Trường học không khói thuốc: Từ nhận thức đến hành động

GD&TĐ - Hiện nay, nhiều trường học triển khai đồng bộ các giải pháp từ giáo dục tuyên truyền đến thắt chặt kỷ luật nhằm xây dựng môi trường không thuốc lá.



Đổi mới tuyên truyền

Từ lâu, Trường Cao đẳng Viễn Đông đã xác định công tác tuyên truyền phòng chống tác hại hại thuốc lá, thuốc lá điện tử cho học sinh, sinh viên không chỉ truyền thông một chiều mà là một quá trình thẩm thấu để các em thay đổi hành vi bền vững.

Do đó, hoạt động giáo dục, phổ biến kiến thức về tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử được nhà trường liên tục triển khai, đổi mới. Cụ thể, nội dung phòng chống tác hại của thuốc lá được thầy cô lồng ghép khéo léo vào các giờ học chính khóa như Hóa học, Sinh học, Giáo dục Kinh tế và Pháp luật. Qua đó, học sinh có hình dung rõ ràng về các chất có hại trong thuốc lá, thuốc lá điện tử, hiểu rõ và không chủ quan trước tác hại của hút thuốc.

Đặc biệt, nhà trường tận dụng các sinh hoạt tập thể, hoạt động trải nghiệm để tổ chức các buổi thảo luận, diễn tập kịch bản thực tế về chủ đề thuốc lá điện tử – mối nguy hại mới đang rình rập giới trẻ.



Bằng cách tiếp cận sáng tạo, nhà trường khiến thông điệp phòng chống tác hại thuốc lá từ lý thuyết xa vời thành kỹ năng sống thực mà mỗi học sinh đều cần có. Đồng thời, thúc đẩy các em tự tin bảo vệ chính kiến và sức khỏe của bản thân trước mọi sự lôi kéo tinh vi.

Ngoài ra, hiệu quả tuyên truyền còn được củng cố bằng việc “phủ xanh” không gian học đường với các biển báo “Cấm hút thuốc” tại các vị trí hành lang, thang máy, nhà vệ sinh,... Sự hiện diện của các biển báo không chỉ mang tính nhắc nhở, mà là lời khẳng định về tính kỷ cương của nhà trường.

Bên cạnh đó, sự nêu gương của đội ngũ cán bộ, giáo viên nhà trường cũng đóng vai trò quan trọng nhằm xây dựng môi trường học đường an toàn, không khói thuốc.

Bà Trần Nguyệt Ánh, Phụ trách Văn phòng, Trường Cao đẳng Viễn Đông khẳng định: “Nhà trường quy định tuyệt đối không hút thuốc trong khuôn viên sư phạm đối với mọi giáo viên, cán bộ nhân viên nhà trường và kể cả khách đến công tác.

Khi thầy, cô giáo – những người trực tiếp dìu dắt các em – nghiêm túc tuân thủ quy định, hình ảnh đó trở thành bài học thực tế thuyết phục nhất. Sự gương mẫu của đội ngũ sư phạm sẽ vừa tạo ra môi trường lành mạnh, vừa củng cố niềm tin và tính tự giác trong mỗi học sinh, sinh viên. Nhờ đó, các em có thêm động lực để giữ gìn lối sống sạch”.

Phối hợp giáo dục và xử lý vi phạm

Để ngăn chặn thuốc lá xâm nhập học đường một cách hiệu quả, nhà trường đã dành thời gian nghiên cứu và phân tích sâu nguyên nhân khiến học sinh tìm đến thuốc lá.

Theo bà Trần Nguyệt Ánh chia sẻ, đa số các em bắt đầu hút thuốc do tâm lý tò mò, muốn khẳng định sự trưởng thành hay áp lực "phải giống bạn bè" để không bị cô lập. Cùng với đó, những căng thẳng trong học tập, thiếu hụt kỹ năng giải tỏa cảm xúc cũng khiến các em lầm tưởng thuốc lá là “công cụ” đem lại sự bình tĩnh.

Hiểu được những góc khuất tâm lý này, nhà trường kịp thời điều chỉnh biện pháp xử lý vi phạm từ cấm đoán sang chú trọng tư vấn tâm lý, đề cao phương châm “giáo dục là chính, kỷ luật là công cụ hỗ trợ”. Quy trình xử lý được thực hiện phải nhân văn mà vẫn đảm bảo tính răn đe.



