GD&TĐ - Việc dành quá nhiều thời gian ở nhà sẽ gây ra những thay đổi gì đối với bộ não và cơ thể của chúng ta?
Ở Nhật Bản, thuật ngữ “Hikikomori” rất phổ biến. Bộ Y tế và Phúc lợi của đất nước này định nghĩa Hikikomori là những cá nhân không chịu rời khỏi nhà cha mẹ, không đi làm hoặc đi học và sống cách ly với xã hội trong một căn phòng trong hơn sáu tháng.
Mặc dù Hikikomori lần đầu tiên được nêu ra như một vấn đề xã hội trong giới trẻ Nhật Bản, nhưng khi BBC đưa tin về hiện tượng Hikikomori, nhiều khán giả Anh đã để lại bình luận nói rằng họ cũng từng có những trải nghiệm như vậy. Giờ đây, hiện tượng Hikikomori tương tự đang xảy ra ở hầu hết mọi nơi trên thế giới.
Việc dành quá nhiều thời gian ở nhà sẽ gây ra những thay đổi gì đối với bộ não và cơ thể của chúng ta?
Tâm trạng trở nên tồi tệ hơn
Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến nhiều bạn trẻ chọn “ở nhà” là do bị va chạm trong cuộc sống thực và mất dũng khí đối mặt với cuộc sống.
Điều này có thể là do con người mắc chứng “rút lui xã hội” do thi kém, giao tiếp không tốt với người khác hoặc bị sa thải, và kiểu “chạy trốn” này chính xác là dấu hiệu của nhiều bệnh tâm thần, chẳng hạn như trầm cảm, rối loạn tâm trạng, lo âu xã hội, rối loạn nhân cách, v.v.
Khi bạn ở một nơi tương đối khép kín như ở nhà và không được tiếp cận với thế giới tự nhiên, điều đó có nghĩa là bạn có thể gặp rắc rối bởi những điều mà bạn không muốn đối mặt ngày này qua ngày khác.
Dần dần, những cảm giác này sẽ ngày càng lan rộng, khiến bạn ngày càng ít sẵn sàng đối mặt với cuộc sống thực. Theo một nghiên cứu của Nhật Bản năm 2020, người ta phát hiện ra rằng hiện tượng Hikikomori thậm chí có thể làm tăng ý nghĩ tự tử của con người.
Mất ngủ
Hiện tượng Hikikomori thậm chí có thể làm tăng ý nghĩ tự tử của con người. (Ảnh: ITN)
Nhịp sinh học đề cập đến đồng hồ sinh học bên trong cơ thể, cho cơ thể chúng ta biết khi nào nên thức và khi nào nên ngủ. Ánh sáng tự nhiên đóng vai trò quan trọng trong việc giúp cơ thể duy trì “nhịp sinh học” bình thường.
“Nhịp sinh học” được điều chỉnh bởi các tế bào cảm quang (ipRGC) trong mắt chúng ta sau khi nhận được ánh sáng. Ánh sáng mạnh là tín hiệu đánh thức chúng ta. Tín hiệu này có thể kích thích quá trình trao đổi chất của chúng ta và ức chế sự tiết melatonin một cách hiệu quả.
Ánh sáng yếu là tín hiệu cần nghỉ ngơi. Tín hiệu này có thể kích thích tiết melatonin, rất hữu ích trong việc rút ngắn thời gian đi vào giấc ngủ và cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Thật không may, môi trường trong nhà của chúng ta thường không cung cấp trình tự mức độ ánh sáng cao và thấp cần thiết để có một giấc ngủ ngon.
Hầu hết môi trường trong nhà cung cấp ít hơn 1/10 hoặc 1% cường độ ánh sáng tự nhiên vào ban ngày (ngay cả trong mùa đông), điều đó có nghĩa là nếu chúng ta ở trong nhà cả ngày, cơ thể chúng ta sẽ không bao giờ biết “bây giờ là ban ngày” và không bao giờ nhận được các tín hiệu báo thức cần thiết để kích thích quá trình trao đổi chất và ức chế melatonin.
Vào ban đêm, hầu hết môi trường trong nhà đều quá sáng, cơ thể chúng ta không thể nhận được tín hiệu nghỉ ngơi chứ đừng nói đến việc kích thích tiết melatonin, điều này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng giấc ngủ.
