GD&TĐ - Nắm được các dấu hiệu và triệu chứng của tình trạng say nắng hay sốc nhiệt có thể kịp thời cứu mạng bạn hoặc người thân của mình.
Say nắng xảy ra khi cơ thể bạn mất quá nhiều nước và muối, thường là do đổ mồ hôi. Mặt khác, sốc nhiệt nặng là một tình trạng cấp cứu y tế nghiêm trọng xảy ra khi cơ thể bạn không thể kiểm soát nhiệt độ bên trong.
Mùa hè, nhiều người vẫn phải làm việc hay di chuyển dưới trời nắng nóng. Để đề phòng những nguy cơ sức khỏe dưới thời tiết cực đoan, bạn cần biết những dấu hiệu giữa say nắng thông thường và sốc nhiệt nhằm kịp thời xử lý khi rơi vào tình trạng này.
Triệu chứng của sốc nhiệt
Các triệu chứng liên quan đến sốc nhiệt thường rất nghiêm trọng. Chuột rút cơ bắp có thể là dấu hiệu đầu tiên của một bệnh liên quan đến nhiệt.
Hãy nhớ rằng, sốc nhiệt có thể nghiêm trọng hơn say nắng và cần được chăm sóc y tế ngay lập tức để ngăn ngừa các biến chứng.
Nguyên nhân gây ra tình trạng say nắng và sốc nhiệt
Cả say nắng và sốc nhiệt đều do cơ thể bạn không thể tự làm mát. Toát mồ hôi là cách tự nhiên của cơ thể bạn để hạ nhiệt. Nếu bạn luyện tập quá mức hay làm việc căng thẳng trong thời tiết nóng hoặc trong phòng kín, cơ thể bạn có thể gặp khó khăn trong việc sản xuất đủ mồ hôi để giữ mát.
Các nguyên nhân khác gây ra sốc nhiệt và say nắng bao gồm: Mất nước, mặc quần áo dày và chật, tuỳ ý uống rượu…
Nếu bạn bị mệt mỏi vì nóng trong thời gian dài có thể dẫn đến say nắng. Say nắng thường xảy ra nhanh chóng nếu trời rất nóng hoặc bạn vận động quá sức. Đó là lý do tại sao phải bắt đầu điều trị ngay khi có những dấu hiệu đầu tiên.
Yếu tố nguy cơ
Một số yếu làm tăng nguy cơ bị sốc nhiệt và say nắng, mặc dù bất kỳ ai cũng có thể phát triển một trong hai tình trạng này.
Các yếu tố sau có thể làm tăng nguy cơ nhạy cảm với nhiệt độ:
Tuổi tác
Trẻ sơ sinh, trẻ em dưới 4 tuổi và người lớn từ 65 tuổi trở lên có nguy cơ cao hơn bị các bệnh liên quan đến nhiệt. Điều này là do khả năng điều chỉnh nhiệt độ của cơ thể khó khăn hơn ở các độ tuổi này.
Dùng thuốc theo đơn
Một số loại thuốc dùng để điều trị huyết áp cao hoặc các bệnh về tim có thể giảm khả năng giữ nước của cơ thể. Mất nước có thể gây kiệt sức do nóng và say nắng.
Béo phì
Cơ thể bạn giữ nhiều nhiệt hơn khi bạn nặng cân. Ngoài ra, việc làm mát cơ thể cũng có thể khó khăn hơn nếu bạn bị thừa cân hoặc béo phì.
Thay đổi nhiệt độ đột ngột
Khi bạn di chuyển nhanh từ một khí hậu mát hơn sang một khí hậu nóng hơn, như đi nghỉ ở một nơi nóng hơn, cơ thể bạn không kịp thích nghi với thời tiết. Do đó, bạn có thể gặp khó khăn hơn trong việc điều chỉnh nhiệt độ cơ thể.
Chỉ số nhiệt cao
Chỉ số nhiệt là một phép đo tính đến độ ẩm cùng với nhiệt độ ngoài trời để xác định cảm giác nóng của bạn và cơ thể bạn. Nếu độ ẩm cao, mồ hôi của bạn sẽ bay hơi chậm hơn, làm khó mát cơ thể hơn. Nếu chỉ số nhiệt trên 91°F (32,8°C), hãy tập trung vào các phương pháp phòng ngừa.
Cách điều trị
Cơ thể cần nhiều nước hơn bình thường khi làm việc trong môi trường nóng vì bạn sẽ mất nhiều chất lỏng hơn do đổ mồ hôi. (Ảnh: ITN).
Nếu bạn bắt đầu có các triệu chứng kiệt sức vì nhiệt, hãy cố gắng tìm một nơi mát hơn nếu có thể. Ví dụ, nếu bạn đang ở ngoài trời, tìm một khu vực có bóng mát. Nếu bạn đang ở trong nhà, cởi bớt một lớp quần áo hoặc bật máy điều hòa.
Bạn cũng nên nằm xuống, hoặc nếu không thể, hãy ngừng các hoạt động nặng. Điều này giúp cơ thể bạn điều chỉnh nhiệt độ.
