Triển khai bộ sách giáo khoa thống nhất: Chủ động, sẵn sàng chuyển đổi

Hiện, công tác chuẩn bị đã được nhiều trường học, địa phương chuẩn bị để chuyển đổi, tránh xáo trộn, ổn định dạy và học.

Chuẩn bị sớm mọi mặt

Ông Nguyễn Kim Chung - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thị trấn Thới Bình B (Thới Bình, Cà Mau), nhận định chủ trương sử dụng thống nhất một bộ sách giáo khoa trên phạm vi toàn quốc phù hợp tình hình thực tế. Qua đó góp phần đảm bảo sự đồng bộ về nội dung, thuận lợi cho công tác giảng dạy, kiểm tra, đánh giá và tạo sự công bằng cho học sinh ở mọi vùng miền.

Theo ông Chung, từ năm học tới, bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” sẽ được chọn làm bộ sách giáo khoa dùng chung thống nhất trên toàn quốc, trong khi thời gian qua, nhà trường sử dụng bộ sách “Chân trời sáng tạo”. “Nhà trường đã có bước chuẩn bị, xây dựng kế hoạch cho việc chuyển đổi sử dụng bộ sách này. Báo cáo nhu cầu sử dụng sách giáo khoa về UBND xã, đồng thời sẵn sàng cử cán bộ, giáo viên tham gia tập huấn hướng dẫn sử dụng bộ sách giáo khoa thống nhất.

Ngoài ra, nhà trường đã thông tin đến phụ huynh về sự thay đổi này trong năm học tới để phụ huynh có sự chủ động trong việc chọn mua đúng sách giáo khoa cho con em. Nhà trường sẽ kết nối với các đơn vị cung ứng sách giáo khoa, hỗ trợ đặt mua khi phụ huynh có nhu cầu, đảm bảo tất cả học sinh của trường có đủ bộ sách giáo khoa sử dụng khi bước vào năm học mới”, thầy Chung cho hay.

Tương tự, Trường Tiểu học Thường Lạc 2 (tỉnh Đồng Tháp) cũng đang sử dụng bộ sách “Chân trời sáng tạo”. Ông Lê Văn Việt - Hiệu trưởng, cho hay Chương trình GDPT 2018 thống nhất về chuẩn đầu ra, đảm bảo kiến thức cốt lõi vẫn giữ nguyên dù có nhiều bộ sách khác nhau. Về phía trường, sẽ triển khai thông báo rộng rãi đến giáo viên, cha mẹ học sinh biết; đồng thời cuối năm học sẽ tham gia tập huấn về phương pháp giảng dạy để thích ứng trên tinh thần chủ động đối với bộ sách mới.

Anh Nguyễn Văn Thế, phụ huynh tại phường Sa Đéc (tỉnh Đồng Tháp), cho biết: “Lúc đầu nghe tin đổi sách tôi cũng lo con bị bỡ ngỡ với kiến thức mới và lãng phí sách cũ. Nhưng sau khi được nhà trường tư vấn, giải thích rằng kiến thức cốt lõi như cũ, chỉ là cách trình bày khác đi, tôi cũng thấy yên tâm hơn. Mong đơn vị xuất bản sách sẽ cung ứng đầy đủ, kịp thời để phụ huynh không phải chạy đôn chạy đáo tìm mua sách cho con trước ngày khai giảng”.

Đồng Tháp chủ động các phương án cho lộ trình thống nhất bộ sách giáo khoa mới. Ảnh: TG

Giáo viên sẵn sàng triển khai

Trường Phổ thông DTBT Tiểu học Yên Hòa (xã Yên Hòa, Nghệ An) hiện sử dụng nhiều bộ sách giáo khoa cho các môn học. Trong đó 70% môn học sử dụng sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Môn Toán, Tin học sử dụng sách của Nhà xuất bản Trường Đại học Vinh. Còn môn Mỹ thuật, Âm nhạc, Hoạt động trải nghiệm dùng bộ sách “Chân trời sáng tạo”.

Theo ông Nguyễn Văn Tuấn – Phó Hiệu trưởng, năm học tới, việc sử dụng thống nhất 1 bộ sách giáo khoa, nhà trường có nhiều thuận lợi khi phần lớn môn học đã sử dụng sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Đối với môn Toán, Tin học, trong quá trình giảng dạy, giáo viên cũng tham khảo sách giáo khoa, sách tham khảo, bổ trợ học tập của các bộ sách khác.

Học sinh của trường có đặc thù hầu hết là dân tộc thiểu số, khả năng tiếp nhận kiến thức còn chậm, cần sự kiên trì, linh hoạt, sáng tạo của giáo viên trong dạy học. Vì vậy, giáo viên không chỉ sử dụng duy nhất bộ sách giáo khoa được chọn, mà kết hợp, vận dụng những điểm ưu việt, phù hợp các tài liệu khác phục vụ dạy học.