Thiếu vitamin D
Mọi người đều biết rằng tắm nắng giúp bổ sung canxi. Da của chúng ta có chứa “7-dehydrocholesterol” một cách tự nhiên, tiền chất của vitamin D. Khi tia cực tím của mặt trời chiếu vào da, chúng chuyển đổi tiền chất thành một phân tử gọi là vitamin D3, sau đó đi theo con đường trao đổi chất qua gan và cuối cùng đến thận, nơi nó được chuyển thành phân tử gọi là calcitriol. Phân tử này thúc đẩy sự hấp thu canxi và phốt pho trong ruột.
Nhưng trong môi trường trong nhà, đặc biệt là ngày nay khi chủ trương tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải, nhiều thiết bị chiếu sáng trong nhà đã được thay thế bằng đèn LED. Loại ánh sáng này hoàn toàn không chứa tia cực tím.
Theo thời gian, việc ở nhà kéo dài và giảm tiếp xúc với ánh nắng mặt trời có thể dẫn đến thiếu vitamin D, từ đó dẫn đến giảm mật độ xương và tăng nguy cơ loãng xương. Mức vitamin D thấp cũng liên quan đến các vấn đề sức khỏe mãn tính như tiểu đường và huyết áp cao.
Tăng cân và giảm thể lực
“Ở nhà” mỗi ngày đồng nghĩa với việc mức độ hoạt động của bạn chắc chắn sẽ giảm đi rất nhiều, điều này có khả năng dẫn đến tăng cân, hoặc ít nhất là khiến việc tăng cân trở nên dễ dàng hơn.
Khi bạn ở nhà, tất cả đồ ăn nhẹ và đồ uống về cơ bản đều trong tầm tay, và bạn không bận rộn với công việc hay học tập, bạn sẽ luôn thèm ăn một ít khoai tây chiên và uống một ít nước ngọt khi rảnh rỗi.
Điều nghiêm trọng hơn là việc ở nhà thường đồng nghĩa với ít tập thể dục hơn. Điều này khiến bạn tiêu thụ ít calo hơn mỗi ngày đồng thời cơ bắp của bạn không thể vận động được. Theo thời gian, thể lực của bạn chắc chắn sẽ suy giảm.
Hệ thống miễn dịch bị lung lay
Khi bạn không ra ngoài trong một thời gian dài, trạng thái tinh thần của bạn sẽ tồi tệ hơn, đồng thời thể lực của bạn cũng giảm sút. Cả hai điều này sẽ làm suy yếu hệ thống miễn dịch và khiến bạn dễ bị nhiễm vi khuẩn hơn.
Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến nhiều bạn trẻ chọn “ở nhà” là do bị va chạm trong cuộc sống thực và mất dũng khí đối mặt với cuộc sống. (Ảnh: ITN)
Ở Nhật Bản, thuật ngữ “Hikikomori” rất phổ biến. Bộ Y tế và Phúc lợi của đất nước này định nghĩa Hikikomori là những cá nhân không chịu rời khỏi nhà cha mẹ, không đi làm hoặc đi học và sống cách ly với xã hội trong một căn phòng trong hơn sáu tháng.
Mặc dù Hikikomori lần đầu tiên được nêu ra như một vấn đề xã hội trong giới trẻ Nhật Bản, nhưng khi BBC đưa tin về hiện tượng Hikikomori, nhiều khán giả Anh đã để lại bình luận nói rằng họ cũng từng có những trải nghiệm như vậy. Giờ đây, hiện tượng Hikikomori tương tự đang xảy ra ở hầu hết mọi nơi trên thế giới.
Việc dành quá nhiều thời gian ở nhà sẽ gây ra những thay đổi gì đối với bộ não và cơ thể của chúng ta?
Tâm trạng trở nên tồi tệ hơn
Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến nhiều bạn trẻ chọn “ở nhà” là do bị va chạm trong cuộc sống thực và mất dũng khí đối mặt với cuộc sống.
Điều này có thể là do con người mắc chứng “rút lui xã hội” do thi kém, giao tiếp không tốt với người khác hoặc bị sa thải, và kiểu “chạy trốn” này chính xác là dấu hiệu của nhiều bệnh tâm thần, chẳng hạn như trầm cảm, rối loạn tâm trạng, lo âu xã hội, rối loạn nhân cách, v.v.
Khi bạn ở một nơi tương đối khép kín như ở nhà và không được tiếp cận với thế giới tự nhiên, điều đó có nghĩa là bạn có thể gặp rắc rối bởi những điều mà bạn không muốn đối mặt ngày này qua ngày khác.