Uống nước hoặc đồ uống thể thao để tái hydrat cho cơ thể. Đồ uống thể thao có chứa các chất điện giải mà cơ thể mất đi qua việc đổ mồ hôi quá nhiều.
Nếu bạn cảm thấy buồn nôn hoặc bắt đầu nôn, hãy tìm sự trợ giúp từ bác sĩ ngay lập tức.
Sốc nhiệt (hay đột quỵ nhiệt) được coi là cấp cứu y tế. Gọi dịch vụ khẩn cấp tại địa phương nếu bạn nghi ngờ mình đang bị đột quỵ nhiệt.
Khi được điều trị kịp thời, bạn có thể hồi phục hoàn toàn. Can thiệp sớm cũng có thể ngăn chặn say nắng tiến triển thành tình trạng y tế khẩn cấp.
Cách phòng ngừa các bệnh liên quan đến nhiệt
Một trong những cách chính để phòng ngừa các bệnh liên quan đến nhiệt như sốc nhiệt và say nắng là giữ thân nhiệt của bạn mát hơn. Điều này đặc biệt quan trọng khi bạn đang làm việc hoặc tham gia các hoạt động ngoài trời dưới trời nắng nóng.
Bạn cũng có thể thực hiện một số bước đơn giản để tránh cả hai tình trạng say nắng và sốc nhiệt:
Uống 2 đến 4 cốc nước mỗi giờ khi bạn đang thực hiện các hoạt động ngoài trời dưới cái nóng hoặc ánh nắng trực tiếp. Cơ thể cần nhiều nước hơn bình thường khi làm việc trong môi trường nóng vì bạn sẽ mất nhiều chất lỏng hơn do đổ mồ hôi.
Tránh rượu hoặc đồ uống có chứa caffein nếu bạn đang thực hiện các hoạt động gắng sức, đặc biệt là khi trời nóng. Caffeine làm tăng nguy cơ mất nước.
Ở trong nhà trong môi trường được kiểm soát nhiệt độ hoặc điều hòa không khí. Cố gắng tránh thực hiện các hoạt động bên ngoài vào những thời điểm nóng nhất và dưới ánh nắng trực tiếp.
Mặc quần áo mỏng hơn. Quần áo sáng màu, rộng rãi, nhẹ cho các hoạt động ngoài trời trong cái nóng. Một chiếc mũ rộng vành sẽ tránh ánh nắng mặt trời và giúp bạn mát mẻ hơn.
Các triệu chứng liên quan đến sốc nhiệt thường rất nghiêm trọng. (Ảnh: ITN).
Say nắng xảy ra khi cơ thể bạn mất quá nhiều nước và muối, thường là do đổ mồ hôi. Mặt khác, sốc nhiệt nặng là một tình trạng cấp cứu y tế nghiêm trọng xảy ra khi cơ thể bạn không thể kiểm soát nhiệt độ bên trong.
Mùa hè, nhiều người vẫn phải làm việc hay di chuyển dưới trời nắng nóng. Để đề phòng những nguy cơ sức khỏe dưới thời tiết cực đoan, bạn cần biết những dấu hiệu giữa say nắng thông thường và sốc nhiệt nhằm kịp thời xử lý khi rơi vào tình trạng này.
Triệu chứng của sốc nhiệt
Các triệu chứng liên quan đến sốc nhiệt thường rất nghiêm trọng. Chuột rút cơ bắp có thể là dấu hiệu đầu tiên của một bệnh liên quan đến nhiệt.
Hãy nhớ rằng, sốc nhiệt có thể nghiêm trọng hơn say nắng và cần được chăm sóc y tế ngay lập tức để ngăn ngừa các biến chứng.
Nguyên nhân gây ra tình trạng say nắng và sốc nhiệt
Cả say nắng và sốc nhiệt đều do cơ thể bạn không thể tự làm mát. Toát mồ hôi là cách tự nhiên của cơ thể bạn để hạ nhiệt. Nếu bạn luyện tập quá mức hay làm việc căng thẳng trong thời tiết nóng hoặc trong phòng kín, cơ thể bạn có thể gặp khó khăn trong việc sản xuất đủ mồ hôi để giữ mát.
Các nguyên nhân khác gây ra sốc nhiệt và say nắng bao gồm: Mất nước, mặc quần áo dày và chật, tuỳ ý uống rượu…
Nếu bạn bị mệt mỏi vì nóng trong thời gian dài có thể dẫn đến say nắng. Say nắng thường xảy ra nhanh chóng nếu trời rất nóng hoặc bạn vận động quá sức. Đó là lý do tại sao phải bắt đầu điều trị ngay khi có những dấu hiệu đầu tiên.
Yếu tố nguy cơ
Một số yếu làm tăng nguy cơ bị sốc nhiệt và say nắng, mặc dù bất kỳ ai cũng có thể phát triển một trong hai tình trạng này.
