Quy trình chuẩn phòng chống ngộ độc thực phẩm trường học tại TPHCM
2026/10/11 13:57
GD&TĐ - TPHCM ban hành hướng dẫn giúp các trường học bán trú chủ động phòng ngừa, ứng phó khẩn cấp và xử lý sự cố an toàn thực phẩm.
Nhằm tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP) tại các cơ sở giáo dục, Sở An toàn thực phẩm TPHCM ban hành công văn về các biện pháp phòng ngừa, quy trình ứng phó khẩn cấp và cách thức xử lý triệt để khi xảy ra sự cố ngộ độc tại các trường học có tổ chức bữa ăn bán trú, căng tin trên địa bàn thành phố.
Siết chặt phòng ngừa và minh bạch bữa ăn học đường
Để ngăn chặn các nguy cơ gây ngộ độc, công tác phòng ngừa được Sở ATTP đặt lên hàng đầu với những yêu cầu khắt khe về điều kiện cơ sở vật chất và quy trình vận hành. Các khu vực chế biến, kinh doanh dịch vụ ăn uống tại trường học phải được thiết kế theo nguyên tắc một chiều, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng nhiễm chéo giữa thực phẩm sống và chín.
Nguồn nước sử dụng phải đạt chuẩn, trang thiết bị bảo quản, cống rãnh, khu vực thu gom rác thải phải đảm bảo vệ sinh, chống côn trùng và động vật gây hại. Đối với người trực tiếp chế biến, yêu cầu bắt buộc là phải có sức khỏe tốt và được tập huấn bài bản về ATTP.
Một trong những khâu then chốt là việc thực hiện nghiêm ngặt chế độ kiểm thực ba bước: Kiểm tra trước khi chế biến, trong quá trình chế biến và trước khi ăn. Đối với các bữa ăn phục vụ từ 30 suất trở lên, nhà trường bắt buộc phải lưu mẫu thức ăn. Mẫu lưu phải đựng trong dụng cụ có nắp đậy kín, tối thiểu 100g với thức ăn khô/đặc hoặc 150ml với thức ăn lỏng; dán niêm phong đầy đủ thông tin và bảo quản ở nhiệt độ 2°C - 8°C ít nhất 24 giờ.
Suất ăn bán trú của một trường tại TPHCM.
Bên cạnh các biện pháp kỹ thuật, việc minh bạch thông tin cũng được nhấn mạnh. Các trường học cần công khai tên đơn vị cung ứng, nguồn gốc nguyên liệu, thực đơn và hình ảnh khay ăn thực tế trên các kênh thông tin để phụ huynh nắm bắt. Đồng thời, thiết lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh và tạo điều kiện cho Ban đại diện cha mẹ học sinh giám sát đột xuất khâu chia suất ăn.
Đặc biệt, nhà trường phải xây dựng kịch bản ứng phó sự cố bằng văn bản và tổ chức diễn tập định kỳ ít nhất một lần mỗi năm học (với kịch bản giả định từ 30 ca ngộ độc trở lên), chuẩn bị sẵn sàng danh bạ khẩn cấp và thuốc sơ cứu tại phòng y tế.
4 bước khẩn cấp ứng phó và quy trình xử lý hậu quả
Khi phát hiện học sinh có biểu hiện nghi ngờ ngộ độc như đau bụng, nôn ói, tiêu chảy..., cơ sở giáo dục phải lập tức kích hoạt quy trình ứng phó khẩn cấp gồm 4 bước.
Để ngăn chặn các nguy cơ gây ngộ độc, công tác phòng ngừa được đặt lên hàng đầu với những yêu cầu khắt khe về điều kiện cơ sở vật chất và quy trình vận hành.
Bước 1: Hành động khẩn cấp tại chỗ. Ban Giám hiệu lập tức đình chỉ việc sử dụng bữa ăn nghi ngờ. Tổ quản lý bếp ăn phải niêm phong toàn bộ khu vực chế biến, tủ lưu mẫu, thức ăn thừa, kho nguyên liệu và trích xuất camera. Đồng thời, yêu cầu đơn vị cung cấp (nếu có) dừng giao hàng, giữ nguyên hiện trạng tại cơ sở sản xuất.
Bước 2: Phân luồng và cấp cứu. Nhân viên y tế trường học tiến hành sơ cứu ban đầu và thu thập ngay mẫu bệnh phẩm (chất nôn, phân) bảo quản lạnh. Học sinh có triệu chứng nhẹ được chăm sóc tại trường, trường hợp diễn biến nặng phải gọi ngay Cấp cứu 115 chuyển viện kịp thời, tuyệt đối không trì hoãn.
