GD&TĐ - Không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức, giảng đường ngày nay đã trở thành “vườn ươm” cho những ý tưởng đột phá.
Từ các xưởng robot đến phòng thí nghiệm công nghệ cao, nhiều sinh viên đã biến dự án học tập thành sản phẩm thương mại, mở lối vào sân chơi khởi nghiệp toàn cầu.
Đam mê từ ghế nhà trường
Phạm Sơn Lộc - sinh viên ngành Tự động hóa và Trần Công Tiến - sinh viên ngành Nhiệt lạnh, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TPHCM), trở nên thân thiết nhờ chung đam mê thiết kế robot. Hai sinh viên này đã có 3 năm tham gia sân chơi Robocon, tranh tài thiết kế robot thông minh, linh hoạt vượt qua các thử thách. Những đêm thức trắng tại xưởng thiết kế robot đã thắp lên đam mê khám phá công nghệ, nuôi dưỡng ý tưởng khởi nghiệp của hai bạn trẻ năng động.
Sau khi tốt nghiệp, Lộc và Tiến vẫn giữ liên lạc thường xuyên. Hai cựu sinh viên nhiều lần thảo luận về một loại xe đạp điện trợ lực, kết hợp giữa xe đạp thông thường và xe điện. Loại xe này sử dụng sức người để đạp như xe đạp truyền thống nhưng gắn thêm động cơ trợ lực, gọi là xe đạp trợ lực điện. Với đam mê và kinh nghiệm thiết kế robot từ thời sinh viên, Lộc và Tiến thành lập dự án Vierobot, chuyên chế tạo xe đạp trợ lực điện.
Sau hơn 1 năm nghiên cứu, với sự hỗ trợ từ bạn bè và thầy cô tại trường đại học, hai cựu sinh viên đã chế tạo thành công hệ thống trợ lực có thể gắn vào mọi loại xe đạp thông thường để biến thành xe đạp trợ lực. Hệ thống này sử dụng động cơ điện, mạch điều khiển, pin, đồng hồ hiển thị… với tổng khối lượng khoảng 5kg. Dựa trên tín hiệu từ bộ cảm biến đo lực đạp, mạch điều khiển phân tích và tính toán lực phù hợp để duy trì tốc độ xe.
Theo Phạm Sơn Lộc, nhóm đã nghiên cứu bộ điều khiển với giải thuật tối ưu, giúp người đạp xe hầu như không nghe tiếng động cơ. Theo ước tính và thực nghiệm, với 1 giờ đạp xe, người bình thường đi được 10 - 15 km, trong khi xe đạp trợ lực có thể đạt 30 - 40 km với tốc độ nhanh hơn.
Người dùng vẫn tốn sức đạp như xe truyền thống, nhưng được trợ lực giúp kéo dài quãng đường di chuyển. Nhờ tối ưu hóa thiết kế và sản xuất, giá bộ trợ lực điện của nhóm giảm từ 16 - 18 triệu đồng xuống còn hơn 5 triệu đồng. Việc giảm giá thành đã giúp công nghệ của nhóm thu hút sự quan tâm từ các nhà đầu tư.
Trần Công Tiến cho biết, dự án sắp tới sẽ phát triển hệ sinh thái gồm hệ thống quản lý, an toàn, chống trộm, bảo dưỡng và trạm sạc xe. “Nhóm sẽ triển khai thí điểm mô hình xe đạp trợ lực và trạm sạc cho một doanh nghiệp trong Khu Công nghệ cao TPHCM, phục vụ nhân viên di chuyển từ trụ sở công ty đến nhà ga metro”, Tiến hào hứng chia sẻ.
Cũng đam mê khởi nghiệp, Lê Tùng, khi còn là sinh viên Khoa Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TPHCM), đã xây dựng website việc làm bán thời gian cho sinh viên, thu về hơn 5.000 USD. Với kinh nghiệm thời sinh viên và kiến thức tích lũy khi học cao học tại Trường Đại học New South Wales (Australia), anh Tùng phát triển dự án khởi nghiệp nông nghiệp công nghệ cao, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và robot để nuôi thủy sản như tôm, cua.