Các yếu tố sau có thể làm tăng nguy cơ nhạy cảm với nhiệt độ:
Tuổi tác
Trẻ sơ sinh, trẻ em dưới 4 tuổi và người lớn từ 65 tuổi trở lên có nguy cơ cao hơn bị các bệnh liên quan đến nhiệt. Điều này là do khả năng điều chỉnh nhiệt độ của cơ thể khó khăn hơn ở các độ tuổi này.
Dùng thuốc theo đơn
Một số loại thuốc dùng để điều trị huyết áp cao hoặc các bệnh về tim có thể giảm khả năng giữ nước của cơ thể. Mất nước có thể gây kiệt sức do nóng và say nắng.
Béo phì
Cơ thể bạn giữ nhiều nhiệt hơn khi bạn nặng cân. Ngoài ra, việc làm mát cơ thể cũng có thể khó khăn hơn nếu bạn bị thừa cân hoặc béo phì.
Thay đổi nhiệt độ đột ngột
Khi bạn di chuyển nhanh từ một khí hậu mát hơn sang một khí hậu nóng hơn, như đi nghỉ ở một nơi nóng hơn, cơ thể bạn không kịp thích nghi với thời tiết. Do đó, bạn có thể gặp khó khăn hơn trong việc điều chỉnh nhiệt độ cơ thể.
Chỉ số nhiệt cao
Chỉ số nhiệt là một phép đo tính đến độ ẩm cùng với nhiệt độ ngoài trời để xác định cảm giác nóng của bạn và cơ thể bạn. Nếu độ ẩm cao, mồ hôi của bạn sẽ bay hơi chậm hơn, làm khó mát cơ thể hơn. Nếu chỉ số nhiệt trên 91°F (32,8°C), hãy tập trung vào các phương pháp phòng ngừa.
Cách điều trị
Cơ thể cần nhiều nước hơn bình thường khi làm việc trong môi trường nóng vì bạn sẽ mất nhiều chất lỏng hơn do đổ mồ hôi. (Ảnh: ITN).
Nếu bạn bắt đầu có các triệu chứng kiệt sức vì nhiệt, hãy cố gắng tìm một nơi mát hơn nếu có thể. Ví dụ, nếu bạn đang ở ngoài trời, tìm một khu vực có bóng mát. Nếu bạn đang ở trong nhà, cởi bớt một lớp quần áo hoặc bật máy điều hòa.
Bạn cũng nên nằm xuống, hoặc nếu không thể, hãy ngừng các hoạt động nặng. Điều này giúp cơ thể bạn điều chỉnh nhiệt độ.
Uống nước hoặc đồ uống thể thao để tái hydrat cho cơ thể. Đồ uống thể thao có chứa các chất điện giải mà cơ thể mất đi qua việc đổ mồ hôi quá nhiều.
Nếu bạn cảm thấy buồn nôn hoặc bắt đầu nôn, hãy tìm sự trợ giúp từ bác sĩ ngay lập tức.
Sốc nhiệt (hay đột quỵ nhiệt) được coi là cấp cứu y tế. Gọi dịch vụ khẩn cấp tại địa phương nếu bạn nghi ngờ mình đang bị đột quỵ nhiệt.
Khi được điều trị kịp thời, bạn có thể hồi phục hoàn toàn. Can thiệp sớm cũng có thể ngăn chặn say nắng tiến triển thành tình trạng y tế khẩn cấp.
Cách phòng ngừa các bệnh liên quan đến nhiệt
Một trong những cách chính để phòng ngừa các bệnh liên quan đến nhiệt như sốc nhiệt và say nắng là giữ thân nhiệt của bạn mát hơn. Điều này đặc biệt quan trọng khi bạn đang làm việc hoặc tham gia các hoạt động ngoài trời dưới trời nắng nóng.
Bạn cũng có thể thực hiện một số bước đơn giản để tránh cả hai tình trạng say nắng và sốc nhiệt:
Uống 2 đến 4 cốc nước mỗi giờ khi bạn đang thực hiện các hoạt động ngoài trời dưới cái nóng hoặc ánh nắng trực tiếp. Cơ thể cần nhiều nước hơn bình thường khi làm việc trong môi trường nóng vì bạn sẽ mất nhiều chất lỏng hơn do đổ mồ hôi.
Tránh rượu hoặc đồ uống có chứa caffein nếu bạn đang thực hiện các hoạt động gắng sức, đặc biệt là khi trời nóng. Caffeine làm tăng nguy cơ mất nước.
Ở trong nhà trong môi trường được kiểm soát nhiệt độ hoặc điều hòa không khí. Cố gắng tránh thực hiện các hoạt động bên ngoài vào những thời điểm nóng nhất và dưới ánh nắng trực tiếp.
Mặc quần áo mỏng hơn. Quần áo sáng màu, rộng rãi, nhẹ cho các hoạt động ngoài trời trong cái nóng. Một chiếc mũ rộng vành sẽ tránh ánh nắng mặt trời và giúp bạn mát mẻ hơn.
