026/TT-BGDĐT là việc khống chế thời gian tổ chức hoạt động học tập bổ sung không quá 4 tuần/năm và yêu cầu các trường tuyệt đối không được thu học phí đối với hoạt động này.

Theo Giám đốc Sở GD&ĐT tỉnh Đồng Tháp, ông Lê Quang Trí, thực tế thời gian qua cho thấy hoạt động học bổ sung hoặc phụ đạo ở một số nơi dễ bị biến tướng thành hình thức dạy thêm, luyện thi có thu phí, gây bức xúc trong dư luận và gánh nặng tài chính cho gia đình học sinh.



Quy định mới này là cần thiết để ngăn chặn triệt để tình trạng biến tướng lạm thu, trả lại sự trong sạch cho môi trường học đường. Sự siết chặt này buộc các nhà trường phải nâng cao tính linh động, chủ động bố trí cơ sở vật chất và sắp xếp đội ngũ giáo viên hợp lý.

“Nhà trường được khuyến khích đẩy mạnh các hoạt động phụ đạo, củng cố kiến thức cho học sinh, đặc biệt là học sinh cuối cấp trên tinh thần không thu phí. Điều này không chỉ giúp các em nắm chắc kiến thức nền tảng mà còn nâng cao trách nhiệm, đạo đức nhà giáo và tinh thần đồng hành cùng học sinh”, ông Lê Quang Trí chia sẻ.

Ở góc độ cơ sở giáo dục tư thục – đối tượng chịu sự điều chỉnh trực tiếp của Thông tư, bà Võ Thị Tuyết Trang, Giám đốc điều hành Trường Phổ thông Việt Mỹ Cần Thơ chia sẻ, quy định này không gây xáo trộn hay ảnh hưởng đến kế hoạch giảng dạy của nhà trường.

“Nhiều năm qua, đơn vị không tổ chức dạy trước chương trình hay thu phí bổ sung kiến thức trước năm học. Các hoạt động hè dành cho học sinh chỉ tập trung vào mô hình trại hè trải nghiệm, phát triển kỹ năng, năng khiếu và hạn chế trẻ tiếp xúc với thiết bị điện tử”, bà Trang cho biết.



Đứng trước bài toán làm sao vừa tuân thủ nghiêm túc quy định của Bộ GD&ĐT, vừa duy trì được bản sắc giáo dục đặc thù của mô hình trường quốc tế, bà Trang cho biết giải pháp then chốt là ưu tiên thực hiện chuẩn xác Chương trình Giáo dục phổ thông chính khóa. Trên nền tảng đó, nhà trường tận dụng tối đa lợi thế của mô hình bán trú để lồng ghép các hoạt động phát triển kỹ năng, năng khiếu và trải nghiệm thực tế vào quỹ thời gian hợp lý.

“Cách làm này vừa giúp duy trì chất lượng giáo dục toàn diện, vừa không gây quá tải hay phát sinh bất kỳ khoản chi phí nào cho phụ huynh”, bà Trang nhấn mạnh.

Thông tư 48/2026/TT-BGDĐT chính là bước đi quan trọng nhằm chấn chỉnh những lệch chuẩn trong giáo dục Tiểu học. Sự đồng thuận từ cơ quan quản lý nhà nước đến các trường tư thục sẽ là tiền đề vững chắc để xây dựng một môi trường học đường lành mạnh, thực chất, nơi “mỗi ngày đến trường là một ngày vui” của trẻ thơ.