Can thiệp trầm cảm của học sinh bằng chánh niệm

2025/06/15 16:06

GD&TĐ - Một nhóm sinh viên Trường Đại học Sư phạm TPHCM kết hợp điện não đồ và hành vi để đánh giá hiệu quả can thiệp trầm cảm bằng bài tập chánh niệm.


Đề tài "Tự điều chỉnh cảm xúc ở học sinh có biểu hiện trầm cảm: Thử nghiệm can thiệp dựa trên chánh niệm để đánh giá hiệu quả thông qua tín hiệu điện não và hành vi" do nhóm sinh viên Trường Đại học Sư phạm TPHCM thực hiện.
Nhóm sinh viên gồm Lê Hùng Phát, Lê Phan Thảo Nghi, Lê Cẩm Như, Trần Thảo Vy, Nguyễn Ngọc Phi Bảo, dưới sự hướng dẫn của TS Giang Thiên Vũ – giảng viên Khoa Tâm lý học, Trường Đại học Sư phạm TPHCM.
Nghiên cứu được triển khai trong 8 tháng, từ tháng 9/2023 đến tháng 4/2024, trải qua quá trình thiết kế lý thuyết, triển khai thực nghiệm và phân tích kết quả.

Đưa phương pháp mới vào nghiên cứu khoa học

TS Giang Thiên Vũ, người hướng dẫn đề tài, cho biết: Học sinh có biểu hiện trầm cảm là một trong những vấn đề lớn của xã hội hiện đại, đặc biệt trong môi trường học đường. Việc học sinh phải đối mặt với áp lực học tập, kỳ vọng từ gia đình và những thay đổi cảm xúc trong độ tuổi trưởng thành có thể gây ra những tác động tiêu cực đến sức khỏe tinh thần.
“Chọn chủ đề này không chỉ giúp các sinh viên có cơ hội nghiên cứu và hiểu rõ hơn về các vấn đề tâm lý, mà còn mang lại cho các em cơ hội đóng góp vào việc giải quyết những vấn đề xã hội và xây dựng Trường học hạnh phúc trong bối cảnh mới”, TS Vũ chia sẻ.
Nhóm nhận giải Nhất Giải thưởng Khoa học và Công nghệ dành cho sinh viên trong cơ sở giáo dục đại học năm 2024. Ảnh: NVCC.

Điểm mới của nghiên cứu chính là việc sử dụng các tín hiệu điện não (EEG) kết hợp với quan sát hành vi để đánh giá biểu hiện trầm cảm. Theo TS Vũ, các phương pháp nghiên cứu truyền thống thường dựa vào bảng hỏi, trắc nghiệm tâm lý hoặc quan sát mang tính chủ quan của nhóm nghiên cứu và phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả của trắc nghiệm.
Vì vậy, việc kết hợp tín hiệu EEG giúp nhận diện rõ hơn những thay đổi trong hoạt động não bộ, từ đó cung cấp bằng chứng rõ ràng và thuyết phục hơn về tình trạng tâm lý của đối tượng nghiên cứu.

Giúp học sinh nhìn cuộc sống tích cực hơn

Lê Hùng Phát - trưởng nhóm nghiên cứu cho biết, lần đầu tiên đo điện não trên máy EEG cũng là kỷ niệm đáng nhớ nhất của nhóm.
“Dù ban đầu lo lắng vì khâu bôi gel gắn điện cực gây bất tiện, nhưng bất ngờ là các khách thể rất hợp tác, thân thiện và cởi mở. Sự nhiệt tình của họ đã giúp nhóm bớt căng thẳng và có được không khí làm việc thoải mái, ấm áp”, Phát chia sẻ.
Theo Phát, nhóm nghiên cứu đã sử dụng thang đo DASS-21 để sàng lọc học sinh có biểu hiện trầm cảm, thường gặp ở những em có cảm giác buồn bã, suy nghĩ tiêu cực, đánh giá bản thân vô dụng và không còn động lực sống.
Từ đó, nhóm xây dựng chương trình can thiệp với 5 bài tập chánh niệm gồm: tập trung hơi thở, 5 ngón tay, bình đựng suy nghĩ, quét cơ thể và vẽ “Tôi như một cái cây”.
Các bài tập được triển khai trong không gian yên tĩnh, mỗi buổi kéo dài 20–30 phút, thực hiện 2 - 3 lần mỗi tuần, liên tục trong 4 tuần. Nhóm nghiên cứu theo dõi hiệu quả can thiệp bằng cách đo tín hiệu điện não và thu thập phản hồi từ người tham gia để điều chỉnh chương trình phù hợp.
Học sinh (bên phải) trong quá trình nghiên cứu. Ảnh: NVCC.