Hệ thống tự động hóa của Lê Tùng có khả năng tự làm sạch nước bằng công nghệ IoT, tự cho ăn thông qua tay gắp, và dùng trí tuệ nhân tạo để xác định thời điểm cua lột vỏ nhằm thu hoạch. Công nghệ này đã được cấp bằng sở hữu trí tuệ tại Mỹ và đang hoàn thiện hồ sơ đăng ký bản quyền tại Việt Nam. “Trải qua nhiều dự án, tôi nhận ra từ ý tưởng thời sinh viên đến thực tế là hành trình dài, đòi hỏi nhiều nỗ lực”, Tùng chia sẻ.
Dự án nuôi cua ứng dụng công nghệ cao của anh Lê Tùng thuyết trình trước nhà đầu tư.
Hỗ trợ nguồn lực cho sinh viên khởi nghiệp
Theo ThS Lê Nhật Quang - Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp Đổi mới Sáng tạo, Đại học Quốc gia TPHCM, thời gian qua, đơn vị đã tập trung xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong nhà trường, đặc biệt tại các trường thành viên thuộc Đại học Quốc gia TPHCM, thông qua các chương trình đào tạo, cố vấn và ươm tạo.
Cụ thể, các chương trình như Hành trình Doanh nhân, Startup Open Day, và nổi bật là Cuộc thi Ý tưởng Khởi nghiệp CiC (Creative Idea Challenge) hàng năm thu hút hơn 1.000 học sinh, sinh viên với hơn 300 dự án từ trên 200 cơ sở giáo dục tham gia. Đơn vị tổ chức hơn 30 lớp đào tạo mỗi năm về khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo cho cộng đồng, học sinh, sinh viên, cán bộ, giáo viên…
Theo ThS Quang, các hoạt động này tạo động lực, cảm hứng và dần thay đổi tư duy về văn hóa khởi nghiệp của thế hệ trẻ, đồng thời phát triển kỹ năng khởi nghiệp và khả năng ứng dụng công nghệ để giải quyết các vấn đề xã hội. Các chương trình do đơn vị triển khai góp phần đào tạo nhân tài toàn diện, có trách nhiệm xã hội, năng lực lãnh đạo và tư duy khởi nghiệp.
“Chúng tôi kết nối môi trường đại học với các doanh nghiệp khởi nghiệp để thúc đẩy chuyển giao kiến thức, tạo điều kiện cho các dự án tiếp cận cơ sở vật chất nghiên cứu, phát triển sản phẩm và dịch vụ. Đồng thời, cung cấp các dịch vụ hỗ trợ khởi nghiệp, kết nối và hợp tác với các bên trong hệ sinh thái khởi nghiệp”, ThS Quang cho biết.
Để các dự án tiếp cận nguồn vốn và mở rộng thị trường, Khu Công nghệ cao TPHCM đã xây dựng chương trình “Demo Day 2025 - Kết nối nhà đầu tư trong và ngoài nước”. GS.TS Nguyễn Kỳ Phùng - Trưởng ban Quản lý Khu Công nghệ cao TPHCM cho biết, chương trình được tổ chức định kỳ, tạo sân chơi thực chất để các bạn trẻ cọ xát, hoàn thiện mô hình kinh doanh và trình bày dự án trước các quỹ đầu tư uy tín trong và ngoài nước.
Khu Công nghệ cao TPHCM hợp tác chặt chẽ với các đối tác như Vietnam Silicon Valley và mạng lưới chuyên gia để cung cấp dịch vụ cố vấn chuyên sâu, từ hoàn thiện sản phẩm, xây dựng chiến lược kinh doanh đến kỹ năng kêu gọi vốn chuyên nghiệp. “Chúng tôi cam kết đồng hành, tạo mọi điều kiện thuận lợi để các nhà đầu tư tìm thấy những ‘kỳ lân’ tương lai và các startup hiện thực hóa khát vọng toàn cầu”, GS Phùng khẳng định.
ThS Lê Nhật Quang cho rằng, để thúc đẩy các dự án khởi nghiệp trong đại học, Nhà nước cần hoàn thiện các chính sách phát triển thị trường khoa học công nghệ - đổi mới sáng tạo và thị trường tài chính.
