GD&TĐ - Không chỉ đơn giản là để lấp đầy dạ dày, bữa sáng được xem là “nút khởi động” cho cả một ngày.
Gần đây, một nghiên cứu dựa trên khảo sát theo chiều dọc về nhận thức lão hóa tại Đại học Manchester, Anh, đã nghiên cứu quỹ đạo thay đổi thời gian ăn uống của người cao tuổi và mối quan hệ giữa thời gian này với bệnh tật, tiền sử di truyền và tỷ lệ tử vong.
Nghiên cứu chỉ ra rằng, mỗi khi thời gian ăn sáng bị trì hoãn 1 giờ, nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân về lâu dài sẽ tăng từ 8% đến 11%. Điều này cho thấy việc ăn sáng vào thời điểm nào có ảnh hưởng sâu sắc đến nhịp điệu trao đổi chất của cơ thể.
Hệ thống trao đổi chất của con người giống như một chiếc đồng hồ sinh học chính xác, mỗi mắt xích trong hoạt động đều cần phải phù hợp với nhịp điệu ban ngày và ban đêm của ánh sáng tự nhiên. Ăn sáng quá sớm hoặc quá muộn đều làm rối loạn nhịp điệu này, từ đó gây ra rối loạn chuyển hóa.
Không ăn hoặc ăn muộn đều không tốt
Các chuyên gia sức khỏe đều đồng ý rằng, bữa sáng là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày. Đối với trẻ em và thanh thiếu niên, bữa sáng giống như việc “sạc pin” cho não bộ, có lợi rõ rệt đối với sức khỏe cơ thể, khả năng nhận thức và thành tích học tập.
Nhiều nghiên đã chứng minh, những trẻ em kiên trì ăn sáng có lượng vitamin A, vitamin C, canxi, sắt, magie và các vi chất dinh dưỡng khác dồi dào hơn, nguy cơ thừa cân và béo phì thấp hơn, hoạt động nhiều hơn, kết quả nhảy dây và chạy trên giờ thể dục thường tốt hơn so với những học sinh ăn uống không đầy đủ vào buổi sáng.
Ngoài ra, bữa sáng còn giúp cải thiện hiệu suất nhận thức của trẻ trong độ tuổi đi học, làm cho trí nhớ làm việc của các em nhạy bén hơn, giải toán nhanh hơn và chính xác hơn.
Thời điểm tốt nhất để ăn sáng
Hãy bắt đầu ngày mới tràn đầy năng lượng bằng một bữa sáng đúng giờ, cân đối và nóng hổi. (Ảnh: ITN)
Hướng dẫn chế độ ăn của cư dân Trung Quốc 2022 đưa ra một "đồng hồ báo thức chính thức": Bữa sáng nên được thực hiện trong khoảng từ 6:30 đến 8:30, cách bữa trưa từ 4 đến 6 giờ là hợp lý; đồng thời, khuyến nghị nên ăn trong vòng 30 phút đến 1 giờ sau khi thức dậy, khoảng thời gian này phù hợp với nhịp sinh học ban ngày của cơ thể, giúp đường huyết ổn định hơn và kích hoạt quá trình trao đổi chất cả ngày.
Sau khi trời sáng, melatonin (hormone gây buồn ngủ) nhanh chóng giảm, độ nhạy của insulin ("người vận chuyển" hạ đường huyết) đạt đỉnh trong ngày. Ăn uống vào thời điểm này giúp tận dụng tối đa khả năng xử lý glucose của cơ thể, đường huyết tăng lên một cách nhẹ nhàng, giảm biến động đường huyết sau bữa ăn, tuyến tụy không phải làm việc quá sức, năng lượng được nhanh chóng lưu trữ vào cơ bắp và gan, giống như sạc nhanh cho điện thoại, 20 phút là đủ hồi phục 50%.
Có vẻ như ăn quá sớm hoặc quá muộn, cơ thể đều sẽ “nổi giận”. Trước 6:00, trời vẫn chưa sáng hẳn, melatonin chưa hoàn toàn giảm xuống, lượng đường trong máu dễ “lên xuống thất thường”, đặc biệt những người mắc bệnh tiểu đường càng phải cẩn thận.
