Nên ăn gì đầu tiên: Cơm, rau hay thịt?

2025/07/17 10:26

GD&TĐ - Điều chỉnh thứ tự ăn uống không chỉ giúp kiểm soát lượng đường trong máu mà còn hỗ trợ giảm cân.


Có lẽ nhiều người nghĩ rằng thứ tự ăn uống không quan trọng, quan trọng là đưa thức ăn vào dạ dày và no bụng. Thực tế không phải vậy. Thứ tự ăn uống khá quan trọng. Thứ tự ăn uống hợp lý không chỉ giúp chúng ta no bụng mà còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.

Tác động của thứ tự ăn lên lượng đường trong máu

Khái niệm về thứ tự ăn bắt nguồn từ “ẩm thực Kaiseki” trong văn hóa truyền thống Nhật Bản, nơi ủng hộ việc áp dụng thứ tự ăn “chất xơ-protein/chất béo-carbohydrate” khi ăn.
Năm 2010, học giả người Nhật Imai Sakeko đã tiến hành một thử nghiệm chéo để so sánh tác động của thứ tự ăn cơm và rau lên lượng đường trong máu sau bữa ăn ở 15 bệnh nhân tiểu đường loại 2.
Những người tham gia ăn cùng một bữa ăn vào cả hai ngày thử nghiệm, nhưng theo thứ tự khác nhau. Thức ăn họ ăn là cơm trắng và salad rau, với tổng lượng calo là 340kcal.
Vào ngày đầu tiên, 8 người ăn cơm trước và ăn rau sau 10 phút; 7 người khác ăn rau trước và ăn cơm sau 10 phút; vào ngày thứ hai, tất cả những người tham gia ăn theo thứ tự ngược lại với thứ tự trước đó và thời gian ăn được giới hạn trong 15 phút.
Kết quả cho thấy so với việc ăn cơm trước, ăn rau trước giúp giảm lượng đường trong máu 30 phút sau bữa ăn là 21%. Thử nghiệm này lần đầu tiên chứng minh rằng việc thay đổi thứ tự các bữa ăn có thể giúp cải thiện lượng đường trong máu sau bữa ăn ở những bệnh nhân tiểu đường loại 2.
Năm 2018, các nhà nghiên cứu người Anh đã sử dụng hệ thống theo dõi lượng đường trong máu liên tục để so sánh tác động của thứ tự các bữa ăn đối với lượng đường trong máu sau bữa ăn ở 20 bệnh nhân tiểu đường loại 1.
Những người tham gia ăn cùng một bữa sáng theo thứ tự các thực phẩm khác nhau trong hai ngày thử nghiệm.
Vào ngày đầu tiên, họ ăn protein và chất béo trước, sau đó là carbohydrate (tức là bữa ăn thử nghiệm); vào ngày thứ hai, họ ăn tất cả các loại thực phẩm trộn lẫn với nhau (tức là bữa ăn tiêu chuẩn). Kết quả cho thấy lượng đường trong máu trung bình sau khi ăn bữa ăn thử nghiệm thấp hơn đáng kể so với bữa ăn tiêu chuẩn.

Lợi ích sức khỏe khi ăn chất xơ trước tiên

Lợi ích của việc điều chỉnh thứ tự ăn uống, ngoài việc kiểm soát lượng đường trong máu, còn có thể giúp giảm cân. (Ảnh: ITN)