Bước 3: Đánh giá quy mô. Tùy vào số lượng ca mắc, nhà trường sẽ có phương án kích hoạt tương ứng. Ở Cấp độ 1 (dưới 10 ca nhẹ), trường tự xử lý có tư vấn của Trạm Y tế. Cấp độ 2 (10 đến dưới 30 ca), huy động lực lượng đưa đón học sinh đến bệnh viện. Đáng chú ý ở Cấp độ 3 (từ 30 ca trở lên hoặc có ca nặng), Hiệu trưởng phải báo cáo khẩn, chính quyền địa phương sẽ trực tiếp chỉ huy, có thể thiết lập phòng khám dã chiến ngay tại trường để phân loại bệnh nhân, tránh quá tải y tế.
Bước 4: Báo cáo và truyền thông. Báo cáo khẩn cấp cho cơ quan chức năng phải được thực hiện trong vòng 1 giờ. Về mặt truyền thông, Hiệu trưởng là người phát ngôn duy nhất, giáo viên và nhân viên tuyệt đối không tự ý đăng tải thông tin chưa kiểm chứng lên mạng xã hội, tránh gây hoang mang dư luận.
Sau khi tình hình y tế ổn định, nhà trường bước vào giai đoạn xử lý hậu quả. Quá trình này bao gồm việc phối hợp điều tra dịch tễ, bàn giao hồ sơ và mẫu xét nghiệm cho cơ quan chức năng. Trường học và cơ sở chế biến phải tổng vệ sinh, khử khuẩn toàn bộ khuôn viên, xét nghiệm lại nguồn nước. Hoạt động của bếp ăn hoặc căng tin chỉ được phép khôi phục khi đã khắc phục triệt để sự cố và có văn bản xác nhận từ Sở ATTP hoặc UBND cấp xã.
Cuối cùng, dựa trên kết luận điều tra, trách nhiệm của Ban Giám hiệu và các cá nhân liên quan sẽ được làm rõ. Cơ sở cung cấp thực phẩm vi phạm sẽ phải chịu toàn bộ chi phí bồi thường thiệt hại và có thể đối mặt với việc xử lý vi phạm hành chính, thậm chí là truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Thực hành 10 nguyên tắc vàng về vệ sinh an toàn thực phẩm, gồm: Chọn thực phẩm an toàn; Nấu chín kỹ thức ăn; Ăn ngay sau khi nấu; Bảo quản cẩn thận; Thức ăn chín dùng lại sau 5 tiếng nhất thiết phải đun kỹ lại; Không dùng chung dao, thớt để chế biến thực phẩm sống và chín; Rửa tay sạch trước khi chế biến và sau mỗi lần gián đoạn; băng kín vết thương ở tay trước khi chế biến;
Bất kỳ bề mặt nào dùng chế biến cũng phải sạch, khăn lau bát đĩa cần luộc nước sôi và thay thường xuyên; Dùng hộp kín, chạn, tủ kính lồng bàn để tránh côn trùng, động vật, khăn che đậy thức ăn chín phải được giặt sạch; Sử dụng nước sạch, không màu, mùi, vị lạ và không chứa mầm bệnh.
Một bữa ăn bán trú tại trường học trên địa bàn TPHCM.
Nhằm tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP) tại các cơ sở giáo dục, Sở An toàn thực phẩm TPHCM ban hành công văn về các biện pháp phòng ngừa, quy trình ứng phó khẩn cấp và cách thức xử lý triệt để khi xảy ra sự cố ngộ độc tại các trường học có tổ chức bữa ăn bán trú, căng tin trên địa bàn thành phố.
Siết chặt phòng ngừa và minh bạch bữa ăn học đường
Để ngăn chặn các nguy cơ gây ngộ độc, công tác phòng ngừa được Sở ATTP đặt lên hàng đầu với những yêu cầu khắt khe về điều kiện cơ sở vật chất và quy trình vận hành. Các khu vực chế biến, kinh doanh dịch vụ ăn uống tại trường học phải được thiết kế theo nguyên tắc một chiều, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng nhiễm chéo giữa thực phẩm sống và chín.
Nguồn nước sử dụng phải đạt chuẩn, trang thiết bị bảo quản, cống rãnh, khu vực thu gom rác thải phải đảm bảo vệ sinh, chống côn trùng và động vật gây hại. Đối với người trực tiếp chế biến, yêu cầu bắt buộc là phải có sức khỏe tốt và được tập huấn bài bản về ATTP.