Có người kéo dài thời gian ăn sáng đến sau 9:00, thậm chí kết hợp thành bữa sáng-trưa, lúc này thời gian nhịn đói ban đêm đã kéo dài hơn 12 giờ, dịch mật ứ lại trong túi mật không thể thoát ra, cholesterol xấu (cholesterol LDL) âm thầm tăng cao, nguy cơ mắc tiểu đường loại 2 cũng tăng theo. Bên cạnh đó, do thời gian nhịn đói quá lâu, cơ thể sẽ nghĩ bạn đang ở trạng thái “thiếu đói”, bữa tiếp theo dễ dàng ăn quá mức, lâu dài sẽ dẫn đến tăng cân.
Thực tế, dành 30% lượng calo cho bữa sáng còn giúp giảm cân nhẹ nhàng hơn. Nghiên cứu cho thấy, trong trường hợp tổng lượng calo trong ngày không thay đổi, chỉ cần lượng calo bữa sáng chiếm trên 30% tổng lượng calo cả ngày, sẽ giúp giảm cảm giác đói, ăn ít vào bữa tối và cải thiện hiệu quả giảm cân.
Chọn đúng thực phẩm cho bữa sáng
Thực phẩm phù hợp với bữa sáng thường là ngũ cốc nguyên hạt hoặc các loại đậu hỗn hợp như yến mạch, bánh bao, ngũ cốc, khoai môn hấp, ngô, cháo diêm mạch, v.v.
Bữa sáng nên đảm bảo hấp thụ protein chất lượng cao, ví dụ như trứng luộc, sữa, ức gà, thịt bò nạc, đậu phụ, cá và tôm. Nghiên cứu cho thấy việc tiêu thụ protein vừa phải giúp giảm cảm giác đói buổi sáng, khiến bữa trưa tự động giảm lượng calo nạp vào, giúp kiểm soát cân nặng.
Ăn vừa phải rau, trái cây và chất béo lành mạnh. Vitamin C, kali và chất xơ trong rau quả vừa chống oxy hóa vừa hỗ trợ tiêu hóa, giúp bạn “tiễn” chất thải ra khỏi ruột ngay từ buổi sáng.
Đối với người vội đi làm hoặc đi học, cảm thấy ăn sáng ở nhà rất phiền phức cũng có thể chuẩn bị trước “bữa sáng nhanh” như sữa, yến mạch, bánh mì nguyên cám, rau quả ăn sống, v.v.
Hãy bắt đầu ngày mới tràn đầy năng lượng bằng một bữa sáng đúng giờ, cân đối và nóng hổi, tiếp sức cho đời sống khỏe mạnh và trường thọ.
Mỗi khi thời gian ăn sáng bị trì hoãn 1 giờ, nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân về lâu dài sẽ tăng từ 8% đến 11%. (Ảnh: ITN)
Gần đây, một nghiên cứu dựa trên khảo sát theo chiều dọc về nhận thức lão hóa tại Đại học Manchester, Anh, đã nghiên cứu quỹ đạo thay đổi thời gian ăn uống của người cao tuổi và mối quan hệ giữa thời gian này với bệnh tật, tiền sử di truyền và tỷ lệ tử vong.
Nghiên cứu chỉ ra rằng, mỗi khi thời gian ăn sáng bị trì hoãn 1 giờ, nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân về lâu dài sẽ tăng từ 8% đến 11%. Điều này cho thấy việc ăn sáng vào thời điểm nào có ảnh hưởng sâu sắc đến nhịp điệu trao đổi chất của cơ thể.
Hệ thống trao đổi chất của con người giống như một chiếc đồng hồ sinh học chính xác, mỗi mắt xích trong hoạt động đều cần phải phù hợp với nhịp điệu ban ngày và ban đêm của ánh sáng tự nhiên. Ăn sáng quá sớm hoặc quá muộn đều làm rối loạn nhịp điệu này, từ đó gây ra rối loạn chuyển hóa.
Không ăn hoặc ăn muộn đều không tốt
Các chuyên gia sức khỏe đều đồng ý rằng, bữa sáng là bữa ăn quan trọng nhất trong ngày. Đối với trẻ em và thanh thiếu niên, bữa sáng giống như việc “sạc pin” cho não bộ, có lợi rõ rệt đối với sức khỏe cơ thể, khả năng nhận thức và thành tích học tập.
