Môi xuất hiện những màu này, có thể sức khỏe đang gặp vấn đề
2026/01/19 16:06
GD&TĐ - Y học cổ truyền cho rằng môi và lưỡi là những bộ phận quan trọng phản ánh tình trạng sức khỏe của cơ thể.
Lưỡi nằm trong khoang miệng, trong khi môi lộ ra bên ngoài, khí huyết của ngũ tạng đều thông xuống lưỡi và đến môi; sự thịnh suy của khí huyết cơ thể, sự hưng vong của các tạng phủ, thường được thể hiện đầu tiên ở vị trí của đôi môi.
Trong các cơ quan trên khuôn mặt, chỉ có miệng là dễ thay đổi nhất, nó có thể biến đổi theo môi trường bên ngoài, chẳng hạn như trở nên ẩm ướt hoặc khô ráo tùy theo thời tiết; cũng có thể do những thay đổi nhỏ của môi trường bên trong cơ thể mà biểu hiện màu sắc và trạng thái khác nhau.
Màu sắc, độ bóng và kết cấu của đôi môi đều là tấm gương phản chiếu tình trạng sức khỏe của cơ thể. Khi cơ thể khỏe mạnh hay không, đôi môi sẽ dùng ngôn ngữ riêng để nói với chúng ta.
Màu môi nhợt nhạt
Môi trên nhợt nhạt, môi dưới đỏ thẫm, là biểu hiện của “dạ dày hàn, tỳ nhiệt”, thường khiến người không muốn ăn, dễ nôn, đầu óc mơ hồ, lơ mơ. (Ảnh: ITN)
Những người có đôi môi nhợt nhạt thường do não bộ dễ thiếu dưỡng khí huyết, dẫn đến hay quên, tay chân thường trong trạng thái yếu ớt, lười vận động, không muốn nói chuyện, luôn muốn ngủ.
Nam giới thiếu động lực phấn đấu, nữ giới thường thiếu hứng thú về vấn đề tình dục... Những điều này đều liên quan đến chức năng tỳ vị.
Người hiện đại thường làm việc trí óc nhiều, phải suy nghĩ quá nhiều, mà suy nghĩ quá độ lại làm tổn thương tỳ, trực tiếp ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa và hấp thu của cơ thể. Lâu dần, màu sắc của môi cũng sẽ trở nên tối hơn.
Màu môi chuyển vàng
Cho thấy "bạn cần tiêu hóa thức ăn và giải trệ". Màu môi vàng còn cho thấy tinh thần thiếu sức sống, đôi khi thẫn thờ mệt mỏi, là một trong những vấn đề thường gặp nhất ở trẻ em, thiếu niên và thanh niên đang phát triển. Thường thì vấn đề này lại là do "bổ sung quá mức".
Phụ huynh thường bỏ qua vấn đề "gan thường thừa, tỳ thường thiếu" ở trẻ em và thiếu niên, chỉ chăm chăm bổ sung dinh dưỡng cho con, vì vậy dưỡng chất dư thừa và độ ẩm trong trái cây dễ bị tích tụ trong ruột, lâu ngày làm chức năng tiêu hóa bị tổn thương, tỳ vị bị ẩm và nhiệt kìm giữ, khiến môi chuyển sang màu vàng.
Màu môi đỏ
Tình trạng này cho thấy “bạn cần thanh nhiệt hạ hỏa”. Hầu hết các trường hợp môi đỏ như máu đều liên quan đến tình trạng hỏa vượng. Nếu cả môi trên và môi dưới, cả mặt trong và mặt ngoài đều đỏ, rất có thể là biểu hiện của nhiệt huyết.
Nếu kèm theo đau họng, đau răng do nhiệt, tâm trạng cáu gắt, hoặc táo bón, nước tiểu vàng, tiểu ra máu, thì đó là tình trạng hỏa vượng nặng.
Nên tránh ăn thực phẩm chiên rán, nhiều dầu mỡ; trong ba ngày liên tiếp chỉ nên ăn cháo loãng. Có thể cho một ít muối vào cháo loãng để bổ sung lượng muối cần thiết cho cơ thể.