Một trong những khâu then chốt là việc thực hiện nghiêm ngặt chế độ kiểm thực ba bước: Kiểm tra trước khi chế biến, trong quá trình chế biến và trước khi ăn. Đối với các bữa ăn phục vụ từ 30 suất trở lên, nhà trường bắt buộc phải lưu mẫu thức ăn. Mẫu lưu phải đựng trong dụng cụ có nắp đậy kín, tối thiểu 100g với thức ăn khô/đặc hoặc 150ml với thức ăn lỏng; dán niêm phong đầy đủ thông tin và bảo quản ở nhiệt độ 2°C - 8°C ít nhất 24 giờ.
Suất ăn bán trú của một trường tại TPHCM.
Bên cạnh các biện pháp kỹ thuật, việc minh bạch thông tin cũng được nhấn mạnh. Các trường học cần công khai tên đơn vị cung ứng, nguồn gốc nguyên liệu, thực đơn và hình ảnh khay ăn thực tế trên các kênh thông tin để phụ huynh nắm bắt. Đồng thời, thiết lập đường dây nóng tiếp nhận phản ánh và tạo điều kiện cho Ban đại diện cha mẹ học sinh giám sát đột xuất khâu chia suất ăn.
Đặc biệt, nhà trường phải xây dựng kịch bản ứng phó sự cố bằng văn bản và tổ chức diễn tập định kỳ ít nhất một lần mỗi năm học (với kịch bản giả định từ 30 ca ngộ độc trở lên), chuẩn bị sẵn sàng danh bạ khẩn cấp và thuốc sơ cứu tại phòng y tế.
4 bước khẩn cấp ứng phó và quy trình xử lý hậu quả
Khi phát hiện học sinh có biểu hiện nghi ngờ ngộ độc như đau bụng, nôn ói, tiêu chảy..., cơ sở giáo dục phải lập tức kích hoạt quy trình ứng phó khẩn cấp gồm 4 bước.
Để ngăn chặn các nguy cơ gây ngộ độc, công tác phòng ngừa được đặt lên hàng đầu với những yêu cầu khắt khe về điều kiện cơ sở vật chất và quy trình vận hành.
Bước 1: Hành động khẩn cấp tại chỗ. Ban Giám hiệu lập tức đình chỉ việc sử dụng bữa ăn nghi ngờ. Tổ quản lý bếp ăn phải niêm phong toàn bộ khu vực chế biến, tủ lưu mẫu, thức ăn thừa, kho nguyên liệu và trích xuất camera. Đồng thời, yêu cầu đơn vị cung cấp (nếu có) dừng giao hàng, giữ nguyên hiện trạng tại cơ sở sản xuất.
Bước 2: Phân luồng và cấp cứu. Nhân viên y tế trường học tiến hành sơ cứu ban đầu và thu thập ngay mẫu bệnh phẩm (chất nôn, phân) bảo quản lạnh. Học sinh có triệu chứng nhẹ được chăm sóc tại trường, trường hợp diễn biến nặng phải gọi ngay Cấp cứu 115 chuyển viện kịp thời, tuyệt đối không trì hoãn.
Bước 3: Đánh giá quy mô. Tùy vào số lượng ca mắc, nhà trường sẽ có phương án kích hoạt tương ứng. Ở Cấp độ 1 (dưới 10 ca nhẹ), trường tự xử lý có tư vấn của Trạm Y tế. Cấp độ 2 (10 đến dưới 30 ca), huy động lực lượng đưa đón học sinh đến bệnh viện. Đáng chú ý ở Cấp độ 3 (từ 30 ca trở lên hoặc có ca nặng), Hiệu trưởng phải báo cáo khẩn, chính quyền địa phương sẽ trực tiếp chỉ huy, có thể thiết lập phòng khám dã chiến ngay tại trường để phân loại bệnh nhân, tránh quá tải y tế.
Bước 4: Báo cáo và truyền thông. Báo cáo khẩn cấp cho cơ quan chức năng phải được thực hiện trong vòng 1 giờ. Về mặt truyền thông, Hiệu trưởng là người phát ngôn duy nhất, giáo viên và nhân viên tuyệt đối không tự ý đăng tải thông tin chưa kiểm chứng lên mạng xã hội, tránh gây hoang mang dư luận.
Sau khi tình hình y tế ổn định, nhà trường bước vào giai đoạn xử lý hậu quả. Quá trình này bao gồm việc phối hợp điều tra dịch tễ, bàn giao hồ sơ và mẫu xét nghiệm cho cơ quan chức năng. Trường học và cơ sở chế biến phải tổng vệ sinh, khử khuẩn toàn bộ khuôn viên, xét nghiệm lại nguồn nước. Hoạt động của bếp ăn hoặc căng tin chỉ được phép khôi phục khi đã khắc phục triệt để sự cố và có văn bản xác nhận từ Sở ATTP hoặc UBND cấp xã.