Chính quyền cần hỗ trợ mạnh mẽ sự phát triển của các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đồng thời tạo cơ chế thử nghiệm (sandbox) để thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Ngoài ra, cần có cơ chế phối hợp và hỗ trợ mạnh mẽ từ địa phương cho hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo trong trường đại học.
Dự án xe đạp điện trợ lực của Phạm Sơn Lộc (phải) và Trần Công Tiến.
Từ các xưởng robot đến phòng thí nghiệm công nghệ cao, nhiều sinh viên đã biến dự án học tập thành sản phẩm thương mại, mở lối vào sân chơi khởi nghiệp toàn cầu.
Đam mê từ ghế nhà trường
Phạm Sơn Lộc - sinh viên ngành Tự động hóa và Trần Công Tiến - sinh viên ngành Nhiệt lạnh, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TPHCM), trở nên thân thiết nhờ chung đam mê thiết kế robot. Hai sinh viên này đã có 3 năm tham gia sân chơi Robocon, tranh tài thiết kế robot thông minh, linh hoạt vượt qua các thử thách. Những đêm thức trắng tại xưởng thiết kế robot đã thắp lên đam mê khám phá công nghệ, nuôi dưỡng ý tưởng khởi nghiệp của hai bạn trẻ năng động.
Sau khi tốt nghiệp, Lộc và Tiến vẫn giữ liên lạc thường xuyên. Hai cựu sinh viên nhiều lần thảo luận về một loại xe đạp điện trợ lực, kết hợp giữa xe đạp thông thường và xe điện. Loại xe này sử dụng sức người để đạp như xe đạp truyền thống nhưng gắn thêm động cơ trợ lực, gọi là xe đạp trợ lực điện. Với đam mê và kinh nghiệm thiết kế robot từ thời sinh viên, Lộc và Tiến thành lập dự án Vierobot, chuyên chế tạo xe đạp trợ lực điện.
Sau hơn 1 năm nghiên cứu, với sự hỗ trợ từ bạn bè và thầy cô tại trường đại học, hai cựu sinh viên đã chế tạo thành công hệ thống trợ lực có thể gắn vào mọi loại xe đạp thông thường để biến thành xe đạp trợ lực. Hệ thống này sử dụng động cơ điện, mạch điều khiển, pin, đồng hồ hiển thị… với tổng khối lượng khoảng 5kg. Dựa trên tín hiệu từ bộ cảm biến đo lực đạp, mạch điều khiển phân tích và tính toán lực phù hợp để duy trì tốc độ xe.
Theo Phạm Sơn Lộc, nhóm đã nghiên cứu bộ điều khiển với giải thuật tối ưu, giúp người đạp xe hầu như không nghe tiếng động cơ. Theo ước tính và thực nghiệm, với 1 giờ đạp xe, người bình thường đi được 10 - 15 km, trong khi xe đạp trợ lực có thể đạt 30 - 40 km với tốc độ nhanh hơn.
Người dùng vẫn tốn sức đạp như xe truyền thống, nhưng được trợ lực giúp kéo dài quãng đường di chuyển. Nhờ tối ưu hóa thiết kế và sản xuất, giá bộ trợ lực điện của nhóm giảm từ 16 - 18 triệu đồng xuống còn hơn 5 triệu đồng. Việc giảm giá thành đã giúp công nghệ của nhóm thu hút sự quan tâm từ các nhà đầu tư.
Trần Công Tiến cho biết, dự án sắp tới sẽ phát triển hệ sinh thái gồm hệ thống quản lý, an toàn, chống trộm, bảo dưỡng và trạm sạc xe. “Nhóm sẽ triển khai thí điểm mô hình xe đạp trợ lực và trạm sạc cho một doanh nghiệp trong Khu Công nghệ cao TPHCM, phục vụ nhân viên di chuyển từ trụ sở công ty đến nhà ga metro”, Tiến hào hứng chia sẻ.