Phó Hiệu trưởng Trường Phổ thông DTBT Tiểu học Yên Hòa cho rằng, tác động của việc sử dụng chung 1 bộ sách giáo khoa thống nhất là trong năm đầu tiên triển khai, học sinh phải mua sách mới. Trước đó, phụ huynh, học sinh thường nhờ nhà trường đặt mua hộ sách của Công ty Sách, thiết bị trường học Nghệ An. Giáo viên sẽ thông báo, phổ biến rõ để phụ huynh được biết, mua thay thế bổ sung những môn có thay đổi về sách giáo khoa.

“Nhà trường cũng đang có kế hoạch vận động phụ huynh, cá nhân, đơn vị đóng góp vào tủ sách dùng chung. Theo đó, học sinh sau khi sử dụng, lên lớp sẽ để lại sách trong thư viện trường bảo quản, dành cho các em khóa sau. Hằng năm, nhà trường rà soát số lượng, mua bổ sung, thay thế những cuốn cũ, hỏng, thiếu… Như vậy, học sinh đến trường sẽ được sử dụng sách giáo khoa miễn phí”, ông Tuấn chia sẻ.

Giờ học tại Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học Yên Hòa (Yên Hòa, Nghệ An).

Tại nhiều trường học của Nghệ An, các giáo viên đã sẵn sàng tâm thế để thay đổi. Thầy giáo Bùi Văn Trường - giáo viên môn Khoa học tự nhiên ở Trường THCS Thanh Lương (Xuân Lâm, Nghệ An), cho biết: Tôi đảm nhận 2 phân môn Sinh học và Hóa học. Trong đó, học sinh lớp 6, lớp 7, tôi dạy bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”.

Trong khi đó, lớp 8 và lớp 9 chúng tôi lại dạy sách Khoa học tự nhiên của bộ “Chân trời sáng tạo”. Về nội dung, tôi thấy các bộ sách cũng tương tự nhau nên giáo viên không gặp khó khăn khi soạn giáo án và học sinh không gặp khó khăn khi tiếp cận. Tuy nhiên, để sử dụng hiệu quả hơn, tôi mong sau này, Bộ có sự điều chỉnh, tăng về mặt dữ liệu để học sinh tiếp thu bài học dễ dàng hơn.

Cùng Trường THCS Thanh Lương - cô giáo Võ Thị Dung dạy Ngữ văn chia sẻ: Trong quá trình dạy học theo chương trình mới, các giáo viên đã thay đổi cách dạy, từ truyền thụ một cách thụ động đã chuyển sang dạy học lấy học sinh làm trung tâm. Nhưng nếu để hoàn thiện, tôi mong một số kiến thức, ngữ liệu trong sách được điều chỉnh phù hợp, đúng với độ tuổi học sinh.

Tại Đồng Tháp, ngành Giáo dục đang khẩn trương triển khai các bước chuẩn bị nhằm đảm bảo lộ trình chuyển đổi diễn ra nhịp nhàng, tránh gây xáo trộn cho học sinh và phụ huynh. Theo chia sẻ của thầy, cô giáo, để chuẩn bị triển khai dạy học bộ sách giáo khoa thống nhất, bản thân giáo viên chủ động nghiên cứu kỹ Chương trình GDPT 2018 vì đây là nền tảng quan trọng. Đồng thời, giáo viên phải làm quen với dạng bài mới, phương pháp đánh giá theo năng lực.

Thầy cô cũng chủ động rà soát, cập nhật, hệ thống lại học liệu cá nhân với việc cập nhật giáo án, học liệu sao cho không phụ thuộc hoàn toàn vào sách giáo khoa; chuẩn hóa ngân hàng câu hỏi, hoạt động mở để hoạt động dạy, học linh hoạt, đảm bảo chất lượng. Nhiều thầy, cô giáo kỳ vọng khi có một bộ sách chung, việc tập huấn, bồi dưỡng sẽ đồng bộ hơn, giúp thầy cô có thêm thời gian sáng tạo trong giảng dạy…

Một giờ học tại Trường Tiểu học Thới Bình B (Cà Mau).

Tập huấn bồi dưỡng chuyên sâu

Theo ông Nguyễn Tiến Dũng – Trưởng phòng Giáo dục Trung học, Sở GD&ĐT Nghệ An, trước khi triển khai Chương trình GDPT 2018, giáo viên các môn học của tỉnh đã được tham gia nhiều khóa tập huấn. Bao gồm tập huấn tổng thể dạy học, tổ chức kiểm tra đánh giá theo khung chương trình, bám sát chuẩn đầu ra.

Đồng thời, hàng năm giáo viên được tập huấn, bồi dưỡng về các bộ sách giáo khoa được lựa chọn sử dụng trên địa bàn do sở GD&ĐT, các nhà xuất bản tổ chức. Nhờ vậy, giáo viên không chỉ hiểu rõ về bộ sách giáo khoa đang giảng dạy, mà còn nắm bắt, tham khảo, sử dụng nhiều tài liệu dạy học khác.

