Chuyên gia chỉ cách phòng bệnh đường hô hấp cho trẻ trong mùa lạnh

2026/01/21 16:40

GD&TĐ - Khi trời lạnh, cha mẹ cần chú ý các biện pháp để phòng tránh các bệnh liên quan đến đường hô hấp ở trẻ như cúm, viêm phổi, viêm phế quản...

Chia sẻ với Báo Giáo dục và Thời đại, TS.BS Ninh Quốc Đạt, Trưởng khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhi Hà Nội cho biết, trong thời điểm giao mùa, mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận khoảng 500 lượt khám ngoại trú, phần lớn là các bệnh lý liên quan đến hô hấp và tiêu hóa. Đáng chú ý, số trẻ phải nhập viện vì viêm phế quản, viêm phổi có xu hướng gia tăng rõ rệt.

Theo TS.BS Ninh Quốc Đạt, thời tiết chuyển lạnh là điều kiện thuận lợi cho nhiều loại virus phát triển, làm gia tăng các bệnh viêm đường hô hấp trên và dưới ở trẻ em. Bệnh nhi thường đến khám với các biểu hiện như ho, sốt, khò khè, khó thở do viêm mũi họng, viêm tai giữa, nặng hơn và viêm phế quản, viêm phổi.

TS.BS Ninh Quốc Đạt, Trưởng Khoa Hô hấp, Bệnh viện Nhi Hà Nội. Ảnh: Đình Tuệ.

Về căn nguyên, TS.BS Ninh Quốc Đạt cho biết các bệnh lý đường hô hấp ở trẻ chủ yếu do virus, trong đó thường gặp nhất là virus hợp bào hô hấp (RSV) - tác nhân phổ biến ở trẻ từ 6 đến 24 tháng tuổi. RSV lây lan rất nhanh qua giọt bắn, dịch tiết khi trẻ ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần. Ngoài RSV, các virus khác như cúm, adenovirus cũng là những nguyên nhân đáng lưu ý.

Nhóm nguyên nhân thứ hai là vi khuẩn cộng đồng, phổ biến nhất là phế cầu, Haemophilus influenzae (HI) và Moraxella. Các vi khuẩn sẽ gây các bệnh đường hô hấp như viêm họng, amydan, viêm tai giữa có mủ, viêm phổi... với các biểu hiện nhiễm trùng.

Để phòng tránh các bệnh đường hô hấp, vị chuyên gia khuyến cáo phụ huynh cần giữ ấm cho trẻ, đặc biệt khi nhiệt độ thay đổi đột ngột, vì sự thích nghi chưa hoàn thiện có thể làm giảm sức đề kháng. Đồng thời, cần đảm bảo vệ sinh cá nhân và an toàn thực phẩm nhờ ăn chín, uống sôi, hạn chế để virus và vi khuẩn xâm nhập qua đường miệng.

Trẻ cần được giữ ấm cơ thể ngay cả trong nhà hay ra ngoài đường.

Cha mẹ nên cho trẻ đeo khẩu trang ở nơi đông người, giữ khoảng cách với người có biểu hiện ho, sốt; thường xuyên vệ sinh tay, đồ chơi, bàn ghế, tay nắm cửa tại nhà và trường học nhằm hạn chế nguồn lây nhiễm. “Nâng cao sức đề kháng cho trẻ là yếu tố then chốt,” TS.BS Ninh Quốc Đạt nhấn mạnh.

Trẻ cần được uống đủ nước mỗi ngày, ưu tiên nước ấm; bổ sung vitamin hợp lý, trong đó có vitamin D theo chỉ định của bác sĩ; và đặc biệt là tiêm phòng đầy đủ. Theo TS.BS Ninh Quốc Đạt, hiện nay chúng ta đã có nhiều loại vaccine phòng các bệnh hô hấp do vi khuẩn gây nên như: Phế cầu, HI, hay virus như cúm.

Một khía cạnh khác rất cần chú ý là chất lượng không khí tại Hà Nội cùng nhiều tỉnh/thành phía Bắc ở mức thấp. Bụi mịn và các chất nguy hại trong không khí là nguyên nhân khởi phát ho, khò khè và hen cấp ở trẻ em.

Cơn hen cấp biểu hiện ở các mức độ khác nhau; có trẻ chỉ ho, khò khè thông thường nhưng có trường hợp trẻ khó thở dữ dội và phải xử trí cấp cứu mức độ cao mới đáp ứng. Nhận biết sớm dấu hiệu khò khè, khó thở ở trẻ là rất quan trọng để đưa trẻ đi khám kịp thời.

Trong những ngày chỉ số ô nhiễm không khí ở mức xấu, phụ huynh nên hạn chế cho trẻ ra ngoài trời; nếu cần ra đường phải đeo khẩu trang phù hợp. Tại nhà, có thể sử dụng máy lọc không khí, ưu tiên dùng máy hút bụi thay vì quét chổi để tránh bụi phát tán; đồng thời thường xuyên giặt giũ, thay mới chăn ga gối đệm để bảo vệ đường hô hấp của trẻ.

Cha mẹ đưa trẻ tới thăm khám về các bệnh đường hô hấp có xu hướng tăng. Ảnh: Đình Tuệ.

Trong những ngày chỉ số ô nhiễm không khí ở mức xấu, phụ huynh nên hạn chế cho trẻ ra ngoài trời; nếu cần ra đường phải đeo khẩu trang phù hợp. Tại nhà, có thể sử dụng máy lọc không khí, ưu tiên dùng máy hút bụi thay vì quét chổi để tránh bụi phát tán; đồng thời thường xuyên giặt giũ, thay mới chăn ga gối đệm để bảo vệ đường hô hấp của trẻ.

Chia sẻ