Cũng đam mê khởi nghiệp, Lê Tùng, khi còn là sinh viên Khoa Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia TPHCM), đã xây dựng website việc làm bán thời gian cho sinh viên, thu về hơn 5.000 USD. Với kinh nghiệm thời sinh viên và kiến thức tích lũy khi học cao học tại Trường Đại học New South Wales (Australia), anh Tùng phát triển dự án khởi nghiệp nông nghiệp công nghệ cao, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và robot để nuôi thủy sản như tôm, cua.
Hệ thống tự động hóa của Lê Tùng có khả năng tự làm sạch nước bằng công nghệ IoT, tự cho ăn thông qua tay gắp, và dùng trí tuệ nhân tạo để xác định thời điểm cua lột vỏ nhằm thu hoạch. Công nghệ này đã được cấp bằng sở hữu trí tuệ tại Mỹ và đang hoàn thiện hồ sơ đăng ký bản quyền tại Việt Nam. “Trải qua nhiều dự án, tôi nhận ra từ ý tưởng thời sinh viên đến thực tế là hành trình dài, đòi hỏi nhiều nỗ lực”, Tùng chia sẻ.
Dự án nuôi cua ứng dụng công nghệ cao của anh Lê Tùng thuyết trình trước nhà đầu tư.
Hỗ trợ nguồn lực cho sinh viên khởi nghiệp
Theo ThS Lê Nhật Quang - Giám đốc Trung tâm Khởi nghiệp Đổi mới Sáng tạo, Đại học Quốc gia TPHCM, thời gian qua, đơn vị đã tập trung xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo trong nhà trường, đặc biệt tại các trường thành viên thuộc Đại học Quốc gia TPHCM, thông qua các chương trình đào tạo, cố vấn và ươm tạo.
Cụ thể, các chương trình như Hành trình Doanh nhân, Startup Open Day, và nổi bật là Cuộc thi Ý tưởng Khởi nghiệp CiC (Creative Idea Challenge) hàng năm thu hút hơn 1.000 học sinh, sinh viên với hơn 300 dự án từ trên 200 cơ sở giáo dục tham gia. Đơn vị tổ chức hơn 30 lớp đào tạo mỗi năm về khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo cho cộng đồng, học sinh, sinh viên, cán bộ, giáo viên…
Theo ThS Quang, các hoạt động này tạo động lực, cảm hứng và dần thay đổi tư duy về văn hóa khởi nghiệp của thế hệ trẻ, đồng thời phát triển kỹ năng khởi nghiệp và khả năng ứng dụng công nghệ để giải quyết các vấn đề xã hội. Các chương trình do đơn vị triển khai góp phần đào tạo nhân tài toàn diện, có trách nhiệm xã hội, năng lực lãnh đạo và tư duy khởi nghiệp.
“Chúng tôi kết nối môi trường đại học với các doanh nghiệp khởi nghiệp để thúc đẩy chuyển giao kiến thức, tạo điều kiện cho các dự án tiếp cận cơ sở vật chất nghiên cứu, phát triển sản phẩm và dịch vụ. Đồng thời, cung cấp các dịch vụ hỗ trợ khởi nghiệp, kết nối và hợp tác với các bên trong hệ sinh thái khởi nghiệp”, ThS Quang cho biết.
Để các dự án tiếp cận nguồn vốn và mở rộng thị trường, Khu Công nghệ cao TPHCM đã xây dựng chương trình “Demo Day 2025 - Kết nối nhà đầu tư trong và ngoài nước”. GS.TS Nguyễn Kỳ Phùng - Trưởng ban Quản lý Khu Công nghệ cao TPHCM cho biết, chương trình được tổ chức định kỳ, tạo sân chơi thực chất để các bạn trẻ cọ xát, hoàn thiện mô hình kinh doanh và trình bày dự án trước các quỹ đầu tư uy tín trong và ngoài nước.
Khu Công nghệ cao TPHCM hợp tác chặt chẽ với các đối tác như Vietnam Silicon Valley và mạng lưới chuyên gia để cung cấp dịch vụ cố vấn chuyên sâu, từ hoàn thiện sản phẩm, xây dựng chiến lược kinh doanh đến kỹ năng kêu gọi vốn chuyên nghiệp. “Chúng tôi cam kết đồng hành, tạo mọi điều kiện thuận lợi để các nhà đầu tư tìm thấy những ‘kỳ lân’ tương lai và các startup hiện thực hóa khát vọng toàn cầu”, GS Phùng khẳng định.