Nếu thực sự thèm ăn thịt, nên hầm một ít thịt heo, hoặc hầm sườn với hạt sen (có tâm sen) và củ sen để thỏa mãn cơn thèm thịt.
Sau bữa ăn, bạn cũng có thể nấu một ít canh bí đao, canh rễ cỏ tranh… để uống thay nước, giúp giảm triệu chứng hỏa vượng.
Môi trên và môi dưới khác màu
Cho thấy “bạn cần nhai kỹ nuốt chậm”. Môi trên thuộc dạ dày, môi dưới thuộc tỳ. Môi trên đỏ thẫm, môi dưới nhợt nhạt hơi xanh, là biểu hiện của “dạ dày nhiệt, tỳ hàn”, thường kèm theo mặt đỏ, ăn nhiều nhưng dễ bị tiêu chảy, tay chân lờ đờ.
Ngược lại, môi trên nhợt nhạt, môi dưới đỏ thẫm, là biểu hiện của “dạ dày hàn, tỳ nhiệt”, thường khiến người không muốn ăn, dễ nôn, đầu óc mơ hồ, lơ mơ.
Trong trường hợp này, ngoài việc củng cố tỳ vị, khi ăn cũng cần nhai kỹ nuốt chậm, để thực phẩm tiếp xúc đầy đủ với nước bọt, nhiệt độ cũng gần bằng nhiệt độ miệng, sau đó mới từ từ nuốt xuống. Cách này giúp dễ no hơn, thực phẩm cũng dễ tiêu hóa và hấp thụ, có thể bảo vệ tỳ vị hiệu quả.
Môi tím tái và thâm đen
Môi tím tái và thâm đen thường là biểu hiện cơ thể có huyết ứ, cũng thường đi kèm với các triệu chứng như bứt rứt trong lòng, tức ngực, đau nhức không rõ nguyên nhân trong cơ thể, mất ngủ và mộng mị nhiều.
Lúc này nên bổ tỳ ích khí, hoạt huyết hóa ứ, có thể dùng nhân sâm, tam thất, đương quy, hoàng kỳ, ích mẫu, mộc nhĩ đen, sen, dâu tằm để điều dưỡng.
Nếu trẻ nhỏ có môi tím, kèm theo móng tay, móng chân tím, và khi nghỉ ngơi màu sắc nhạt hơn, khi hoạt động hoặc khóc có màu đậm hơn, nên đưa đến bệnh viện uy tín để kiểm tra trước.
Trong các cơ quan trên khuôn mặt, chỉ có miệng là dễ thay đổi nhất. (Ảnh: ITN)
Lưỡi nằm trong khoang miệng, trong khi môi lộ ra bên ngoài, khí huyết của ngũ tạng đều thông xuống lưỡi và đến môi; sự thịnh suy của khí huyết cơ thể, sự hưng vong của các tạng phủ, thường được thể hiện đầu tiên ở vị trí của đôi môi.
Trong các cơ quan trên khuôn mặt, chỉ có miệng là dễ thay đổi nhất, nó có thể biến đổi theo môi trường bên ngoài, chẳng hạn như trở nên ẩm ướt hoặc khô ráo tùy theo thời tiết; cũng có thể do những thay đổi nhỏ của môi trường bên trong cơ thể mà biểu hiện màu sắc và trạng thái khác nhau.
Màu sắc, độ bóng và kết cấu của đôi môi đều là tấm gương phản chiếu tình trạng sức khỏe của cơ thể. Khi cơ thể khỏe mạnh hay không, đôi môi sẽ dùng ngôn ngữ riêng để nói với chúng ta.
Màu môi nhợt nhạt
Môi trên nhợt nhạt, môi dưới đỏ thẫm, là biểu hiện của “dạ dày hàn, tỳ nhiệt”, thường khiến người không muốn ăn, dễ nôn, đầu óc mơ hồ, lơ mơ. (Ảnh: ITN)
Những người có đôi môi nhợt nhạt thường do não bộ dễ thiếu dưỡng khí huyết, dẫn đến hay quên, tay chân thường trong trạng thái yếu ớt, lười vận động, không muốn nói chuyện, luôn muốn ngủ.
