GD&TĐ - Việc dành quá nhiều thời gian ở nhà sẽ gây ra những thay đổi gì đối với bộ não và cơ thể của chúng ta?
Ở Nhật Bản, thuật ngữ “Hikikomori” rất phổ biến. Bộ Y tế và Phúc lợi của đất nước này định nghĩa Hikikomori là những cá nhân không chịu rời khỏi nhà cha mẹ, không đi làm hoặc đi học và sống cách ly với xã hội trong một căn phòng trong hơn sáu tháng.
Mặc dù Hikikomori lần đầu tiên được nêu ra như một vấn đề xã hội trong giới trẻ Nhật Bản, nhưng khi BBC đưa tin về hiện tượng Hikikomori, nhiều khán giả Anh đã để lại bình luận nói rằng họ cũng từng có những trải nghiệm như vậy. Giờ đây, hiện tượng Hikikomori tương tự đang xảy ra ở hầu hết mọi nơi trên thế giới.
Việc dành quá nhiều thời gian ở nhà sẽ gây ra những thay đổi gì đối với bộ não và cơ thể của chúng ta?
Tâm trạng trở nên tồi tệ hơn
Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến nhiều bạn trẻ chọn “ở nhà” là do bị va chạm trong cuộc sống thực và mất dũng khí đối mặt với cuộc sống.
Điều này có thể là do con người mắc chứng “rút lui xã hội” do thi kém, giao tiếp không tốt với người khác hoặc bị sa thải, và kiểu “chạy trốn” này chính xác là dấu hiệu của nhiều bệnh tâm thần, chẳng hạn như trầm cảm, rối loạn tâm trạng, lo âu xã hội, rối loạn nhân cách, v.v.
Khi bạn ở một nơi tương đối khép kín như ở nhà và không được tiếp cận với thế giới tự nhiên, điều đó có nghĩa là bạn có thể gặp rắc rối bởi những điều mà bạn không muốn đối mặt ngày này qua ngày khác.
Dần dần, những cảm giác này sẽ ngày càng lan rộng, khiến bạn ngày càng ít sẵn sàng đối mặt với cuộc sống thực. Theo một nghiên cứu của Nhật Bản năm 2020, người ta phát hiện ra rằng hiện tượng Hikikomori thậm chí có thể làm tăng ý nghĩ tự tử của con người.
Mất ngủ
Hiện tượng Hikikomori thậm chí có thể làm tăng ý nghĩ tự tử của con người. (Ảnh: ITN)
Nhịp sinh học đề cập đến đồng hồ sinh học bên trong cơ thể, cho cơ thể chúng ta biết khi nào nên thức và khi nào nên ngủ. Ánh sáng tự nhiên đóng vai trò quan trọng trong việc giúp cơ thể duy trì “nhịp sinh học” bình thường.
“Nhịp sinh học” được điều chỉnh bởi các tế bào cảm quang (ipRGC) trong mắt chúng ta sau khi nhận được ánh sáng. Ánh sáng mạnh là tín hiệu đánh thức chúng ta. Tín hiệu này có thể kích thích quá trình trao đổi chất của chúng ta và ức chế sự tiết melatonin một cách hiệu quả.
Ánh sáng yếu là tín hiệu cần nghỉ ngơi. Tín hiệu này có thể kích thích tiết melatonin, rất hữu ích trong việc rút ngắn thời gian đi vào giấc ngủ và cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Thật không may, môi trường trong nhà của chúng ta thường không cung cấp trình tự mức độ ánh sáng cao và thấp cần thiết để có một giấc ngủ ngon.
Hầu hết môi trường trong nhà cung cấp ít hơn 1/10 hoặc 1% cường độ ánh sáng tự nhiên vào ban ngày (ngay cả trong mùa đông), điều đó có nghĩa là nếu chúng ta ở trong nhà cả ngày, cơ thể chúng ta sẽ không bao giờ biết “bây giờ là ban ngày” và không bao giờ nhận được các tín hiệu báo thức cần thiết để kích thích quá trình trao đổi chất và ức chế melatonin.
Vào ban đêm, hầu hết môi trường trong nhà đều quá sáng, cơ thể chúng ta không thể nhận được tín hiệu nghỉ ngơi chứ đừng nói đến việc kích thích tiết melatonin, điều này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng giấc ngủ.