“Về nguyên tắc, dạy học theo Chương trình GDPT 2018 là bám sát theo yêu cầu kiến thức, kỹ năng cần đạt, coi đó là pháp lệnh. Khi 1 bộ sách dùng chung thống nhất, giáo viên, học sinh vẫn có thể tham khảo các bộ sách còn lại, kể cả sách của chương trình cũ trong thiết kế giáo án, tổ chức hoạt động dạy học. Vì vậy, giáo viên thoát ly không phụ thuộc sách giáo khoa trong giảng dạy có nghĩa là giáo viên giỏi. Quá trình triển khai trong năm tới, nếu giáo viên và nhà trường gặp khó khăn, Sở GD&ĐT Nghệ An sẽ tiếp tục tập huấn, bồi dưỡng theo từng chuyên đề cụ thể”, ông Nguyễn Tiến Dũng nói.

Lãnh đạo Sở GD&ĐT Cà Mau cho biết, trên cơ sở văn bản chỉ đạo của Bộ GD&ĐT và UBND tỉnh Cà Mau, sở sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức quán triệt, triển khai sử dụng bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc trong xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường, sinh hoạt chuyên môn, kiểm tra đánh giá học sinh và các hoạt động giáo dục liên quan đến sách giáo khoa theo đúng chương trình giáo dục phổ thông, bảo đảm tính linh hoạt, chủ động trong tổ chức dạy học của các trường.

Phối hợp chặt chẽ với đơn vị xuất bản và phát hành để cung ứng sách giáo khoa kịp thời, đầy đủ với giá thành hợp lý. Ưu tiên cung ứng sớm cho vùng khó khăn, đồng thời bổ sung sách giáo khoa tại các thư viện trường học để học sinh được mượn sách giáo khoa theo nhu cầu.

“Sở đã xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai đồng bộ, đại trà việc bồi dưỡng giáo viên về phương pháp, nội dung và hình thức dạy học theo bộ sách giáo khoa thống nhất. Quán triệt các cơ sở giáo dục hướng dẫn học sinh sử dụng, bảo quản sách giáo khoa, không viết, vẽ vào sách giáo khoa để sử dụng tiết kiệm, lâu dài.

Không để xảy ra tình trạng học sinh thiếu sách giáo khoa khi khai giảng năm học 2026 - 2027, đặc biệt học sinh có hoàn cảnh khó khăn, vùng sâu, xa, hải đảo. Ngoài ra, sở hướng dẫn các cơ sở giáo dục chủ động xây dựng phương án tiếp tục sử dụng các bộ sách giáo khoa đã được Bộ GD&ĐT phê duyệt với vai trò là tài liệu tham khảo; không gây xáo trộn, lãng phí, không làm phát sinh thêm gánh nặng cho phụ huynh, học sinh”, ông Lê Hoàng Dự - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Cà Mau, thông tin.

Ông Nguyễn Hồng Hoa - Trưởng phòng Giáo dục Tiểu học, Sở GD&ĐT Nghệ An, cho biết, ngoài Tiếng Anh và Tiếng Việt, còn lại trên 90% các trường tiểu học trên địa bàn đang sử dụng bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Từ khi triển khai Chương trình GDPT 2018, hàng năm sở tổ chức tập huấn để giáo viên làm quen với phương pháp, cấu trúc bài học và chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy.
Quá trình lựa chọn sách giáo khoa cũng được thực hiện theo đúng quy trình, có sự tham gia góp ý từ giáo viên. Vì thế, việc hầu hết các trường ở Nghệ An chọn bộ sách trùng với bộ sách do Bộ GD&ĐT vừa lựa chọn cho thấy có nhiều ưu thế và phù hợp với thực tiễn dạy học ở cơ sở.

Cà Mau sẽ không để học sinh thiếu sách giáo khoa trong năm học mới 2026-2027.

Hiện, công tác chuẩn bị đã được nhiều trường học, địa phương chuẩn bị để chuyển đổi, tránh xáo trộn, ổn định dạy và học.

Chuẩn bị sớm mọi mặt

Giáo viên sẵn sàng triển khai

Tập huấn bồi dưỡng chuyên sâu

Ông Nguyễn Hồng Hoa - Trưởng phòng Giáo dục Tiểu học, Sở GD&ĐT Nghệ An, cho biết, ngoài Tiếng Anh và Tiếng Việt, còn lại trên 90% các trường tiểu học trên địa bàn đang sử dụng bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Từ khi triển khai Chương trình GDPT 2018, hàng năm sở tổ chức tập huấn để giáo viên làm quen với phương pháp, cấu trúc bài học và chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy.
Quá trình lựa chọn sách giáo khoa cũng được thực hiện theo đúng quy trình, có sự tham gia góp ý từ giáo viên. Vì thế, việc hầu hết các trường ở Nghệ An chọn bộ sách trùng với bộ sách do Bộ GD&ĐT vừa lựa chọn cho thấy có nhiều ưu thế và phù hợp với thực tiễn dạy học ở cơ sở.