Nam giới thiếu động lực phấn đấu, nữ giới thường thiếu hứng thú về vấn đề tình dục... Những điều này đều liên quan đến chức năng tỳ vị.
Người hiện đại thường làm việc trí óc nhiều, phải suy nghĩ quá nhiều, mà suy nghĩ quá độ lại làm tổn thương tỳ, trực tiếp ảnh hưởng đến chức năng tiêu hóa và hấp thu của cơ thể. Lâu dần, màu sắc của môi cũng sẽ trở nên tối hơn.
Màu môi chuyển vàng
Cho thấy "bạn cần tiêu hóa thức ăn và giải trệ". Màu môi vàng còn cho thấy tinh thần thiếu sức sống, đôi khi thẫn thờ mệt mỏi, là một trong những vấn đề thường gặp nhất ở trẻ em, thiếu niên và thanh niên đang phát triển. Thường thì vấn đề này lại là do "bổ sung quá mức".
Phụ huynh thường bỏ qua vấn đề "gan thường thừa, tỳ thường thiếu" ở trẻ em và thiếu niên, chỉ chăm chăm bổ sung dinh dưỡng cho con, vì vậy dưỡng chất dư thừa và độ ẩm trong trái cây dễ bị tích tụ trong ruột, lâu ngày làm chức năng tiêu hóa bị tổn thương, tỳ vị bị ẩm và nhiệt kìm giữ, khiến môi chuyển sang màu vàng.
Màu môi đỏ
Tình trạng này cho thấy “bạn cần thanh nhiệt hạ hỏa”. Hầu hết các trường hợp môi đỏ như máu đều liên quan đến tình trạng hỏa vượng. Nếu cả môi trên và môi dưới, cả mặt trong và mặt ngoài đều đỏ, rất có thể là biểu hiện của nhiệt huyết.
Nếu kèm theo đau họng, đau răng do nhiệt, tâm trạng cáu gắt, hoặc táo bón, nước tiểu vàng, tiểu ra máu, thì đó là tình trạng hỏa vượng nặng.
Nên tránh ăn thực phẩm chiên rán, nhiều dầu mỡ; trong ba ngày liên tiếp chỉ nên ăn cháo loãng. Có thể cho một ít muối vào cháo loãng để bổ sung lượng muối cần thiết cho cơ thể.
Nếu thực sự thèm ăn thịt, nên hầm một ít thịt heo, hoặc hầm sườn với hạt sen (có tâm sen) và củ sen để thỏa mãn cơn thèm thịt.
Sau bữa ăn, bạn cũng có thể nấu một ít canh bí đao, canh rễ cỏ tranh… để uống thay nước, giúp giảm triệu chứng hỏa vượng.
Môi trên và môi dưới khác màu
Cho thấy “bạn cần nhai kỹ nuốt chậm”. Môi trên thuộc dạ dày, môi dưới thuộc tỳ. Môi trên đỏ thẫm, môi dưới nhợt nhạt hơi xanh, là biểu hiện của “dạ dày nhiệt, tỳ hàn”, thường kèm theo mặt đỏ, ăn nhiều nhưng dễ bị tiêu chảy, tay chân lờ đờ.
Ngược lại, môi trên nhợt nhạt, môi dưới đỏ thẫm, là biểu hiện của “dạ dày hàn, tỳ nhiệt”, thường khiến người không muốn ăn, dễ nôn, đầu óc mơ hồ, lơ mơ.
Trong trường hợp này, ngoài việc củng cố tỳ vị, khi ăn cũng cần nhai kỹ nuốt chậm, để thực phẩm tiếp xúc đầy đủ với nước bọt, nhiệt độ cũng gần bằng nhiệt độ miệng, sau đó mới từ từ nuốt xuống. Cách này giúp dễ no hơn, thực phẩm cũng dễ tiêu hóa và hấp thụ, có thể bảo vệ tỳ vị hiệu quả.