Năm 2020, các nhà nghiên cứu tại Singapore cũng đã tiến hành nghiên cứu liên quan, so sánh tác động của miếng thức ăn đầu tiên (rau, thịt, thực phẩm chính hoặc hỗn hợp) đối với lượng đường trong máu, insulin, cảm giác no, v.v. của cơ thể chúng ta.
16 người đã ăn 5 bữa ăn thử nghiệm theo thứ tự ngẫu nhiên, bao gồm 63,2g cơm trắng, 100g ức gà không da và 180g cải thìa.
Thứ nhất: Ăn rau trước, sau đó ăn thịt và cơm sau 10 phút.
Thứ hai: Ăn thịt trước, sau đó ăn rau và cơm sau 10 phút.
Thứ ba: Ăn rau, thịt và cơm theo thứ tự, cách nhau 10 phút.
Thứ tư: Ăn rau, thịt và cơm cùng nhau.
Thứ năm: Ăn cơm trước, sau đó ăn rau và thịt sau 10 phút.
Kết quả cho thấy phương pháp thứ nhất, thứ hai và thứ ba đều có thể làm giảm phản ứng đường huyết sau bữa ăn và tránh được những biến động lớn về đường huyết; nhưng phương pháp thứ hai không hữu ích lắm về mặt độ nhạy insulin;
Phương pháp thứ ba có cảm giác no mạnh nhất, đỉnh insulin thấp nhất và biến động đường huyết nhỏ nhất;
Phương pháp thứ năm có phản ứng đường huyết sau bữa ăn cao nhất và biến động insulin lớn nhất. Nhìn chung, hai cách ăn rau trước (cách thứ nhất và thứ ba) có lợi cho sự ổn định đường huyết sau bữa ăn hơn ba cách còn lại.
Cần lưu ý rằng các nghiên cứu này có dữ liệu mẫu tương đối ít, vì vậy kết luận của các nghiên cứu cần được giới chuyên môn xác nhận thêm.
Tuy nhiên, ngoài các nghiên cứu này, “Hướng dẫn chế độ ăn uống cho bệnh tiểu đường loại 2” tại một số nước châu Á cũng đề cập rằng bệnh nhân tiểu đường nên điều chỉnh thứ tự các bữa ăn và hình thành thói quen ăn rau trước và thực phẩm chính sau.
Ăn theo thứ tự rau-thịt-thực phẩm chính có lợi cho việc kiểm soát lượng đường trong máu ngắn hạn và dài hạn của bệnh nhân tiểu đường.
Lợi ích của việc điều chỉnh thứ tự ăn uống, ngoài việc kiểm soát lượng đường trong máu, còn có thể giúp bạn giảm cân, nhờ vào hai lý do sau:

Cảm giác no lâu, giúp kiểm soát cơn thèm ăn

Các chất như chất xơ, protein và chất béo trong thực phẩm có thể làm giảm lượng thức ăn nạp vào bằng cách ức chế quá trình làm rỗng dạ dày và cảm giác thèm ăn, tăng cảm giác no, sau đó giảm lượng thức ăn nạp vào.
Điều quan trọng là hầu hết các loại rau đều khó nhai và cần nhai chậm. Chúng cũng giàu chất xơ, do đó, so với thực phẩm giàu protein và thực phẩm chính, ăn nhiều rau trước giúp chúng ta tăng cảm giác no, giúp kiểm soát cơn thèm ăn, tránh ăn quá nhiều và ngăn ngừa béo phì. Chất xơ trong rau cũng làm giảm sự hấp thụ chất béo, có ích cho việc giảm cân.

Đường huyết ổn định sau bữa ăn, mỡ không dễ tích tụ

Nếu đường huyết cao sau bữa ăn, cơ thể sẽ tiết ra một lượng lớn insulin để hoạt động. Tiết insulin quá mức sẽ ức chế quá trình phân hủy mỡ và thúc đẩy quá trình tổng hợp mỡ, do đó làm tăng nguy cơ béo phì.
Nếu đường huyết ổn định sau bữa ăn, cơ thể sẽ không dễ tích tụ mỡ, có lợi hơn cho việc giảm cân và kiểm soát cân nặng của chúng ta.
Theo Tùng Lâm
giaoducthoidai.vn
Theo: giaoducthoidai.vn
2025/07/17 06:06 (GMT+7)
2026-07-15 08:11

Giáo dục thể chất cần trở thành trụ cột trong chiến lược phát triển con người

GD&TĐ - Theo Thứ trưởng Nguyễn Thị Quyên Thanh, giáo dục thể chất không chỉ là môn học, mà cần trở thành trụ cột trong chiến lược phát triển người Việt Nam.