Qua theo dõi điện não đồ và phản hồi thực tế, Lê Hùng Phát cho biết chương trình chánh niệm đã mang lại những tác động tích cực, giúp học sinh giảm căng thẳng, lo âu và các triệu chứng trầm cảm. Nhờ đó, các em dần lấy lại sự cân bằng và cảm giác hài lòng trong cuộc sống. Đồng thời, học sinh cũng học được cách nhận diện cảm xúc và suy nghĩ, từ đó kiểm soát hành vi hiệu quả hơn.
“Có bạn từng chìm trong cảm xúc tiêu cực vì một mất mát cá nhân, nhưng sau can thiệp đã biết hy vọng và có cái nhìn tích cực hơn về tương lai. Có người giảm lo âu, ngủ ngon hơn; có người biết nhận diện và điều chỉnh cảm xúc; có người bớt thu mình và trở nên cởi mở hơn với bạn bè, thầy cô.
Nhìn chung, thực nghiệm không chỉ mang lại sự thay đổi về mặt nhận thức mà còn giúp các khách thể cải thiện cảm xúc, xây dựng kỹ năng quản lý tâm trạng và tạo nền tảng cho những thay đổi tích cực trong dài hạn”, trưởng nhóm nghiên cứu chia sẻ.
Nhóm kỳ vọng chương trình sẽ được tiếp tục phát triển, tích hợp vào hoạt động giáo dục kỹ năng sống ở trường phổ thông, góp phần nâng cao sức khỏe tinh thần và chất lượng trường học hạnh phúc.
Nhóm nghiên cứu cùng giảng viên hướng dẫn - TS Giang Thiên Vũ (áo đen). Ảnh: T.V.

Đề tài nghiên cứu trên giành giải Nhất lĩnh vực Khoa học xã hội 2 tại Giải thưởng Khoa học và Công nghệ dành cho sinh viên trong cơ sở giáo dục đại học năm 2024.
Nhận được giải thưởng lớn, cả nhóm vui mừng và tự hào. "Giải thưởng này không chỉ là một cột mốc quan trọng mà còn là kỷ niệm thanh xuân tươi đẹp, đánh dấu hành trình học hỏi, cống hiến và trưởng thành của cả nhóm. Những tri thức quý giá tích lũy được từ quá trình này sẽ mãi là hành trang để nhóm bước tiếp trên con đường tri thức phía trước", trưởng nhóm vui mừng bày tỏ.
Giải thưởng Khoa học và Công nghệ dành cho sinh viên trong cơ sở giáo dục đại học năm 2024 do Bộ GD&ĐT phối hợp Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Bộ Khoa học và Công nghệ, Quỹ Hỗ trợ Sáng tạo Kỹ thuật Việt Nam (VIFOTEC) tổ chức.

Theo Thùy Linh
giaoducthoidai.vn
Theo: giaoducthoidai.vn
2025/06/15 09:32 (GMT+7)
2026-02-27 08:48

Ninh Bình phát ấn Đền Trần từ 5h sáng Rằm tháng Giêng

GD&TĐ - Lễ Khai ấn Đền Trần xuân Bính Ngọ năm 2026 sẽ tổ chức phát ấn cho nhân dân, du khách từ 5h ngày 15 tháng Giêng âm lịch.

Ninh Bình phát ấn Đền Trần từ 5h sáng Rằm tháng Giêng
2026-02-27 08:40

Phú Thọ: 10 năm phối hợp giữ vững an ninh trường học

GD&TĐ - Chiều 27/2, tại Công an tỉnh Phú Thọ diễn ra lễ ký Quy chế phối hợp trong công tác quản lý Nhà nước giữa Công an tỉnh và Sở GD&ĐT.