Nhiều nghiên đã chứng minh, những trẻ em kiên trì ăn sáng có lượng vitamin A, vitamin C, canxi, sắt, magie và các vi chất dinh dưỡng khác dồi dào hơn, nguy cơ thừa cân và béo phì thấp hơn, hoạt động nhiều hơn, kết quả nhảy dây và chạy trên giờ thể dục thường tốt hơn so với những học sinh ăn uống không đầy đủ vào buổi sáng.
Ngoài ra, bữa sáng còn giúp cải thiện hiệu suất nhận thức của trẻ trong độ tuổi đi học, làm cho trí nhớ làm việc của các em nhạy bén hơn, giải toán nhanh hơn và chính xác hơn.
Thời điểm tốt nhất để ăn sáng
Hãy bắt đầu ngày mới tràn đầy năng lượng bằng một bữa sáng đúng giờ, cân đối và nóng hổi. (Ảnh: ITN)
Hướng dẫn chế độ ăn của cư dân Trung Quốc 2022 đưa ra một "đồng hồ báo thức chính thức": Bữa sáng nên được thực hiện trong khoảng từ 6:30 đến 8:30, cách bữa trưa từ 4 đến 6 giờ là hợp lý; đồng thời, khuyến nghị nên ăn trong vòng 30 phút đến 1 giờ sau khi thức dậy, khoảng thời gian này phù hợp với nhịp sinh học ban ngày của cơ thể, giúp đường huyết ổn định hơn và kích hoạt quá trình trao đổi chất cả ngày.
Sau khi trời sáng, melatonin (hormone gây buồn ngủ) nhanh chóng giảm, độ nhạy của insulin ("người vận chuyển" hạ đường huyết) đạt đỉnh trong ngày. Ăn uống vào thời điểm này giúp tận dụng tối đa khả năng xử lý glucose của cơ thể, đường huyết tăng lên một cách nhẹ nhàng, giảm biến động đường huyết sau bữa ăn, tuyến tụy không phải làm việc quá sức, năng lượng được nhanh chóng lưu trữ vào cơ bắp và gan, giống như sạc nhanh cho điện thoại, 20 phút là đủ hồi phục 50%.
Có vẻ như ăn quá sớm hoặc quá muộn, cơ thể đều sẽ “nổi giận”. Trước 6:00, trời vẫn chưa sáng hẳn, melatonin chưa hoàn toàn giảm xuống, lượng đường trong máu dễ “lên xuống thất thường”, đặc biệt những người mắc bệnh tiểu đường càng phải cẩn thận.
Có người kéo dài thời gian ăn sáng đến sau 9:00, thậm chí kết hợp thành bữa sáng-trưa, lúc này thời gian nhịn đói ban đêm đã kéo dài hơn 12 giờ, dịch mật ứ lại trong túi mật không thể thoát ra, cholesterol xấu (cholesterol LDL) âm thầm tăng cao, nguy cơ mắc tiểu đường loại 2 cũng tăng theo. Bên cạnh đó, do thời gian nhịn đói quá lâu, cơ thể sẽ nghĩ bạn đang ở trạng thái “thiếu đói”, bữa tiếp theo dễ dàng ăn quá mức, lâu dài sẽ dẫn đến tăng cân.
Thực tế, dành 30% lượng calo cho bữa sáng còn giúp giảm cân nhẹ nhàng hơn. Nghiên cứu cho thấy, trong trường hợp tổng lượng calo trong ngày không thay đổi, chỉ cần lượng calo bữa sáng chiếm trên 30% tổng lượng calo cả ngày, sẽ giúp giảm cảm giác đói, ăn ít vào bữa tối và cải thiện hiệu quả giảm cân.
Chọn đúng thực phẩm cho bữa sáng
Thực phẩm phù hợp với bữa sáng thường là ngũ cốc nguyên hạt hoặc các loại đậu hỗn hợp như yến mạch, bánh bao, ngũ cốc, khoai môn hấp, ngô, cháo diêm mạch, v.v.
