Bộ Y tế cảnh báo nguy cơ, kêu gọi các địa phương đẩy mạnh tiêm phòng và quản lý đàn chó mèo

(CLO) Theo báo cáo mới nhất của Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), bệnh dại vẫn là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm gây tử vong cao nhất trên toàn cầu, với khoảng 13.700 người chết mỗi năm, trong đó 40% là trẻ em dưới 15 tuổi.

Tại Việt Nam, 10 tháng đầu năm 2025 ghi nhận 67 ca tử vong do bệnh dại, giảm so với cùng kỳ năm 2024 (77 ca) nhưng vẫn ở mức đáng lo ngại. Các tỉnh Tây Nguyên tiếp tục là điểm nóng, chiếm tỷ lệ tử vong cao nhất cả nước. Căn bệnh không chỉ cướp đi sinh mạng con người mà còn gây thiệt hại kinh tế ước tính hơn 1.000 tỷ đồng mỗi năm, chưa kể tổn thất gián tiếp về lao động và sinh kế.



Theo Cục Chăn nuôi và Thú y, cả nước hiện có hơn 7 triệu con chó được nuôi tại hơn 3 triệu hộ gia đình. Tỷ lệ tiêm vắc xin Dại cho chó, mèo đạt 56%, tăng gần 17% so với giai đoạn 2022–2023, song vẫn chưa đạt mức an toàn bền vững. Vi rút Dại vẫn lưu hành ở nhiều địa phương, trong khi tình trạng chó thả rông, không đeo rọ mõm, chưa tiêm phòng còn phổ biến.

Dù còn nhiều khó khăn, công tác phòng, chống bệnh dại đã đạt kết quả tích cực: nhiều địa phương trở thành “điểm sáng” trong chương trình quốc gia. Hà Nội duy trì tỷ lệ tiêm phòng trên 90%, hoàn thành 12 vùng an toàn dịch bệnh Dại cấp quận. Thanh Hóa phát động “Năm cao điểm tiêm phòng 2024”, đạt tỷ lệ 96,9%, cao nhất cả nước. Bắc Ninh, Ninh Bình, Phú Thọ cũng duy trì tỷ lệ tiêm cao, xử lý nhanh ổ dịch và chủ động tuyên truyền.

Tuy nhiên, theo Bộ Y tế, hơn 70% ca tử vong do dại xảy ra tại khu vực nông thôn, trong đó 60% là người dân tộc thiểu số và 15–20% là trẻ em. Đáng chú ý, 6% số người tử vong không đủ điều kiện tài chính để tiêm phòng – một con số cho thấy thách thức lớn trong bảo đảm công bằng y tế.

Ông Vũ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh nhận định: “Nguyên nhân chính vẫn là do chi phí tiêm phòng cao, người dân phải tự chi trả, khiến nhiều hộ e ngại dù biết rủi ro. Mỗi lần tiêm vắc xin dại tốn hàng trăm nghìn đồng, là gánh nặng với nhiều gia đình vùng sâu, vùng xa”.



Đại diện Bộ Y tế đề nghị các địa phương bố trí ngân sách hỗ trợ tiêm phòng, đặc biệt tại khu vực có tỷ lệ tử vong cao, đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành giữa Y tế – Thú y – Chính quyền cơ sở.

Bà Nguyễn Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi – Thú y khẳng định: “Muốn loại trừ bệnh dại, phải quản lý chặt đàn chó mèo, nâng tỷ lệ tiêm phòng, xử lý nghiêm vi phạm và truyền thông thường xuyên đến từng hộ dân”.

Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cùng các bộ, ngành liên quan cam kết bảo đảm đủ vắc xin, huyết thanh kháng Dại, đầu tư hệ thống giám sát và mở rộng hợp tác quốc tế trong nghiên cứu, sản xuất vắc xin. Mục tiêu là đến năm 2030, Việt Nam không còn người tử vong vì bệnh Dại, theo Chương trình Quốc gia phòng, chống bệnh Dại giai đoạn 2022–2030.

Tại Việt Nam, 10 tháng đầu năm 2025 ghi nhận 67 ca tử vong do bệnh dại, giảm so với cùng kỳ năm 2024 (77 ca) nhưng vẫn ở mức đáng lo ngại. Các tỉnh Tây Nguyên tiếp tục là điểm nóng, chiếm tỷ lệ tử vong cao nhất cả nước. Căn bệnh không chỉ cướp đi sinh mạng con người mà còn gây thiệt hại kinh tế ước tính hơn 1.000 tỷ đồng mỗi năm, chưa kể tổn thất gián tiếp về lao động và sinh kế.



Theo Cục Chăn nuôi và Thú y, cả nước hiện có hơn 7 triệu con chó được nuôi tại hơn 3 triệu hộ gia đình. Tỷ lệ tiêm vắc xin Dại cho chó, mèo đạt 56%, tăng gần 17% so với giai đoạn 2022–2023, song vẫn chưa đạt mức an toàn bền vững. Vi rút Dại vẫn lưu hành ở nhiều địa phương, trong khi tình trạng chó thả rông, không đeo rọ mõm, chưa tiêm phòng còn phổ biến.

Dù còn nhiều khó khăn, công tác phòng, chống bệnh dại đã đạt kết quả tích cực: nhiều địa phương trở thành “điểm sáng” trong chương trình quốc gia. Hà Nội duy trì tỷ lệ tiêm phòng trên 90%, hoàn thành 12 vùng an toàn dịch bệnh Dại cấp quận. Thanh Hóa phát động “Năm cao điểm tiêm phòng 2024”, đạt tỷ lệ 96,9%, cao nhất cả nước. Bắc Ninh, Ninh Bình, Phú Thọ cũng duy trì tỷ lệ tiêm cao, xử lý nhanh ổ dịch và chủ động tuyên truyền.

Tuy nhiên, theo Bộ Y tế, hơn 70% ca tử vong do dại xảy ra tại khu vực nông thôn, trong đó 60% là người dân tộc thiểu số và 15–20% là trẻ em. Đáng chú ý, 6% số người tử vong không đủ điều kiện tài chính để tiêm phòng – một con số cho thấy thách thức lớn trong bảo đảm công bằng y tế.

Ông Vũ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh nhận định: “Nguyên nhân chính vẫn là do chi phí tiêm phòng cao, người dân phải tự chi trả, khiến nhiều hộ e ngại dù biết rủi ro. Mỗi lần tiêm vắc xin dại tốn hàng trăm nghìn đồng, là gánh nặng với nhiều gia đình vùng sâu, vùng xa”.



Đại diện Bộ Y tế đề nghị các địa phương bố trí ngân sách hỗ trợ tiêm phòng, đặc biệt tại khu vực có tỷ lệ tử vong cao, đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành giữa Y tế – Thú y – Chính quyền cơ sở.

Bà Nguyễn Thu Thủy, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi – Thú y khẳng định: “Muốn loại trừ bệnh dại, phải quản lý chặt đàn chó mèo, nâng tỷ lệ tiêm phòng, xử lý nghiêm vi phạm và truyền thông thường xuyên đến từng hộ dân”.

Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cùng các bộ, ngành liên quan cam kết bảo đảm đủ vắc xin, huyết thanh kháng Dại, đầu tư hệ thống giám sát và mở rộng hợp tác quốc tế trong nghiên cứu, sản xuất vắc xin. Mục tiêu là đến năm 2030, Việt Nam không còn người tử vong vì bệnh Dại, theo Chương trình Quốc gia phòng, chống bệnh Dại giai đoạn 2022–2030.