Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) có đủ sức bảo vệ trẻ trước thực phẩm bẩn?

Đó là lời chia sẻ của Thạc sĩ (ThS) Nguyễn Thị Hiền, chuyên gia dinh dưỡng Bệnh viện Nhi Hà Nội khi nhắc đến những vấn đề tiêu cực liên quan đến thực phẩm dinh dưỡng, thực phẩm sử dụng hàng ngày cho trẻ gần đây.

Và giữa “mê cung” thị trường với vô vàn sự lựa chọn, nơi niềm tin của người tiêu dùng rất dễ bị lợi dụng, ThS Hiền khẩn thiết đặt niềm tin vào Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và kỳ vọng đây sẽ là “lá chắn thép” để bảo vệ sức khỏe cho con trẻ.

Trong môi trường bệnh viện, ThS Hiền từng chứng kiến không ít những trường hợp trẻ vào viện khám trong tình trạng nôn ói, đau bụng, tiêu chảy,... khi ăn phải thực phẩm không đảm bảo chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm. Khi sử dụng nguồn thực phẩm không đảm bảo chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm, trẻ có thể bị rối loạn điện giải, suy thận cấp, và thậm chí là tử vong nếu không được chữa trị kịp thời.

ThS Hiền chia sẻ: “Nhiều gia đình hiện có nhu cầu sử dụng nguồn thực phẩm có sẵn ở ngoài thị trường rất cao. Họ đều mong muốn con em mình phát triển toàn diện. Mong muốn ấy không sai, nhưng nếu họ đặt niềm tin vào những sản phẩm được quảng cáo rầm rộ, gắn mác “ăn ngon”, ‘tăng chiều cao thần tốc’,… mà không biết rõ nguồn gốc, chất lượng thực sự” có thể dẫn đến những hậu quả khôn lường".

Theo chuyên gia dinh dưỡng, trẻ dưới 36 tháng tuổi có hệ tiêu hóa và miễn dịch còn non nớt. Phụ huynh cần phải hiểu rõ điều này vì bất cứ một sai sót nào, dù nhỏ nhất, trong khâu sản xuất, lựa chọn hay bảo quản thực phẩm đều có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.

Trước thực trạng đáng báo động, ThS Hiền tin rằng một “bức tường thành” pháp lý vững chắc là điều tối cần thiết: “Tôi cho rằng việc siết chặt Luật An toàn thực phẩm, đặc biệt là cho nhóm trẻ dưới 36 tháng tuổi không phải là làm khó doanh nghiệp, mà đó chính là một lá chắn cần thiết để chúng ta có thể bảo vệ được đối tượng nhạy cảm này.”

Phân tích sâu hơn về tầm quan trọng của Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), nữ chuyên gia cho hay: “Khi có những quy định rõ ràng, chặt chẽ về quảng cáo, về việc công bố sản phẩm và trách nhiệm của nhà sản xuất, chúng ta sẽ có cơ sở pháp lý để truy cứu rõ ràng trách nhiệm khi xảy ra sai sót như ngộ độc thực phẩm hoặc gian lận trong nhãn mác. Đây không chỉ là biện pháp xử phạt, mà còn là cách buộc doanh nghiệp phải nâng cao trách nhiệm đối với sản phẩm mình làm ra, phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình và tiêu chuẩn để đảm bảo chất lượng sản phẩm đúng như công bố.”

Dự thảo Luật mới đã đưa ra một mức phạt cao hơn, mang tính răn đe kinh tế rõ rệt. Tuy nhiên, ThS Hiền với vai trò là một người làm việc trong môi trường bệnh viện vẫn có những trăn trở riêng: “Với vai trò là một nhân viên y tế, tôi thấy rằng khi mà người tiêu dùng nhất là trẻ em xảy ra các vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe khi sử dụng thực phẩm không đảm bảo, đặc biệt là có thương vong… tôi nghĩ rằng không có một hình thức xử phạt nào có thể thỏa lấp và bù đắp được nỗi mất mát này"

Việc bổ sung hành lang pháp lý lần này được kỳ vọng sẽ vá kín khoảng trống kiểm soát, từ khâu sản xuất đến lưu thông – nơi từng có quá nhiều kẽ hở khiến trẻ em trở thành đối tượng chịu rủi ro lớn nhất nhưng ít được bảo vệ nhất.

Lời khẳng định của ThS Hiền như một tiếng chuông cảnh tỉnh đanh thép: “Chính vì vậy, tôi xin nhấn mạnh lại tầm quan trọng của việc tuân thủ quy định về Luật an toàn thực phẩm cho tất cả các khâu từ chế biến, sản xuất thực phẩm trước khi đến tay người tiêu dùng. Nó phải được đảm bảo chất lượng từ gốc, điều đó mới là quan trọng nhất”.

Chuyên gia cũng khuyến cáo phụ huynh: Trên thị trường hiện nay có rất nhiều sản phẩm dành cho trẻ, rất đa dạng. Các bà mẹ có thể dễ dàng tìm hiểu, mua sắm trên rất nhiều kênh. Nhưng hãy thật sáng suốt, thông minh để lựa chọn sản phẩm phù hợp và địa chỉ mua tin cậy cho con mình.

Đặc biệt với thực phẩm chức năng, hãy đưa con đến cơ sở y tế để được các bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng tư vấn. Bởi trẻ em không phải người lớn thu nhỏ, mỗi đối tượng trẻ em là khác nhau, cần sản phẩm phù hợp nhất.

Một vấn đề khác khiến ThS Hiền đặc biệt quan tâm là việc lợi dụng hình ảnh cơ sở y tế, hình ảnh bác sĩ để quảng cáo sản phẩm: “Với sứ mệnh và đạo đức của ngành y, việc này ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến uy tín của cơ sở y tế và làm xói mòn niềm tin của người dân".

Tại Dự thảo Luật An toàn thực phẩm cũng đã đưa ra những quy định rất cụ thể nhằm xử lý những trường hợp vi phạm này. ThS Hiền vô cùng vui mừng và cho biết, điều này mang lại một môi trường truyền thông y tế sạch sẽ hơn rất nhiều. Nó giúp gia tăng sự tin cậy của người dân dành cho những y bác sĩ chân chính, những người thực sự làm việc vì sức khỏe cộng đồng.

Một điểm mới quan trọng trong dự thảo là siết chặt trách nhiệm công bố sản phẩm: chỉ tổ chức, cá nhân sản xuất hoặc được ủy quyền hợp pháp mới được đứng tên – và phải chịu trách nhiệm đến cùng

Dự thảo mới yêu cầu công khai mối quan hệ tài trợ – một bước đi để bóc tách lợi ích, minh định thật giả giữa ma trận truyền thông.

Bảo vệ trẻ em – đặc biệt trong những năm tháng đầu đời – không thể chỉ dừng lại ở lời kêu gọi, mà cần được luật hóa bằng những quy định đủ mạnh, đủ rõ, đủ sâu.

“Trẻ em là tương lai của Đất nước, sức khỏe của các em không thể trở thành ‘miếng bánh’ béo bở cho bất kỳ kẻ trục lợi nào. Dự thảo Luật An toàn thực phầm lần này nếu được ban hành và thực thi nghiêm minh sẽ là ‘thanh gươm’ sắc bén để dẹp bỏ vấn nạn thực phẩm ‘dỏm’, trả lại sự trong sạch và an toàn cho những bữa ăn, những sản phẩm thiết yếu của con trẻ. Đó là điều mà tất cả chúng ta từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp cho đến mỗi người dân đều phải cùng nhau nỗ lực thực hiện”, thông điệp được ThS Hiền gửi gắm.