Tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai: Cuộc 'cách mạng' từ đội ngũ
2025/10/27 13:54
GD&TĐ - Để đạt mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên là yếu tố then chốt.
Điều này đòi hỏi một chiến lược đồng bộ, từ tuyển chọn, đào tạo, đánh giá năng lực đến sử dụng hiệu quả đội ngũ giáo viên.
Điều kiện quan trọng nhất
Tiết học Tiếng Anh do cô Trần Hồng Hạnh - Trường THPT Phan Đình Phùng (Ba Đình, Hà Nội), giảng dạy tại Trường THPT Tân Lập (xã Ô Diên) đã thu hút sự quan tâm của học sinh và đồng nghiệp nhờ nhiều kỹ năng và kinh nghiệm giảng dạy bổ ích.
Đây là một hoạt động trong phong trào “Nhà trường chung tay phát triển, thầy cô sẻ chia trách nhiệm” mà ngành GD-ĐT Hà Nội triển khai, nhằm chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy và quản lý giữa các trường nội thành và ngoại thành, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, trong đó có môn Tiếng Anh.
Song song đó, ngành GD-ĐT Hà Nội đã tổ chức các khóa đào tạo nâng chuẩn trình độ cho giáo viên tiếng Anh trong nước và quốc tế. Năm 2024, có 1.900 giáo viên tham gia khóa đào tạo nâng chuẩn IELTS quốc tế. Ngoài 400 tiết học chính thức, các học viên còn được hỗ trợ chuyên môn bởi nhóm giáo viên từng tham gia các khóa bồi dưỡng trước.
Sở GD&ĐT Hà Nội cũng đã đào tạo tiếng Anh và phương pháp dạy học cho giáo viên các môn Toán, Khoa học, Vật lí, Hóa học, Tin học theo chương trình song bằng Cambridge cho khoảng 500 giáo viên. Sau khi được bồi dưỡng, các thầy cô có đủ năng lực giảng dạy các môn học bằng tiếng Anh theo chuẩn song bằng Cambridge - mô hình đang triển khai hiệu quả tại nhiều trường phổ thông Hà Nội.
Ông Trần Thế Cương - Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội, cho biết, sở đã thành lập các câu lạc bộ cốt cán, trong đó có Câu lạc bộ Tiếng Anh hoạt động rất hiệu quả. Những giáo viên đạt chuẩn ngoại ngữ được đi đào tạo ở nước ngoài và tham gia các hoạt động chuyên môn đã giúp đỡ các giáo viên vùng khó, nâng cao trình độ ngoại ngữ, đáp ứng nhu cầu giảng dạy hiện nay.
Mới đây, Sở GD&ĐT TPHCM đã khảo sát năng lực tiếng Anh của khoảng 47.000 giáo viên công lập từ tiểu học đến THPT. Việc khảo sát nhằm thu thập dữ liệu thực tế, xây dựng cái nhìn toàn diện về trình độ ngoại ngữ trong ngành Giáo dục, từ đó định hướng chiến lược phát triển phù hợp.
Việc tập huấn và khảo sát năng lực tiếng Anh trong đội ngũ giáo viên là cần thiết, giúp xây dựng cơ sở dữ liệu để phát triển giáo dục công lập trong tương lai. Trong xu thế hội nhập, tiếng Anh là công cụ quan trọng, do đó nâng cao chất lượng dạy học là yêu cầu căn bản để thế hệ trẻ thành thạo ngoại ngữ này.
Ảnh minh họa INT.
Đón đầu xu thế dạy học
Thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Bộ GD&ĐT đang xây dựng dự thảo Đề án “Từng bước đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học”, với mục tiêu chung là tiếng Anh được sử dụng rộng rãi, thường xuyên trong giao tiếp, học tập, nghiên cứu, làm việc; đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của nguồn nhân lực trong thời kỳ mới.
Đề án đặt mục tiêu đến năm 2045, tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong hệ thống giáo dục, được sử dụng rộng rãi trong giảng dạy, quản lý và các hoạt động giáo dục. Lộ trình triển khai chia thành ba giai đoạn (2025 - 2030, 2030 - 2040, 2040 - 2045) với bộ tiêu chí đánh giá gồm 7 tiêu chuẩn cho từng cấp học.
Các nhiệm vụ trọng tâm gồm: Nâng cao nhận thức xã hội; hoàn thiện cơ chế, chính sách; phát triển đội ngũ giáo viên; xây dựng chương trình, học liệu; đổi mới thi, kiểm tra, đánh giá; ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo; tăng cường hợp tác quốc tế và xã hội hóa; đẩy mạnh thi đua, khen thưởng.
Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng, đề án dự kiến triển khai trong toàn hệ thống giáo dục với gần 50.000 cơ sở, khoảng 30 triệu học sinh, sinh viên và 1 triệu cán bộ, giáo viên. Trong đó, cần bổ sung khoảng 12.000 giáo viên tiếng Anh mầm non, gần 10.000 giáo viên tiểu học, đồng thời bồi dưỡng ít nhất 200.000 giáo viên có khả năng giảng dạy bằng tiếng Anh đến năm 2030.
Nguồn lực thực hiện gồm ngân sách Nhà nước và sự tham gia, đóng góp của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân. Bộ GD&ĐT khẳng định thành công của đề án đòi hỏi sự đồng thuận xã hội và kiên trì thực hiện trong 20 năm, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hội nhập quốc tế sâu rộng.
Bà Trần Thị Huyền - Quyền Giám đốc Sở GD&ĐT Cần Thơ, nhận định, việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai là chủ trương lớn, nhận được sự đồng thuận cao, nhưng khi thực hiện sẽ gặp khó khăn về đội ngũ giáo viên không đồng đều giữa các vùng miền, đặc biệt ở bậc học mầm non, khi không đủ nguồn lực bổ sung mỗi trường một giáo viên. Ngoài ra, còn phải tính đến các khoản phụ cấp ưu đãi cho giáo viên vùng khó.
Ông Nguyễn Văn Hiếu - Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM, cho biết, không có môn học nào được quan tâm như tiếng Anh. Trước đây, Nhà nước có nhiều chính sách đầu tư cho ngoại ngữ nhưng chưa triển khai đồng bộ, quyết liệt như trong tinh thần Nghị quyết 71. Để thực hiện đề án, TPHCM có nhiều thuận lợi, nhưng cũng gặp khó khăn, đặc biệt về đội ngũ giáo viên.
Do đó, Sở GD&ĐT TPHCM đề nghị các trường sư phạm nghiên cứu bồi dưỡng, đào tạo giáo viên đang dạy Toán, Khoa học tiếp cận với tiếng Anh. Sinh viên theo học các ngành này sẽ được hưởng chế độ như sinh viên lớp tài năng. Giáo viên đủ điều kiện sát hạch ngoại ngữ sẽ được công nhận như sinh viên tài năng tốt nghiệp xuất sắc.
Đánh giá dự thảo đề án được chuẩn bị kỹ lưỡng, GS.TS Huỳnh Văn Sơn - Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm TPHCM, nhận định, lộ trình triển khai phù hợp, đã tính toán đặc thù vùng miền và nhiều kịch bản. Việc đào tạo, bồi dưỡng hoàn toàn khả thi vì nguồn nhân lực và công nghệ hiện nay có thể đáp ứng nếu được tổ chức và khai thác hợp lý.
Để từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai, nâng cao chất lượng dạy học là thách thức không nhỏ. Ngành GD-ĐT Hà Nội xác định: Điều kiện quan trọng nhất là nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, bởi có muốn trò giỏi, thầy phải giỏi.
Giờ học tiếng Anh của học sinh Trường THCS Nam Từ Liêm (Xuân Phương, Hà Nội).
Điều này đòi hỏi một chiến lược đồng bộ, từ tuyển chọn, đào tạo, đánh giá năng lực đến sử dụng hiệu quả đội ngũ giáo viên.
Điều kiện quan trọng nhất
Tiết học Tiếng Anh do cô Trần Hồng Hạnh - Trường THPT Phan Đình Phùng (Ba Đình, Hà Nội), giảng dạy tại Trường THPT Tân Lập (xã Ô Diên) đã thu hút sự quan tâm của học sinh và đồng nghiệp nhờ nhiều kỹ năng và kinh nghiệm giảng dạy bổ ích.
Đây là một hoạt động trong phong trào “Nhà trường chung tay phát triển, thầy cô sẻ chia trách nhiệm” mà ngành GD-ĐT Hà Nội triển khai, nhằm chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy và quản lý giữa các trường nội thành và ngoại thành, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, trong đó có môn Tiếng Anh.
Song song đó, ngành GD-ĐT Hà Nội đã tổ chức các khóa đào tạo nâng chuẩn trình độ cho giáo viên tiếng Anh trong nước và quốc tế. Năm 2024, có 1.900 giáo viên tham gia khóa đào tạo nâng chuẩn IELTS quốc tế. Ngoài 400 tiết học chính thức, các học viên còn được hỗ trợ chuyên môn bởi nhóm giáo viên từng tham gia các khóa bồi dưỡng trước.