Dần dần, những cảm giác này sẽ ngày càng lan rộng, khiến bạn ngày càng ít sẵn sàng đối mặt với cuộc sống thực. Theo một nghiên cứu của Nhật Bản năm 2020, người ta phát hiện ra rằng hiện tượng Hikikomori thậm chí có thể làm tăng ý nghĩ tự tử của con người.
Mất ngủ
Hiện tượng Hikikomori thậm chí có thể làm tăng ý nghĩ tự tử của con người. (Ảnh: ITN)
Nhịp sinh học đề cập đến đồng hồ sinh học bên trong cơ thể, cho cơ thể chúng ta biết khi nào nên thức và khi nào nên ngủ. Ánh sáng tự nhiên đóng vai trò quan trọng trong việc giúp cơ thể duy trì “nhịp sinh học” bình thường.
“Nhịp sinh học” được điều chỉnh bởi các tế bào cảm quang (ipRGC) trong mắt chúng ta sau khi nhận được ánh sáng. Ánh sáng mạnh là tín hiệu đánh thức chúng ta. Tín hiệu này có thể kích thích quá trình trao đổi chất của chúng ta và ức chế sự tiết melatonin một cách hiệu quả.
Ánh sáng yếu là tín hiệu cần nghỉ ngơi. Tín hiệu này có thể kích thích tiết melatonin, rất hữu ích trong việc rút ngắn thời gian đi vào giấc ngủ và cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Thật không may, môi trường trong nhà của chúng ta thường không cung cấp trình tự mức độ ánh sáng cao và thấp cần thiết để có một giấc ngủ ngon.
Hầu hết môi trường trong nhà cung cấp ít hơn 1/10 hoặc 1% cường độ ánh sáng tự nhiên vào ban ngày (ngay cả trong mùa đông), điều đó có nghĩa là nếu chúng ta ở trong nhà cả ngày, cơ thể chúng ta sẽ không bao giờ biết “bây giờ là ban ngày” và không bao giờ nhận được các tín hiệu báo thức cần thiết để kích thích quá trình trao đổi chất và ức chế melatonin.
Vào ban đêm, hầu hết môi trường trong nhà đều quá sáng, cơ thể chúng ta không thể nhận được tín hiệu nghỉ ngơi chứ đừng nói đến việc kích thích tiết melatonin, điều này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng giấc ngủ.
Thiếu vitamin D
Mọi người đều biết rằng tắm nắng giúp bổ sung canxi. Da của chúng ta có chứa “7-dehydrocholesterol” một cách tự nhiên, tiền chất của vitamin D. Khi tia cực tím của mặt trời chiếu vào da, chúng chuyển đổi tiền chất thành một phân tử gọi là vitamin D3, sau đó đi theo con đường trao đổi chất qua gan và cuối cùng đến thận, nơi nó được chuyển thành phân tử gọi là calcitriol. Phân tử này thúc đẩy sự hấp thu canxi và phốt pho trong ruột.
Nhưng trong môi trường trong nhà, đặc biệt là ngày nay khi chủ trương tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải, nhiều thiết bị chiếu sáng trong nhà đã được thay thế bằng đèn LED. Loại ánh sáng này hoàn toàn không chứa tia cực tím.
Theo thời gian, việc ở nhà kéo dài và giảm tiếp xúc với ánh nắng mặt trời có thể dẫn đến thiếu vitamin D, từ đó dẫn đến giảm mật độ xương và tăng nguy cơ loãng xương. Mức vitamin D thấp cũng liên quan đến các vấn đề sức khỏe mãn tính như tiểu đường và huyết áp cao.
Tăng cân và giảm thể lực
“Ở nhà” mỗi ngày đồng nghĩa với việc mức độ hoạt động của bạn chắc chắn sẽ giảm đi rất nhiều, điều này có khả năng dẫn đến tăng cân, hoặc ít nhất là khiến việc tăng cân trở nên dễ dàng hơn.
Khi bạn ở nhà, tất cả đồ ăn nhẹ và đồ uống về cơ bản đều trong tầm tay, và bạn không bận rộn với công việc hay học tập, bạn sẽ luôn thèm ăn một ít khoai tây chiên và uống một ít nước ngọt khi rảnh rỗi.
Điều nghiêm trọng hơn là việc ở nhà thường đồng nghĩa với ít tập thể dục hơn. Điều này khiến bạn tiêu thụ ít calo hơn mỗi ngày đồng thời cơ bắp của bạn không thể vận động được. Theo thời gian, thể lực của bạn chắc chắn sẽ suy giảm.