Thiếu vitamin D
Mọi người đều biết rằng tắm nắng giúp bổ sung canxi. Da của chúng ta có chứa “7-dehydrocholesterol” một cách tự nhiên, tiền chất của vitamin D. Khi tia cực tím của mặt trời chiếu vào da, chúng chuyển đổi tiền chất thành một phân tử gọi là vitamin D3, sau đó đi theo con đường trao đổi chất qua gan và cuối cùng đến thận, nơi nó được chuyển thành phân tử gọi là calcitriol. Phân tử này thúc đẩy sự hấp thu canxi và phốt pho trong ruột.
Nhưng trong môi trường trong nhà, đặc biệt là ngày nay khi chủ trương tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải, nhiều thiết bị chiếu sáng trong nhà đã được thay thế bằng đèn LED. Loại ánh sáng này hoàn toàn không chứa tia cực tím.
Theo thời gian, việc ở nhà kéo dài và giảm tiếp xúc với ánh nắng mặt trời có thể dẫn đến thiếu vitamin D, từ đó dẫn đến giảm mật độ xương và tăng nguy cơ loãng xương. Mức vitamin D thấp cũng liên quan đến các vấn đề sức khỏe mãn tính như tiểu đường và huyết áp cao.
Tăng cân và giảm thể lực
“Ở nhà” mỗi ngày đồng nghĩa với việc mức độ hoạt động của bạn chắc chắn sẽ giảm đi rất nhiều, điều này có khả năng dẫn đến tăng cân, hoặc ít nhất là khiến việc tăng cân trở nên dễ dàng hơn.
Khi bạn ở nhà, tất cả đồ ăn nhẹ và đồ uống về cơ bản đều trong tầm tay, và bạn không bận rộn với công việc hay học tập, bạn sẽ luôn thèm ăn một ít khoai tây chiên và uống một ít nước ngọt khi rảnh rỗi.
Điều nghiêm trọng hơn là việc ở nhà thường đồng nghĩa với ít tập thể dục hơn. Điều này khiến bạn tiêu thụ ít calo hơn mỗi ngày đồng thời cơ bắp của bạn không thể vận động được. Theo thời gian, thể lực của bạn chắc chắn sẽ suy giảm.
Hệ thống miễn dịch bị lung lay
Khi bạn không ra ngoài trong một thời gian dài, trạng thái tinh thần của bạn sẽ tồi tệ hơn, đồng thời thể lực của bạn cũng giảm sút. Cả hai điều này sẽ làm suy yếu hệ thống miễn dịch và khiến bạn dễ bị nhiễm vi khuẩn hơn.
Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến nhiều bạn trẻ chọn “ở nhà” là do bị va chạm trong cuộc sống thực và mất dũng khí đối mặt với cuộc sống. (Ảnh: ITN)
Ở Nhật Bản, thuật ngữ “Hikikomori” rất phổ biến. Bộ Y tế và Phúc lợi của đất nước này định nghĩa Hikikomori là những cá nhân không chịu rời khỏi nhà cha mẹ, không đi làm hoặc đi học và sống cách ly với xã hội trong một căn phòng trong hơn sáu tháng.
Mặc dù Hikikomori lần đầu tiên được nêu ra như một vấn đề xã hội trong giới trẻ Nhật Bản, nhưng khi BBC đưa tin về hiện tượng Hikikomori, nhiều khán giả Anh đã để lại bình luận nói rằng họ cũng từng có những trải nghiệm như vậy. Giờ đây, hiện tượng Hikikomori tương tự đang xảy ra ở hầu hết mọi nơi trên thế giới.
Việc dành quá nhiều thời gian ở nhà sẽ gây ra những thay đổi gì đối với bộ não và cơ thể của chúng ta?
Tâm trạng trở nên tồi tệ hơn
Một trong những nguyên nhân quan trọng khiến nhiều bạn trẻ chọn “ở nhà” là do bị va chạm trong cuộc sống thực và mất dũng khí đối mặt với cuộc sống.
Điều này có thể là do con người mắc chứng “rút lui xã hội” do thi kém, giao tiếp không tốt với người khác hoặc bị sa thải, và kiểu “chạy trốn” này chính xác là dấu hiệu của nhiều bệnh tâm thần, chẳng hạn như trầm cảm, rối loạn tâm trạng, lo âu xã hội, rối loạn nhân cách, v.v.