Sở GD&ĐT Hà Nội cũng đã đào tạo tiếng Anh và phương pháp dạy học cho giáo viên các môn Toán, Khoa học, Vật lí, Hóa học, Tin học theo chương trình song bằng Cambridge cho khoảng 500 giáo viên. Sau khi được bồi dưỡng, các thầy cô có đủ năng lực giảng dạy các môn học bằng tiếng Anh theo chuẩn song bằng Cambridge - mô hình đang triển khai hiệu quả tại nhiều trường phổ thông Hà Nội.
Ông Trần Thế Cương - Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội, cho biết, sở đã thành lập các câu lạc bộ cốt cán, trong đó có Câu lạc bộ Tiếng Anh hoạt động rất hiệu quả. Những giáo viên đạt chuẩn ngoại ngữ được đi đào tạo ở nước ngoài và tham gia các hoạt động chuyên môn đã giúp đỡ các giáo viên vùng khó, nâng cao trình độ ngoại ngữ, đáp ứng nhu cầu giảng dạy hiện nay.
Mới đây, Sở GD&ĐT TPHCM đã khảo sát năng lực tiếng Anh của khoảng 47.000 giáo viên công lập từ tiểu học đến THPT. Việc khảo sát nhằm thu thập dữ liệu thực tế, xây dựng cái nhìn toàn diện về trình độ ngoại ngữ trong ngành Giáo dục, từ đó định hướng chiến lược phát triển phù hợp.
Việc tập huấn và khảo sát năng lực tiếng Anh trong đội ngũ giáo viên là cần thiết, giúp xây dựng cơ sở dữ liệu để phát triển giáo dục công lập trong tương lai. Trong xu thế hội nhập, tiếng Anh là công cụ quan trọng, do đó nâng cao chất lượng dạy học là yêu cầu căn bản để thế hệ trẻ thành thạo ngoại ngữ này.
Ảnh minh họa INT.
Đón đầu xu thế dạy học
Thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Bộ GD&ĐT đang xây dựng dự thảo Đề án “Từng bước đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học”, với mục tiêu chung là tiếng Anh được sử dụng rộng rãi, thường xuyên trong giao tiếp, học tập, nghiên cứu, làm việc; đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của nguồn nhân lực trong thời kỳ mới.
Đề án đặt mục tiêu đến năm 2045, tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong hệ thống giáo dục, được sử dụng rộng rãi trong giảng dạy, quản lý và các hoạt động giáo dục. Lộ trình triển khai chia thành ba giai đoạn (2025 - 2030, 2030 - 2040, 2040 - 2045) với bộ tiêu chí đánh giá gồm 7 tiêu chuẩn cho từng cấp học.
Các nhiệm vụ trọng tâm gồm: Nâng cao nhận thức xã hội; hoàn thiện cơ chế, chính sách; phát triển đội ngũ giáo viên; xây dựng chương trình, học liệu; đổi mới thi, kiểm tra, đánh giá; ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo; tăng cường hợp tác quốc tế và xã hội hóa; đẩy mạnh thi đua, khen thưởng.
Theo Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng, đề án dự kiến triển khai trong toàn hệ thống giáo dục với gần 50.000 cơ sở, khoảng 30 triệu học sinh, sinh viên và 1 triệu cán bộ, giáo viên. Trong đó, cần bổ sung khoảng 12.000 giáo viên tiếng Anh mầm non, gần 10.000 giáo viên tiểu học, đồng thời bồi dưỡng ít nhất 200.000 giáo viên có khả năng giảng dạy bằng tiếng Anh đến năm 2030.
Nguồn lực thực hiện gồm ngân sách Nhà nước và sự tham gia, đóng góp của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân. Bộ GD&ĐT khẳng định thành công của đề án đòi hỏi sự đồng thuận xã hội và kiên trì thực hiện trong 20 năm, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hội nhập quốc tế sâu rộng.
Bà Trần Thị Huyền - Quyền Giám đốc Sở GD&ĐT Cần Thơ, nhận định, việc đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai là chủ trương lớn, nhận được sự đồng thuận cao, nhưng khi thực hiện sẽ gặp khó khăn về đội ngũ giáo viên không đồng đều giữa các vùng miền, đặc biệt ở bậc học mầm non, khi không đủ nguồn lực bổ sung mỗi trường một giáo viên. Ngoài ra, còn phải tính đến các khoản phụ cấp ưu đãi cho giáo viên vùng khó.