Hệ thống miễn dịch bị lung lay
Khi bạn không ra ngoài trong một thời gian dài, trạng thái tinh thần của bạn sẽ tồi tệ hơn, đồng thời thể lực của bạn cũng giảm sút. Cả hai điều này sẽ làm suy yếu hệ thống miễn dịch và khiến bạn dễ bị nhiễm vi khuẩn hơn.
Ninh Bình phát ấn Đền Trần từ 5h sáng Rằm tháng Giêng
GD&TĐ - Lễ Khai ấn Đền Trần xuân Bính Ngọ năm 2026 sẽ tổ chức phát ấn cho nhân dân, du khách từ 5h ngày 15 tháng Giêng âm lịch.
2026-02-27 08:40
Phú Thọ: 10 năm phối hợp giữ vững an ninh trường học
GD&TĐ - Chiều 27/2, tại Công an tỉnh Phú Thọ diễn ra lễ ký Quy chế phối hợp trong công tác quản lý Nhà nước giữa Công an tỉnh và Sở GD&ĐT.
2026-02-27 08:40
Lễ hội Việt - Nhật lần thứ 11 lần thúc đẩy giao lưu văn hóa, giáo dục
GD&TĐ - Lễ hội Việt - Nhật lần thứ 11 với chủ đề Chung tay vì “Trẻ em - Trái đất - Tương lai” sẽ diễn ra tại Công viên 23/9 (TPHCM).
2026-02-27 08:39
Vì sao Brazil có số người sống thọ cao bất thường?
GD&TĐ - Một bài báo mới nghiên cứu lý do tại sao Brazil lại có số lượng người sống thọ cao bất thường.
2026-02-27 08:39
Suy nhược thần kinh do làm quá nhiều việc một lúc
GD&TĐ - Khi một người vừa làm việc, vừa chăm con, lo toan gia đình và cố kiểm soát mọi thứ, hệ thần kinh sẽ là thứ đầu tiên kiệt sức. Bề ngoài họ vẫn ổn, nhưng bên trong lại rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài, cáu gắt, mất ngủ – dấu hiệu âm thầm của suy nhược thần kinh đang dần hình thành.
2026-02-27 08:38
'Sự hy sinh thầm lặng' tôn vinh đội ngũ thầy thuốc và nhân viên y tế
GD&TĐ - Để thực hiện thắng lợi mục tiêu của ngành y tế, yếu tố quyết định chính là đội ngũ thầy thuốc và nhân viên y tế - những người cống hiến thầm lặng.
2026-02-27 08:38
Trung tướng, GS.TS.BS Lê Hữu Song – Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108: Làm khoa học phải đến tận cùng, làm nghề y phải bằng trái tim biết hạnh phúc…
(CLO) Với Trung tướng, GS.TS.BS Lê Hữu Song – Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, nghề y như duyên phận, như sứ mệnh để ông được phụng sự, được hạnh phúc… Trái tim biết hạnh phúc không chỉ là một trái tim khoẻ mà còn là một trái tim biết yêu thương, chia sẻ và hết lòng với người bệnh.
2026-02-27 08:37
Bảo hiểm y tế sắp chi trả 30 thuốc ung thư đắt tiền
(CLO) Bộ Y tế đang đề xuất bổ sung 84 thuốc mới vào danh mục bảo hiểm y tế (BHYT) thanh toán; trong đó có 30 thuốc điều trị ung thư thế hệ mới, nhóm dược phẩm vốn được xem là “ngoài tầm với” của nhiều bệnh nhân do chi phí quá cao.
2026-02-27 08:37
Bệnh viện Trung ương Quân đội 108: Vai trò trung tâm đầu ngành và sứ mệnh lan tỏa sự sống
(CLO) Bắt đầu từ ca ghép thận vào tháng 12/2016, đến nay, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã thực hiện thành công hơn 1.300 ca ghép mô, tạng và xây dựng được một “hệ sinh thái” ghép tạng toàn diện.
2026-02-27 08:37
Bệnh viện K làm chủ kỹ thuật '2 trong 1' đỉnh cao, bệnh nhân mổ không sẹo
(CLO) Tháng 1/2026, lần đầu tiên tại Việt Nam, các bác sĩ Bệnh viện K triển khai thành công kỹ thuật sinh thiết hạch cửa bằng ICG kết hợp phẫu thuật nội soi qua đường âm đạo (vNOTES) cho bệnh nhân ung thư nội mạc tử cung giai đoạn sớm, mở ra bước tiến đột phá theo hướng điều trị chính xác, ít xâm lấn và không để lại sẹo.