Phú Thọ: 10 năm phối hợp giữ vững an ninh trường học
2026-02-27 08:40

Lễ hội Việt - Nhật lần thứ 11 lần thúc đẩy giao lưu văn hóa, giáo dục

GD&TĐ - Lễ hội Việt - Nhật lần thứ 11 với chủ đề Chung tay vì “Trẻ em - Trái đất - Tương lai” sẽ diễn ra tại Công viên 23/9 (TPHCM).

Lễ hội Việt - Nhật lần thứ 11 lần thúc đẩy giao lưu văn hóa, giáo dục
2026-02-27 08:39

Vì sao Brazil có số người sống thọ cao bất thường?

GD&TĐ - Một bài báo mới nghiên cứu lý do tại sao Brazil lại có số lượng người sống thọ cao bất thường.

Vì sao Brazil có số người sống thọ cao bất thường?
2026-02-27 08:39

Suy nhược thần kinh do làm quá nhiều việc một lúc

GD&TĐ - Khi một người vừa làm việc, vừa chăm con, lo toan gia đình và cố kiểm soát mọi thứ, hệ thần kinh sẽ là thứ đầu tiên kiệt sức. Bề ngoài họ vẫn ổn, nhưng bên trong lại rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài, cáu gắt, mất ngủ – dấu hiệu âm thầm của suy nhược thần kinh đang dần hình thành.

Suy nhược thần kinh do làm quá nhiều việc một lúc
2026-02-27 08:38

'Sự hy sinh thầm lặng' tôn vinh đội ngũ thầy thuốc và nhân viên y tế

GD&TĐ - Để thực hiện thắng lợi mục tiêu của ngành y tế, yếu tố quyết định chính là đội ngũ thầy thuốc và nhân viên y tế - những người cống hiến thầm lặng.

'Sự hy sinh thầm lặng' tôn vinh đội ngũ thầy thuốc và nhân viên y tế
2026-02-27 08:38

Trung tướng, GS.TS.BS Lê Hữu Song – Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108: Làm khoa học phải đến tận cùng, làm nghề y phải bằng trái tim biết hạnh phúc…

(CLO) Với Trung tướng, GS.TS.BS Lê Hữu Song – Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, nghề y như duyên phận, như sứ mệnh để ông được phụng sự, được hạnh phúc… Trái tim biết hạnh phúc không chỉ là một trái tim khoẻ mà còn là một trái tim biết yêu thương, chia sẻ và hết lòng với người bệnh.

Trung tướng, GS.TS.BS Lê Hữu Song – Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108: Làm khoa học phải đến tận cùng, làm nghề y phải bằng trái tim biết hạnh phúc…
2026-02-27 08:37

Bảo hiểm y tế sắp chi trả 30 thuốc ung thư đắt tiền

(CLO) Bộ Y tế đang đề xuất bổ sung 84 thuốc mới vào danh mục bảo hiểm y tế (BHYT) thanh toán; trong đó có 30 thuốc điều trị ung thư thế hệ mới, nhóm dược phẩm vốn được xem là “ngoài tầm với” của nhiều bệnh nhân do chi phí quá cao.

Bảo hiểm y tế sắp chi trả 30 thuốc ung thư đắt tiền
2026-02-27 08:37

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108: Vai trò trung tâm đầu ngành và sứ mệnh lan tỏa sự sống

(CLO) Bắt đầu từ ca ghép thận vào tháng 12/2016, đến nay, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã thực hiện thành công hơn 1.300 ca ghép mô, tạng và xây dựng được một “hệ sinh thái” ghép tạng toàn diện.

Bệnh viện Trung ương Quân đội 108: Vai trò trung tâm đầu ngành và sứ mệnh lan tỏa sự sống
2026-02-27 08:37

Bệnh viện K làm chủ kỹ thuật '2 trong 1' đỉnh cao, bệnh nhân mổ không sẹo

(CLO) Tháng 1/2026, lần đầu tiên tại Việt Nam, các bác sĩ Bệnh viện K triển khai thành công kỹ thuật sinh thiết hạch cửa bằng ICG kết hợp phẫu thuật nội soi qua đường âm đạo (vNOTES) cho bệnh nhân ung thư nội mạc tử cung giai đoạn sớm, mở ra bước tiến đột phá theo hướng điều trị chính xác, ít xâm lấn và không để lại sẹo.

Bệnh viện K làm chủ kỹ thuật '2 trong 1' đỉnh cao, bệnh nhân mổ không sẹo