Khi bạn ở một nơi tương đối khép kín như ở nhà và không được tiếp cận với thế giới tự nhiên, điều đó có nghĩa là bạn có thể gặp rắc rối bởi những điều mà bạn không muốn đối mặt ngày này qua ngày khác.
Dần dần, những cảm giác này sẽ ngày càng lan rộng, khiến bạn ngày càng ít sẵn sàng đối mặt với cuộc sống thực. Theo một nghiên cứu của Nhật Bản năm 2020, người ta phát hiện ra rằng hiện tượng Hikikomori thậm chí có thể làm tăng ý nghĩ tự tử của con người.
Mất ngủ
Hiện tượng Hikikomori thậm chí có thể làm tăng ý nghĩ tự tử của con người. (Ảnh: ITN)
Nhịp sinh học đề cập đến đồng hồ sinh học bên trong cơ thể, cho cơ thể chúng ta biết khi nào nên thức và khi nào nên ngủ. Ánh sáng tự nhiên đóng vai trò quan trọng trong việc giúp cơ thể duy trì “nhịp sinh học” bình thường.
“Nhịp sinh học” được điều chỉnh bởi các tế bào cảm quang (ipRGC) trong mắt chúng ta sau khi nhận được ánh sáng. Ánh sáng mạnh là tín hiệu đánh thức chúng ta. Tín hiệu này có thể kích thích quá trình trao đổi chất của chúng ta và ức chế sự tiết melatonin một cách hiệu quả.
Ánh sáng yếu là tín hiệu cần nghỉ ngơi. Tín hiệu này có thể kích thích tiết melatonin, rất hữu ích trong việc rút ngắn thời gian đi vào giấc ngủ và cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Thật không may, môi trường trong nhà của chúng ta thường không cung cấp trình tự mức độ ánh sáng cao và thấp cần thiết để có một giấc ngủ ngon.
Hầu hết môi trường trong nhà cung cấp ít hơn 1/10 hoặc 1% cường độ ánh sáng tự nhiên vào ban ngày (ngay cả trong mùa đông), điều đó có nghĩa là nếu chúng ta ở trong nhà cả ngày, cơ thể chúng ta sẽ không bao giờ biết “bây giờ là ban ngày” và không bao giờ nhận được các tín hiệu báo thức cần thiết để kích thích quá trình trao đổi chất và ức chế melatonin.
Vào ban đêm, hầu hết môi trường trong nhà đều quá sáng, cơ thể chúng ta không thể nhận được tín hiệu nghỉ ngơi chứ đừng nói đến việc kích thích tiết melatonin, điều này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng giấc ngủ.
Thiếu vitamin D
Mọi người đều biết rằng tắm nắng giúp bổ sung canxi. Da của chúng ta có chứa “7-dehydrocholesterol” một cách tự nhiên, tiền chất của vitamin D. Khi tia cực tím của mặt trời chiếu vào da, chúng chuyển đổi tiền chất thành một phân tử gọi là vitamin D3, sau đó đi theo con đường trao đổi chất qua gan và cuối cùng đến thận, nơi nó được chuyển thành phân tử gọi là calcitriol. Phân tử này thúc đẩy sự hấp thu canxi và phốt pho trong ruột.
Nhưng trong môi trường trong nhà, đặc biệt là ngày nay khi chủ trương tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải, nhiều thiết bị chiếu sáng trong nhà đã được thay thế bằng đèn LED. Loại ánh sáng này hoàn toàn không chứa tia cực tím.
Theo thời gian, việc ở nhà kéo dài và giảm tiếp xúc với ánh nắng mặt trời có thể dẫn đến thiếu vitamin D, từ đó dẫn đến giảm mật độ xương và tăng nguy cơ loãng xương. Mức vitamin D thấp cũng liên quan đến các vấn đề sức khỏe mãn tính như tiểu đường và huyết áp cao.
Tăng cân và giảm thể lực
“Ở nhà” mỗi ngày đồng nghĩa với việc mức độ hoạt động của bạn chắc chắn sẽ giảm đi rất nhiều, điều này có khả năng dẫn đến tăng cân, hoặc ít nhất là khiến việc tăng cân trở nên dễ dàng hơn.