Cụ thể, nhà trường yêu cầu học sinh viết bản kiểm điểm,cam kết không tái phạm dưới sự chứng kiến của phụ huynh. Đồng thời, giáo viên chủ nhiệm, cán bộ tư vấn sẽ phối hợp chặt chẽ với gia đình để tìm hiểu hoàn cảnh riêng từng em. Từ đó, tìm cách động viên, uốn nắn hợp lý.

Khi được thầy cô, gia đình đồng hành, các em không cảm thấy bị bỏ rơi hay bị trừng phạt oan uổng, dễ mở lòng và tự nguyện sửa đổi hành vi. Dù nhìn nhận từ góc độ nào, giải pháp giáo dục, quản lý toàn diện nhất vẫn là sự gắn kết chặt chẽ giữa “ ba nhà”: Nhà trường – Gia đình – Xã hội.

“Nỗ lực giáo dục của nhà trường chỉ thực sự hiệu quả khi có gia đình phối hợp quản lý thói quen sinh hoạt của con em, và xã hội thắt chặt các quy định về buôn, bán, sử dụng thuốc lá.

Về phía nhà trường, chúng tôi đã tổ chức các buổi họp chia sẻ thông tin về các loại thuốc lá với phụ huynh, phản ánh tình hình trường lớp. Qua đó, giúp cha mẹ nhận biết các dấu hiệu khi con mình hút thuốc và có sự can thiệp kịp thời”, bà Trần Nguyệt Ánh cho biết thêm.

Kết quả là nhận thức của học sinh đã có những chuyển biến rõ rệt; các em không chỉ hiểu về tác hại mà còn hình thành thái độ bài trừ thuốc lá, xem việc không hút thuốc là biểu hiện của lối sống hiện đại và văn minh.

Khi nhà trường, gia đình và xã hội trở thành điểm tựa đủ vững chắc, học sinh sẽ có thêm bản lĩnh tự chuyển hóa nhận thức, kỹ năng thành “lá chắn” tự nhiên, chủ động bảo vệ bản thân và kiến tạo một thế hệ trẻ văn minh, nói không với thuốc lá.



Đổi mới tuyên truyền

Từ lâu, Trường Cao đẳng Viễn Đông đã xác định công tác tuyên truyền phòng chống tác hại hại thuốc lá, thuốc lá điện tử cho học sinh, sinh viên không chỉ truyền thông một chiều mà là một quá trình thẩm thấu để các em thay đổi hành vi bền vững.

Do đó, hoạt động giáo dục, phổ biến kiến thức về tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử được nhà trường liên tục triển khai, đổi mới. Cụ thể, nội dung phòng chống tác hại của thuốc lá được thầy cô lồng ghép khéo léo vào các giờ học chính khóa như Hóa học, Sinh học, Giáo dục Kinh tế và Pháp luật. Qua đó, học sinh có hình dung rõ ràng về các chất có hại trong thuốc lá, thuốc lá điện tử, hiểu rõ và không chủ quan trước tác hại của hút thuốc.

Đặc biệt, nhà trường tận dụng các sinh hoạt tập thể, hoạt động trải nghiệm để tổ chức các buổi thảo luận, diễn tập kịch bản thực tế về chủ đề thuốc lá điện tử – mối nguy hại mới đang rình rập giới trẻ.



Bằng cách tiếp cận sáng tạo, nhà trường khiến thông điệp phòng chống tác hại thuốc lá từ lý thuyết xa vời thành kỹ năng sống thực mà mỗi học sinh đều cần có. Đồng thời, thúc đẩy các em tự tin bảo vệ chính kiến và sức khỏe của bản thân trước mọi sự lôi kéo tinh vi.

Ngoài ra, hiệu quả tuyên truyền còn được củng cố bằng việc “phủ xanh” không gian học đường với các biển báo “Cấm hút thuốc” tại các vị trí hành lang, thang máy, nhà vệ sinh,... Sự hiện diện của các biển báo không chỉ mang tính nhắc nhở, mà là lời khẳng định về tính kỷ cương của nhà trường.