ThS Lê Nhật Quang cho rằng, để thúc đẩy các dự án khởi nghiệp trong đại học, Nhà nước cần hoàn thiện các chính sách phát triển thị trường khoa học công nghệ - đổi mới sáng tạo và thị trường tài chính.
Chính quyền cần hỗ trợ mạnh mẽ sự phát triển của các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đồng thời tạo cơ chế thử nghiệm (sandbox) để thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới sáng tạo. Ngoài ra, cần có cơ chế phối hợp và hỗ trợ mạnh mẽ từ địa phương cho hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo trong trường đại học.
TPHCM triển khai tiếng Anh tích hợp bậc mầm non trên nguyên tắc tự nguyện
GD&TĐ - TPHCM yêu cầu bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, không bắt buộc, không gây quá tải trong triển khai thí điểm chương trình tiếng Anh tích hợp bậc mầm non.
2026-09-30 10:03
Những hệ lụy phía sau 'cơn sốt' phim ngắn AI
GD&TĐ - Phim ngắn AI tạo vòng lặp xem kéo dài hàng giờ, khi mỗi tập liên tục mở ra nút thắt mới. Cùng với tốc độ sản xuất và nhân bản nội dung, những hệ lụy về thời gian, tiền bạc và thói quen tiếp nhận ngày càng rõ nét.
2026-09-30 10:02
Hình thành giá trị trung thực, liêm chính từ mỗi bài dạy
GD&TĐ - Nhà giáo chia sẻ kinh nghiệm giáo dục giá trị trung thực, liêm chính, trách nhiệm trong hoạt động dạy học.
2026-09-30 10:01
Bắc Ninh tổ chức lại trường cao đẳng, mở hướng nâng chất giáo dục nghề nghiệp
GD&TĐ - Việc sắp xếp, tổ chức lại trường cao đẳng nhằm tập trung nguồn lực, nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao...
2026-09-30 10:00
Kỳ vọng tạo dư địa cho khoa học, công nghệ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong các cơ sở GD-ĐT
GD&TĐ - Khi những rào cản về thể chế và môi trường thử nghiệm được tháo gỡ, thì khoa học, công nghệ sẽ có điều kiện đóng góp cho phát triển kinh tế - xã hội.
2026-09-30 08:59
Thay đổi ‘cách mạng’ từ phim ngắn AI: Đừng để AI kể thay câu chuyện con người
GD&TĐ - AI đang khiến việc tạo ra một bộ phim trở nên nhanh và dễ dàng hơn, nhưng khi rào cản kỹ thuật được rút ngắn, giá trị tác phẩm lại phụ thuộc nhiều hơn vào câu chuyện, trải nghiệm, thẩm mỹ và dấu ấn người làm phim.
2026-09-30 08:59
SEAMEO RETRAC 30 năm kết nối tri thức, đồng hành cùng giáo dục khu vực
GD&TĐ - Sau 30 năm phát triển, SEAMEO RETRAC phát huy kết nối tri thức, nâng cao năng lực giáo dục và thúc đẩy hợp tác khu vực
2026-09-30 08:58
Kéo dài 'vòng đời' album nhạc Việt: Cuộc chơi không chỉ chờ bản hit
GD&TĐ - Theo báo cáo RMIT, doanh thu nhạc số tại Việt Nam năm 2025 ước đạt 51,95 triệu USD, trong đó streaming chiếm phần lớn.
2026-09-30 08:57
Đào tạo nghề phù hợp nhu cầu phát triển của địa phương
GD&TĐ - Trường Cao đẳng Cà Mau định hướng đào tạo lực lượng lao động có kỹ năng tay nghề cao, làm chủ công nghệ, phù hợp nhu cầu phát triển của địa phương.
2026-09-30 08:54
Chất lượng giáo dục cần đi đôi với hiệu quả quản trị nhà trường
GD&TĐ - Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc đổi mới quản trị và dạy học sẽ góp phần quan trọng vào nâng cao chất lượng giáo dục ở mỗi nhà trường.