Khi bạn ở nhà, tất cả đồ ăn nhẹ và đồ uống về cơ bản đều trong tầm tay, và bạn không bận rộn với công việc hay học tập, bạn sẽ luôn thèm ăn một ít khoai tây chiên và uống một ít nước ngọt khi rảnh rỗi.
Điều nghiêm trọng hơn là việc ở nhà thường đồng nghĩa với ít tập thể dục hơn. Điều này khiến bạn tiêu thụ ít calo hơn mỗi ngày đồng thời cơ bắp của bạn không thể vận động được. Theo thời gian, thể lực của bạn chắc chắn sẽ suy giảm.
Hệ thống miễn dịch bị lung lay
Khi bạn không ra ngoài trong một thời gian dài, trạng thái tinh thần của bạn sẽ tồi tệ hơn, đồng thời thể lực của bạn cũng giảm sút. Cả hai điều này sẽ làm suy yếu hệ thống miễn dịch và khiến bạn dễ bị nhiễm vi khuẩn hơn.
Công an và ngành Giáo dục cùng xây dựng môi trường học đường an toàn, văn minh
GD&TĐ - Ngành Công an và ngành Giáo dục TP Huế sẽ cùng nhau thực hiện các hoạt động nhằm xây dựng môi trường học đường an toàn, văn minh.
2026-08-21 09:56
Nhà quản lý chuỗi cung ứng bán dẫn mang niềm tin vào con người
Từ giảng đường Bách khoa đến Hàn Quốc, rồi đến Đức; từ môi trường nghiên cứu đến ngành công nghiệp bán dẫn và thiết bị công nghệ cao, mỗi chặng đường đều mang đến cho TS. Lã Tài Anh những tri thức và trải nghiệm mới.
2026-08-21 09:55
Nâng chất lượng dạy kỹ năng mềm cho sinh viên trường nghề
GD&TĐ - Kỹ năng mềm cần được xem là hoạt động chính trong giảng dạy, được lồng ghép trong giờ học của sinh viên.
2026-08-21 09:38
Đổi mới công tác giáo dục đạo đức, lối sống học sinh, sinh viên trong bối cảnh mới
GD&TĐ - Ngày 21/8, tại tỉnh An Giang, Bộ GD&ĐT tổ chức Hội thảo đổi mới nội dung, hình thức tổ chức hoạt động giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên.
2026-08-21 09:37
TPHCM quyết tâm tạo chuyển biến mạnh mẽ giáo dục
GD&TĐ - Ngày 21/8, Sở GD&ĐT TPHCM tổ chức tổng kết năm học 2025-2026 và triển khai nhiệm vụ năm học mới 2026-2027.
2026-08-21 09:36
Giáo dục mầm non Quảng Trị đổi mới tổ chức, bảo đảm quyền lợi học tập của trẻ
GD&TĐ - Năm học 2025-2026, giáo dục mầm non Quảng Trị duy trì ổn định, nhiều chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch, chất lượng chuyên môn chuyển biến tích cực.
2026-08-21 09:36
Hành trình phát triển mới của giáo dục nghề nghiệp ở Cà Mau
GD&TĐ - Trường Cao đẳng Cà Mau hiện là đơn vị nòng cốt trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp ở Cà Mau, thực hiện sứ mệnh đào tạo lao động chất lượng cao.
2026-08-21 09:35
TPHCM nâng chất trường lớp, đội ngũ và môi trường giáo dục
GD&TĐ - TPHCM yêu cầu nâng chất lượng trường lớp, đội ngũ, môi trường giáo dục; phấn đấu đến năm học 2027-2028 tổ chức dạy học 2 buổi/ngày.
2026-08-21 06:45
Giáo viên chủ nhiệm thấu hiểu để truyền cảm hứng cho học sinh
GD&TĐ - Một lời động viên đúng lúc, một lần lắng nghe chân thành hay sự tin tưởng của giáo viên dành cho học sinh có thể tạo nên những thay đổi tích cực.
2026-08-21 06:43
Tăng ‘sức đề kháng’ văn hóa cho thế hệ trẻ trên không gian mạng
GD&TĐ - Bộ VH,TT&DL nhấn mạnh nâng cao khả năng chọn lọc thông tin, chủ động trước các luồng văn hóa không phù hợp.