Bên cạnh đó, sự nêu gương của đội ngũ cán bộ, giáo viên nhà trường cũng đóng vai trò quan trọng nhằm xây dựng môi trường học đường an toàn, không khói thuốc.

Bà Trần Nguyệt Ánh, Phụ trách Văn phòng, Trường Cao đẳng Viễn Đông khẳng định: “Nhà trường quy định tuyệt đối không hút thuốc trong khuôn viên sư phạm đối với mọi giáo viên, cán bộ nhân viên nhà trường và kể cả khách đến công tác.

Khi thầy, cô giáo – những người trực tiếp dìu dắt các em – nghiêm túc tuân thủ quy định, hình ảnh đó trở thành bài học thực tế thuyết phục nhất. Sự gương mẫu của đội ngũ sư phạm sẽ vừa tạo ra môi trường lành mạnh, vừa củng cố niềm tin và tính tự giác trong mỗi học sinh, sinh viên. Nhờ đó, các em có thêm động lực để giữ gìn lối sống sạch”.

Phối hợp giáo dục và xử lý vi phạm

Để ngăn chặn thuốc lá xâm nhập học đường một cách hiệu quả, nhà trường đã dành thời gian nghiên cứu và phân tích sâu nguyên nhân khiến học sinh tìm đến thuốc lá.

Theo bà Trần Nguyệt Ánh chia sẻ, đa số các em bắt đầu hút thuốc do tâm lý tò mò, muốn khẳng định sự trưởng thành hay áp lực "phải giống bạn bè" để không bị cô lập. Cùng với đó, những căng thẳng trong học tập, thiếu hụt kỹ năng giải tỏa cảm xúc cũng khiến các em lầm tưởng thuốc lá là “công cụ” đem lại sự bình tĩnh.

Hiểu được những góc khuất tâm lý này, nhà trường kịp thời điều chỉnh biện pháp xử lý vi phạm từ cấm đoán sang chú trọng tư vấn tâm lý, đề cao phương châm “giáo dục là chính, kỷ luật là công cụ hỗ trợ”. Quy trình xử lý được thực hiện phải nhân văn mà vẫn đảm bảo tính răn đe.



Cụ thể, nhà trường yêu cầu học sinh viết bản kiểm điểm,cam kết không tái phạm dưới sự chứng kiến của phụ huynh. Đồng thời, giáo viên chủ nhiệm, cán bộ tư vấn sẽ phối hợp chặt chẽ với gia đình để tìm hiểu hoàn cảnh riêng từng em. Từ đó, tìm cách động viên, uốn nắn hợp lý.

Khi được thầy cô, gia đình đồng hành, các em không cảm thấy bị bỏ rơi hay bị trừng phạt oan uổng, dễ mở lòng và tự nguyện sửa đổi hành vi. Dù nhìn nhận từ góc độ nào, giải pháp giáo dục, quản lý toàn diện nhất vẫn là sự gắn kết chặt chẽ giữa “ ba nhà”: Nhà trường – Gia đình – Xã hội.

“Nỗ lực giáo dục của nhà trường chỉ thực sự hiệu quả khi có gia đình phối hợp quản lý thói quen sinh hoạt của con em, và xã hội thắt chặt các quy định về buôn, bán, sử dụng thuốc lá.

Về phía nhà trường, chúng tôi đã tổ chức các buổi họp chia sẻ thông tin về các loại thuốc lá với phụ huynh, phản ánh tình hình trường lớp. Qua đó, giúp cha mẹ nhận biết các dấu hiệu khi con mình hút thuốc và có sự can thiệp kịp thời”, bà Trần Nguyệt Ánh cho biết thêm.

Kết quả là nhận thức của học sinh đã có những chuyển biến rõ rệt; các em không chỉ hiểu về tác hại mà còn hình thành thái độ bài trừ thuốc lá, xem việc không hút thuốc là biểu hiện của lối sống hiện đại và văn minh.

Khi nhà trường, gia đình và xã hội trở thành điểm tựa đủ vững chắc, học sinh sẽ có thêm bản lĩnh tự chuyển hóa nhận thức, kỹ năng thành “lá chắn” tự nhiên, chủ động bảo vệ bản thân và kiến tạo một thế hệ trẻ văn minh, nói không với thuốc lá.