Nên ăn gì đầu tiên: Cơm, rau hay thịt?

2025/07/17 10:26

GD&TĐ - Điều chỉnh thứ tự ăn uống không chỉ giúp kiểm soát lượng đường trong máu mà còn hỗ trợ giảm cân.


Có lẽ nhiều người nghĩ rằng thứ tự ăn uống không quan trọng, quan trọng là đưa thức ăn vào dạ dày và no bụng. Thực tế không phải vậy. Thứ tự ăn uống khá quan trọng. Thứ tự ăn uống hợp lý không chỉ giúp chúng ta no bụng mà còn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.

Tác động của thứ tự ăn lên lượng đường trong máu

Khái niệm về thứ tự ăn bắt nguồn từ “ẩm thực Kaiseki” trong văn hóa truyền thống Nhật Bản, nơi ủng hộ việc áp dụng thứ tự ăn “chất xơ-protein/chất béo-carbohydrate” khi ăn.
Năm 2010, học giả người Nhật Imai Sakeko đã tiến hành một thử nghiệm chéo để so sánh tác động của thứ tự ăn cơm và rau lên lượng đường trong máu sau bữa ăn ở 15 bệnh nhân tiểu đường loại 2.
Những người tham gia ăn cùng một bữa ăn vào cả hai ngày thử nghiệm, nhưng theo thứ tự khác nhau. Thức ăn họ ăn là cơm trắng và salad rau, với tổng lượng calo là 340kcal.
Vào ngày đầu tiên, 8 người ăn cơm trước và ăn rau sau 10 phút; 7 người khác ăn rau trước và ăn cơm sau 10 phút; vào ngày thứ hai, tất cả những người tham gia ăn theo thứ tự ngược lại với thứ tự trước đó và thời gian ăn được giới hạn trong 15 phút.
Kết quả cho thấy so với việc ăn cơm trước, ăn rau trước giúp giảm lượng đường trong máu 30 phút sau bữa ăn là 21%. Thử nghiệm này lần đầu tiên chứng minh rằng việc thay đổi thứ tự các bữa ăn có thể giúp cải thiện lượng đường trong máu sau bữa ăn ở những bệnh nhân tiểu đường loại 2.
Năm 2018, các nhà nghiên cứu người Anh đã sử dụng hệ thống theo dõi lượng đường trong máu liên tục để so sánh tác động của thứ tự các bữa ăn đối với lượng đường trong máu sau bữa ăn ở 20 bệnh nhân tiểu đường loại 1.
Những người tham gia ăn cùng một bữa sáng theo thứ tự các thực phẩm khác nhau trong hai ngày thử nghiệm.
Vào ngày đầu tiên, họ ăn protein và chất béo trước, sau đó là carbohydrate (tức là bữa ăn thử nghiệm); vào ngày thứ hai, họ ăn tất cả các loại thực phẩm trộn lẫn với nhau (tức là bữa ăn tiêu chuẩn). Kết quả cho thấy lượng đường trong máu trung bình sau khi ăn bữa ăn thử nghiệm thấp hơn đáng kể so với bữa ăn tiêu chuẩn.

Lợi ích sức khỏe khi ăn chất xơ trước tiên

Lợi ích của việc điều chỉnh thứ tự ăn uống, ngoài việc kiểm soát lượng đường trong máu, còn có thể giúp giảm cân. (Ảnh: ITN)