Bữa sáng nên đảm bảo hấp thụ protein chất lượng cao, ví dụ như trứng luộc, sữa, ức gà, thịt bò nạc, đậu phụ, cá và tôm. Nghiên cứu cho thấy việc tiêu thụ protein vừa phải giúp giảm cảm giác đói buổi sáng, khiến bữa trưa tự động giảm lượng calo nạp vào, giúp kiểm soát cân nặng.
Ăn vừa phải rau, trái cây và chất béo lành mạnh. Vitamin C, kali và chất xơ trong rau quả vừa chống oxy hóa vừa hỗ trợ tiêu hóa, giúp bạn “tiễn” chất thải ra khỏi ruột ngay từ buổi sáng.
Đối với người vội đi làm hoặc đi học, cảm thấy ăn sáng ở nhà rất phiền phức cũng có thể chuẩn bị trước “bữa sáng nhanh” như sữa, yến mạch, bánh mì nguyên cám, rau quả ăn sống, v.v.
Hãy bắt đầu ngày mới tràn đầy năng lượng bằng một bữa sáng đúng giờ, cân đối và nóng hổi, tiếp sức cho đời sống khỏe mạnh và trường thọ.
Giáo dục thể chất cần trở thành trụ cột trong chiến lược phát triển con người
GD&TĐ - Theo Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh, giáo dục thể chất không chỉ là môn học, mà cần trở thành trụ cột trong chiến lược phát triển người Việt Nam.
2026-07-15 08:06
Bộ GD&ĐT ban hành phân công nhiệm vụ của Bộ trưởng, Thứ trưởng sau kiện toàn lãnh đạo
GD&TĐ - Ngày 13/7, Bộ GD&ĐT ban hành Quyết định số 2047/QĐ-BGDĐT về việc phân công nhiệm vụ của Bộ trưởng và các Thứ trưởng Bộ GD&ĐT.
2026-07-15 08:04
Mục tiêu giảm 35% cơ sở giáo dục, nhiều xã tại Nghệ An sẽ phải sáp nhập trường
GD&TĐ - Sở GD&ĐT Nghệ An vừa ban hành hướng dẫn rà soát, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn, mục tiêu giảm 35% đầu mối trường học.
2026-07-15 07:01
Nhiều chuyển biến tích cực trong đổi mới giáo dục phổ thông tại Đồng Tháp
GD&TĐ - Năm học 2025 - 2026, ngành Giáo dục tỉnh Đồng Tháp ghi nhận nhiều kết quả khả quan trong việc triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông.
2026-07-15 02:05
Quy định mới về liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học
GD&TĐ - Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư số 52/2026/TT-BGDĐT quy định về liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học.
2026-07-15 02:04
Bảo đảm an toàn trường học, xử lý kịp thời hành vi bạo lực học đường
GD&TĐ- Bộ GD&ĐT phối hợp thực hiện bảo đảm an toàn trường học, phát hiện sớm, xử lý kịp thời hành vi bạo lực học đường và vi phạm pháp luật của học sinh.
2026-07-15 02:03
Sức hút của khối ngành tài chính: Bức tranh việc làm, thu nhập và định hướng tương lai
GD&TĐ - Tại Việt Nam, dữ liệu thống kê cho thấy năng suất lao động của khối hoạt động tài chính, ngân hàng và bảo hiểm đạt 1.109,8 triệu đồng/lao động...
2026-07-15 01:59
Trao giải Cuộc thi tiếng Anh TOEFL Challenge
GD&TĐ - TOEFL Challenge góp phần từng bước đưa tiếng anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
2026-07-14 08:05
6 gương mặt xuất sắc đại diện Việt Nam tranh tài Tin học văn phòng thế giới
GD&TĐ - Vượt qua gần 1.500 thí sinh, 6 gương mặt xuất sắc nhất sẽ đại diện Việt Nam tham dự vòng chung kết MOS World Championship 2026 tại Hoa Kỳ.
2026-07-14 08:05
Quỹ học bổng 55 tỷ đồng tiếp sức tân sinh viên đến giảng đường
GD&TĐ - Với tổng giá trị lên tới 55 tỷ đồng, Quỹ học bổng và hỗ trợ tài chính năm 2026 của Trường Đại học Đại Nam (mã trường DDN) được xem là một trong những chính sách hỗ trợ người học toàn diện và hấp dẫn.