Ông Nguyễn Văn Hiếu - Giám đốc Sở GD&ĐT TPHCM, cho biết, không có môn học nào được quan tâm như tiếng Anh. Trước đây, Nhà nước có nhiều chính sách đầu tư cho ngoại ngữ nhưng chưa triển khai đồng bộ, quyết liệt như trong tinh thần Nghị quyết 71. Để thực hiện đề án, TPHCM có nhiều thuận lợi, nhưng cũng gặp khó khăn, đặc biệt về đội ngũ giáo viên.
Do đó, Sở GD&ĐT TPHCM đề nghị các trường sư phạm nghiên cứu bồi dưỡng, đào tạo giáo viên đang dạy Toán, Khoa học tiếp cận với tiếng Anh. Sinh viên theo học các ngành này sẽ được hưởng chế độ như sinh viên lớp tài năng. Giáo viên đủ điều kiện sát hạch ngoại ngữ sẽ được công nhận như sinh viên tài năng tốt nghiệp xuất sắc.
Đánh giá dự thảo đề án được chuẩn bị kỹ lưỡng, GS.TS Huỳnh Văn Sơn - Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm TPHCM, nhận định, lộ trình triển khai phù hợp, đã tính toán đặc thù vùng miền và nhiều kịch bản. Việc đào tạo, bồi dưỡng hoàn toàn khả thi vì nguồn nhân lực và công nghệ hiện nay có thể đáp ứng nếu được tổ chức và khai thác hợp lý.
Để từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai, nâng cao chất lượng dạy học là thách thức không nhỏ. Ngành GD-ĐT Hà Nội xác định: Điều kiện quan trọng nhất là nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, bởi có muốn trò giỏi, thầy phải giỏi.
Chủ động ứng phó bão số 4, bảo đảm an toàn trường học
GD&TĐ - Bộ GD&ĐT yêu cầu các địa phương chủ động ứng phó bão số 4, bảo đảm an toàn cho học sinh, giáo viên và chuẩn bị khai giảng năm học mới.
2026-08-24 01:22
Từ nghị quyết đến những chuyển động thực chất của giáo dục đại học
GD&TĐ - Trường ĐH Giao thông vận tải là 1 trong 12 cơ sở đào tạo trên địa bàn Thủ đô Hà Nội được lựa chọn làm nòng cốt để dẫn dắt hệ thống phát triển.
2026-08-24 01:21
Tập huấn khung nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông
GD&TĐ - Sở GD&ĐT Lào Cai tổ chức lớp tập huấn khung nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông.
2026-08-24 01:21
Chạy đua với thời gian dựng trường vùng biên
GD&TĐ - Sơn La và Lào Cai đang tăng tốc hoàn thiện hệ thống trường phổ thông nội trú (PTNT) liên cấp vùng biên, mở ra cơ hội học tập trong môi trường hiện đại cho hàng nghìn học sinh trước thềm năm học mới.
2026-08-23 10:30
Trường Đại học Ngân hàng TPHCM hủy quyết định thu 'học phí quá hạn'
GD&TĐ - Sau khi nhiều sinh viên phản ứng về khoản “học phí quá hạn”, Trường Đại học Ngân hàng TPHCM quyết định không áp dụng quy định mức thu này.
2026-08-23 10:29
Liên hoan phim quốc tế Hà Nội mở thêm cánh cửa đưa điện ảnh Việt ra thế giới
GD&TĐ - Liên hoan phim quốc tế Hà Nội lần thứ 8 (HANIFF 8) lần đầu có thị trường phim, mở thêm cơ hội kết nối và đưa điện ảnh Việt Nam ra quốc tế.
2026-08-23 10:29
Vĩnh Long dự kiến giảm 53,5% cơ sở giáo dục công lập
GD&TĐ - Vĩnh Long dự kiến giảm 672 cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và GDTX công lập, tương đương 53,5% so với thời điểm 1/7/2025.
2026-08-23 10:29
Giúp học sinh sẵn sàng tâm thế tựu trường
GD&TĐ - Bước vào tháng 8, không khí chuẩn bị năm học mới đã rộn ràng tại các trường học ở Ninh Bình.
2026-08-23 10:29
Những điểm nổi bật của bức tranh tuyển sinh đại học năm 2026
GD&TĐ - Hiện, có hơn 633 nghìn thí sinh xác nhận nhập học đại học. Điểm nổi bật trong bức tranh tuyển sinh nằm ở cơ cấu các nhóm ngành.
2026-08-23 10:28
Đổi mới, xây dựng mô hình Đoàn, Hội, Đội linh hoạt, phù hợp
GD&TĐ - Từ thực tiễn cơ sở, nhiều giải pháp được đề xuất nhằm xây dựng mô hình Đoàn, Hội, Đội linh hoạt, phù hợp với từng nhóm trường và người học.