Năm 2020, các nhà nghiên cứu tại Singapore cũng đã tiến hành nghiên cứu liên quan, so sánh tác động của miếng thức ăn đầu tiên (rau, thịt, thực phẩm chính hoặc hỗn hợp) đối với lượng đường trong máu, insulin, cảm giác no, v.v. của cơ thể chúng ta.
16 người đã ăn 5 bữa ăn thử nghiệm theo thứ tự ngẫu nhiên, bao gồm 63,2g cơm trắng, 100g ức gà không da và 180g cải thìa.
Thứ nhất: Ăn rau trước, sau đó ăn thịt và cơm sau 10 phút.
Thứ hai: Ăn thịt trước, sau đó ăn rau và cơm sau 10 phút.
Thứ ba: Ăn rau, thịt và cơm theo thứ tự, cách nhau 10 phút.
Thứ tư: Ăn rau, thịt và cơm cùng nhau.
Thứ năm: Ăn cơm trước, sau đó ăn rau và thịt sau 10 phút.
Kết quả cho thấy phương pháp thứ nhất, thứ hai và thứ ba đều có thể làm giảm phản ứng đường huyết sau bữa ăn và tránh được những biến động lớn về đường huyết; nhưng phương pháp thứ hai không hữu ích lắm về mặt độ nhạy insulin;
Phương pháp thứ ba có cảm giác no mạnh nhất, đỉnh insulin thấp nhất và biến động đường huyết nhỏ nhất;
Phương pháp thứ năm có phản ứng đường huyết sau bữa ăn cao nhất và biến động insulin lớn nhất. Nhìn chung, hai cách ăn rau trước (cách thứ nhất và thứ ba) có lợi cho sự ổn định đường huyết sau bữa ăn hơn ba cách còn lại.
Cần lưu ý rằng các nghiên cứu này có dữ liệu mẫu tương đối ít, vì vậy kết luận của các nghiên cứu cần được giới chuyên môn xác nhận thêm.
Tuy nhiên, ngoài các nghiên cứu này, “Hướng dẫn chế độ ăn uống cho bệnh tiểu đường loại 2” tại một số nước châu Á cũng đề cập rằng bệnh nhân tiểu đường nên điều chỉnh thứ tự các bữa ăn và hình thành thói quen ăn rau trước và thực phẩm chính sau.
Ăn theo thứ tự rau-thịt-thực phẩm chính có lợi cho việc kiểm soát lượng đường trong máu ngắn hạn và dài hạn của bệnh nhân tiểu đường.
Lợi ích của việc điều chỉnh thứ tự ăn uống, ngoài việc kiểm soát lượng đường trong máu, còn có thể giúp bạn giảm cân, nhờ vào hai lý do sau:

Cảm giác no lâu, giúp kiểm soát cơn thèm ăn

Các chất như chất xơ, protein và chất béo trong thực phẩm có thể làm giảm lượng thức ăn nạp vào bằng cách ức chế quá trình làm rỗng dạ dày và cảm giác thèm ăn, tăng cảm giác no, sau đó giảm lượng thức ăn nạp vào.
Điều quan trọng là hầu hết các loại rau đều khó nhai và cần nhai chậm. Chúng cũng giàu chất xơ, do đó, so với thực phẩm giàu protein và thực phẩm chính, ăn nhiều rau trước giúp chúng ta tăng cảm giác no, giúp kiểm soát cơn thèm ăn, tránh ăn quá nhiều và ngăn ngừa béo phì. Chất xơ trong rau cũng làm giảm sự hấp thụ chất béo, có ích cho việc giảm cân.

Đường huyết ổn định sau bữa ăn, mỡ không dễ tích tụ

Nếu đường huyết cao sau bữa ăn, cơ thể sẽ tiết ra một lượng lớn insulin để hoạt động. Tiết insulin quá mức sẽ ức chế quá trình phân hủy mỡ và thúc đẩy quá trình tổng hợp mỡ, do đó làm tăng nguy cơ béo phì.
Nếu đường huyết ổn định sau bữa ăn, cơ thể sẽ không dễ tích tụ mỡ, có lợi hơn cho việc giảm cân và kiểm soát cân nặng của chúng ta.
Theo Tùng Lâm
giaoducthoidai.vn
Theo: giaoducthoidai.vn
2025/07/17 06:06 (GMT+7)
2026-05-29 01:41