Môi tím tái và thâm đen
Môi tím tái và thâm đen thường là biểu hiện cơ thể có huyết ứ, cũng thường đi kèm với các triệu chứng như bứt rứt trong lòng, tức ngực, đau nhức không rõ nguyên nhân trong cơ thể, mất ngủ và mộng mị nhiều.
Lúc này nên bổ tỳ ích khí, hoạt huyết hóa ứ, có thể dùng nhân sâm, tam thất, đương quy, hoàng kỳ, ích mẫu, mộc nhĩ đen, sen, dâu tằm để điều dưỡng.
Nếu trẻ nhỏ có môi tím, kèm theo móng tay, móng chân tím, và khi nghỉ ngơi màu sắc nhạt hơn, khi hoạt động hoặc khóc có màu đậm hơn, nên đưa đến bệnh viện uy tín để kiểm tra trước.
Đổi mới chăm sóc sức khỏe học đường để phòng bệnh từ sớm
GD&TĐ - Phòng tránh các bệnh không lây nhiễm, chuyên gia khuyến nghị, trường học cần tăng cường giáo dục thể chất để học sinh vận động ít nhất 60 phút/ngày.
2026-04-16 10:31
Xây dựng trường học không khói thuốc: Gia đình - 'Hàng rào' quan trọng
GD&TĐ - Sự gắn kết chặt chẽ giữa giáo viên và phụ huynh sẽ tạo nên 'hàng rào' vững chắc, giúp quản lý học sinh hiệu quả cả trong và ngoài trường học.
2026-04-16 10:30
3 đội Robotics LSTS đại diện cho tài năng Việt Nam chinh phục VEX World Championship 2026
Từ ngày 21 - 30/4, 3 đội Robotics LSTS - 3 đội xuất sắc đại diện cho tài năng Việt Nam sẽ chính thức lên đường chinh phục VEX World Championship 2026.
2026-04-16 10:28
Phát triển văn hóa đọc: Ngành xuất bản đứng trước cơ hội 10 tỷ USD
(CLO) Trong kỷ nguyên của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, văn hóa đọc vẫn là nền tảng không thể thay thế của sự phát triển bền vững.
2026-04-16 10:22
Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non: Nâng chất đội ngũ từ 3 nhóm tiêu chuẩn
GD&TĐ - Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư số 28/2026/TT-BGDĐT quy định chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non (Thông tư số 28).
2026-04-16 10:22
Doanh nghiệp ‘trải thảm đỏ’ đón sinh viên EPU với cơ hội việc làm lương hấp dẫn
GD&TĐ - Ngày 16/4, Trường Đại học Điện lực (EPU) tổ chức ngày hội tuyển dụng thu hút nhiều doanh nghiệp lớn với hàng nghìn cơ hội việc làm cho sinh viên.
2026-04-16 10:21
Trang bị kỹ năng phòng đuối nước, bảo đảm an toàn cho học sinh
GD&TĐ - Trước kỳ nghỉ hè, trường học ở Phú Thọ chú trọng trang bị kỹ năng phòng đuối nước cho học sinh.
2026-04-16 10:20
Phú Thọ đứng thứ 2 toàn quốc tại sân chơi Trạng nguyên Tiếng Việt quốc gia
GD&TĐ - Năm học 2025-2026, tỉnh Phú Thọ đứng thứ 2 toàn quốc về số lượng và chất lượng giải sân chơi Trạng nguyên Tiếng Việt trên internet cấp quốc gia.
2026-04-16 10:20
Tái định hình dạy và học Toán trong kỷ nguyên số
GD&TĐ - Các nhà toán học nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải đổi mới dạy và học Toán để đáp ứng nhu cầu nhân lực trong thời đại AI và công nghệ.
2026-04-16 10:12
Giữ hồn Mường trong nếp nhà sàn
GD&TĐ - Ven lòng hồ sông Đà, giữa những đổi thay của đời sống hiện đại, nhiều gia đình người Mường vẫn gìn giữ nếp nhà sàn truyền thống như muốn lưu lại hồn cốt văn hóa của dân tộc mình.