Giáo dục thể chất cần trở thành trụ cột trong chiến lược phát triển con người
2026-07-15 08:06

Bộ GD&ĐT ban hành phân công nhiệm vụ của Bộ trưởng, Thứ trưởng sau kiện toàn lãnh đạo

GD&TĐ - Ngày 13/7, Bộ GD&ĐT ban hành Quyết định số 2047/QĐ-BGDĐT về việc phân công nhiệm vụ của Bộ trưởng và các Thứ trưởng Bộ GD&ĐT.

Bộ GD&ĐT ban hành phân công nhiệm vụ của Bộ trưởng, Thứ trưởng sau kiện toàn lãnh đạo
2026-07-15 08:04

Mục tiêu giảm 35% cơ sở giáo dục, nhiều xã tại Nghệ An sẽ phải sáp nhập trường

GD&TĐ - Sở GD&ĐT Nghệ An vừa ban hành hướng dẫn rà soát, sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn, mục tiêu giảm 35% đầu mối trường học.

Mục tiêu giảm 35% cơ sở giáo dục, nhiều xã tại Nghệ An sẽ phải sáp nhập trường
2026-07-15 07:01

Nhiều chuyển biến tích cực trong đổi mới giáo dục phổ thông tại Đồng Tháp

GD&TĐ - Năm học 2025 - 2026, ngành Giáo dục tỉnh Đồng Tháp ghi nhận nhiều kết quả khả quan trong việc triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông.

Nhiều chuyển biến tích cực trong đổi mới giáo dục phổ thông tại Đồng Tháp
2026-07-15 02:05

Quy định mới về liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học

GD&TĐ - Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư số 52/2026/TT-BGDĐT quy định về liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học.

Quy định mới về liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, cao đẳng và đại học
2026-07-15 02:04

Bảo đảm an toàn trường học, xử lý kịp thời hành vi bạo lực học đường

GD&TĐ- Bộ GD&ĐT phối hợp thực hiện bảo đảm an toàn trường học, phát hiện sớm, xử lý kịp thời hành vi bạo lực học đường và vi phạm pháp luật của học sinh.

Bảo đảm an toàn trường học, xử lý kịp thời hành vi bạo lực học đường
2026-07-15 02:03

Sức hút của khối ngành tài chính: Bức tranh việc làm, thu nhập và định hướng tương lai

GD&TĐ - Tại Việt Nam, dữ liệu thống kê cho thấy năng suất lao động của khối hoạt động tài chính, ngân hàng và bảo hiểm đạt 1.109,8 triệu đồng/lao động...

Sức hút của khối ngành tài chính: Bức tranh việc làm, thu nhập và định hướng tương lai
2026-07-15 01:59

Trao giải Cuộc thi tiếng Anh TOEFL Challenge

GD&TĐ - TOEFL Challenge góp phần từng bước đưa tiếng anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Trao giải Cuộc thi tiếng Anh TOEFL Challenge
2026-07-14 08:05

6 gương mặt xuất sắc đại diện Việt Nam tranh tài Tin học văn phòng thế giới

GD&TĐ - Vượt qua gần 1.500 thí sinh, 6 gương mặt xuất sắc nhất sẽ đại diện Việt Nam tham dự vòng chung kết MOS World Championship 2026 tại Hoa Kỳ.

6 gương mặt xuất sắc đại diện Việt Nam tranh tài Tin học văn phòng thế giới
2026-07-14 08:05

Quỹ học bổng 55 tỷ đồng tiếp sức tân sinh viên đến giảng đường

GD&TĐ - Với tổng giá trị lên tới 55 tỷ đồng, Quỹ học bổng và hỗ trợ tài chính năm 2026 của Trường Đại học Đại Nam (mã trường DDN) được xem là một trong những chính sách hỗ trợ người học toàn diện và hấp dẫn.

Quỹ học bổng 55 tỷ đồng tiếp sức tân sinh viên đến giảng đường