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế tại Vương quốc Anh

GD&TĐ - NXB Giáo dục Việt Nam sẽ tăng cường hợp tác với quốc tế trong lĩnh vực xuất bản, bản quyền, giáo dục, công nghệ và tài nguyên số.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế tại Vương quốc Anh
2026-05-29 01:41

Bộ GD&ĐT là cơ quan thường trực BCĐ xây dựng trường học cho các xã biên giới

GD&TĐ - Thủ tướng Lê Minh Hưng ký Quyết định số 950/QĐ-TTg về việc kiện toàn Ban Chỉ đạo xây dựng trường học cho các xã biên giới (Ban Chỉ đạo).

Bộ GD&ĐT là cơ quan thường trực BCĐ xây dựng trường học cho các xã biên giới
2026-05-29 01:41

Phú Thọ phê duyệt Đề án xét thăng hạng giáo viên từ hạng III lên hạng II

GD&TĐ - UBND tỉnh Phú Thọ ban hành Đề án xét thăng hạng giáo viên năm 2026, tạo động lực chuẩn hóa đội ngũ sau hợp nhất.

Phú Thọ phê duyệt Đề án xét thăng hạng giáo viên từ hạng III lên hạng II
2026-05-29 01:40

Truyện ngắn: Sông hai nhánh rẽ

GD&TĐ - Con đã về lại với sông, dòng sông hai nhánh rẽ; nơi cây tình yêu ba mẹ được tưới tắm ngọt ngào hằng bao năm để đơm hoa kết quả ra con.

Truyện ngắn: Sông hai nhánh rẽ
2026-05-29 01:40

Kỳ 4: Giảng đường nối nhịp cùng di sản

Văn hóa miền Trung-Tây Nguyên trong không gian phát triển mới

Kỳ 4: Giảng đường nối nhịp cùng di sản
2026-05-29 01:40

Bỏ sáng kiến khi xét tặng Chiến sĩ thi đua cơ sở: Tăng động lực cống hiến

GD&TĐ - Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI vừa thông qua Luật Thi đua, khen thưởng (sửa đổi) có hiệu lực thi hành từ ngày 1/10/2026.

Bỏ sáng kiến khi xét tặng Chiến sĩ thi đua cơ sở: Tăng động lực cống hiến
2026-05-29 01:40

Chung tay bảo vệ trẻ em, cải thiện vệ sinh học đường tại vùng cao Lai Châu

GD&TĐ - Chuyên đề “Phòng, chống mua bán trẻ em và đi xa an toàn” tổ chức tại xã Mường Mô đã góp phần nâng cao nhận thức về bảo vệ trẻ em ở vùng cao.

Chung tay bảo vệ trẻ em, cải thiện vệ sinh học đường tại vùng cao Lai Châu
2026-05-29 01:39

Nhạc sĩ Thanh Tùng: 'Di sản của tình yêu' giữa lòng Hà Nội

GD&TĐ - Nhạc sĩ Thanh Tùng là một trong những tên tuổi có ảnh hưởng sâu rộng trong làng tân nhạc Việt Nam những năm 1980 đến 2000.

Nhạc sĩ Thanh Tùng: 'Di sản của tình yêu' giữa lòng Hà Nội
2026-05-29 01:39

'True Concert 2026 - Tình Đất' lên sóng VTV

GD&TĐ - “True Concert 2026 - Tình Đất” hướng tới những giá trị cộng đồng thông qua thông điệp về sự gắn bó giữa con người với thiên nhiên và môi trường sống.

'True Concert 2026 - Tình Đất' lên sóng VTV
2026-05-29 01:39

Không để học sinh thiếu chỗ học; thiếu giáo viên trong năm học mới

GD&TĐ - Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu chuẩn bị đồng bộ cho năm học 2026 - 2027, bảo đảm đủ giáo viên, trường lớp và sách giáo khoa.

Không để học sinh thiếu chỗ học; thiếu giáo viên trong năm học mới