Cuối cùng, dựa trên kết luận điều tra, trách nhiệm của Ban Giám hiệu và các cá nhân liên quan sẽ được làm rõ. Cơ sở cung cấp thực phẩm vi phạm sẽ phải chịu toàn bộ chi phí bồi thường thiệt hại và có thể đối mặt với việc xử lý vi phạm hành chính, thậm chí là truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
Thực hành 10 nguyên tắc vàng về vệ sinh an toàn thực phẩm, gồm: Chọn thực phẩm an toàn; Nấu chín kỹ thức ăn; Ăn ngay sau khi nấu; Bảo quản cẩn thận; Thức ăn chín dùng lại sau 5 tiếng nhất thiết phải đun kỹ lại; Không dùng chung dao, thớt để chế biến thực phẩm sống và chín; Rửa tay sạch trước khi chế biến và sau mỗi lần gián đoạn; băng kín vết thương ở tay trước khi chế biến;
Bất kỳ bề mặt nào dùng chế biến cũng phải sạch, khăn lau bát đĩa cần luộc nước sôi và thay thường xuyên; Dùng hộp kín, chạn, tủ kính lồng bàn để tránh côn trùng, động vật, khăn che đậy thức ăn chín phải được giặt sạch; Sử dụng nước sạch, không màu, mùi, vị lạ và không chứa mầm bệnh.
TPHCM thúc đẩy phát triển hệ sinh thái công nghệ lượng tử
GD&TĐ - TPHCM cần thúc đẩy liên kết giữa cơ quan quản lý, viện - trường và doanh nghiệp để từng bước hình thành hệ sinh thái công nghệ lượng tử.
2026-10-11 07:26
Ứng dụng thực tế ảo và AI trong đào tạo nhân lực năng lượng
GD&TĐ - Trung tâm đào tạo công nghệ - ứng dụng thực tế ảo và trí tuệ nhân tạo trong năng lượng, góp phần đổi mới giảng dạy và nâng cao chất lượng đào tạo.
2026-10-11 07:26
Đồng hành cùng trò tìm hiểu nghề nghiệp trong thời đại công nghệ số
GD&TĐ - Cùng trò nhận diện, phân tích và định hướng nghề nghiệp trong thời đại AI là hoạt động hướng nghiệp thiết thực.
2026-10-11 07:25
Gần 1.000 cán bộ, giáo viên Đà Nẵng 'bắt nhịp' kỷ nguyên số và quản trị AI
GD&TĐ - Gần 1.000 giáo viên Đà Nẵng tham gia trải nghiệm AI, dữ liệu số phục vụ quản trị và giảng dạy tại Ngày hội Chuyển đổi số ngành GD&ĐT.
2026-10-11 07:25
Khơi dậy tư duy và phát triển năng lực số cho học sinh
GD&TĐ - Thực tế cho thấy, khi thầy cô đổi mới phương pháp dạy học sẽ góp phần khơi dậy tư duy và phát triển năng lực số cho học sinh.
2026-10-11 07:25
Đưa AI vào giải quyết công việc hành chính ở cấp xã
GD&TĐ - 200 cán bộ, công chức xã Bình Minh (Quảng Ngãi) được tập huấn kỹ năng ứng dụng AI nhằm nâng cao hiệu quả xử lý công việc hành chính.
2026-10-11 07:24
Trường Cao đẳng Kiên Giang nâng chất đào tạo trong năm học mới
GD&TĐ - Ngày 10/10, Trường Cao đẳng Kiên Giang (KGC) tổ chức Lễ khai giảng các khóa chính quy năm học 2026 - 2027, với nhiều kỳ vọng và quyết tâm.
2026-10-11 07:24
4 phòng thí nghiệm AI của Việt Nam và Hàn Quốc hợp tác nghiên cứu liên ngành
GD&TĐ - 4 phòng lab về AI sẽ cùng thúc đẩy nghiên cứu liên ngành, phối hợp chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp, cử và tiếp nhận sinh viên thực tập.
2026-10-11 07:24
41 sinh viên Đà Nẵng vượt khó nhận bằng Tốt nghiệp ngành Công nghệ thông tin
GD&TĐ - Trường Cao đẳng Đà Nẵng trao bằng tốt nghiệp cho 41 sinh viên Công nghệ thông tin khóa 2023–2026 thuộc chương trình hợp tác với Tổ chức PNV.
2026-10-11 07:23
Giáo dục năng lượng sạch: Gắn kiến thức với thực tiễn
GD&TĐ - Giáo dục năng lượng sạch, năng lượng tái tạo cần vượt ra ngoài việc cung cấp kiến thức, hướng tới hình thành thói quen sử dụng năng lượng tiết kiệm.
