Sốt xuất huyết, tay chân miệng leo thang đáng báo động

(CLO) Sốt xuất huyết và tay chân miệng là hai bệnh truyền nhiễm quen thuộc nhưng luôn tiềm ẩn nguy cơ tử vong đang tiếp tục là mối đe dọa lớn đối với sức khỏe cộng đồng khi số ca mắc trên cả nước tăng mạnh và diễn biến ngày càng phức tạp.

Theo Bộ Y tế, năm 2025, cả nước ghi nhận 190.040 ca mắc sốt xuất huyết, tăng 28,4% so với năm 2024 và 107.249 ca tay chân miệng, tăng 28,9%. Các con số cho thấy dịch bệnh không còn mang tính thời điểm mà đang lưu hành kéo dài, khó kiểm soát.

Đáng lo ngại, tại nhiều địa phương, số ca chuyển nặng vẫn ở mức cao. Không ít bệnh nhân nhập viện muộn, trong tình trạng nguy kịch, khiến việc điều trị gặp nhiều khó khăn, chi phí lớn và nguy cơ để lại di chứng lâu dài, thậm chí tử vong.



Theo ông Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút Dengue gây ra, lây truyền qua muỗi vằn, có thể dẫn đến sốc, xuất huyết nội, suy đa tạng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Trong khi đó, tay chân miệng do các vi rút thuộc nhóm Enterovirus gây ra, lây qua đường tiêu hóa và tiếp xúc, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ vì có thể gây viêm não, viêm cơ tim, phù phổi cấp.

Nguyên nhân chủ yếu khiến nhiều ca bệnh trở nặng được xác định là sự chủ quan của người dân. Nhiều trường hợp tự điều trị tại nhà, chỉ đến cơ sở y tế khi đã xuất hiện các dấu hiệu nguy hiểm như sốt cao kéo dài, lơ mơ, co giật, xuất huyết, trẻ quấy khóc nhiều, nôn liên tục hoặc nổi bóng nước dày đặc ở tay, chân, miệng. Khi đó, cơ hội điều trị hiệu quả giảm mạnh, nguy cơ tử vong tăng cao.

Theo Cục Phòng bệnh, TP Hồ Chí Minh hiện vẫn ghi nhận số ca chuyển nặng ở mức cao, đặc biệt với bệnh tay chân miệng, nhiều trường hợp diễn biến nặng và nguy kịch.

Trước tình hình này, Cục Phòng bệnh đã phát công văn khẩn gửi Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, yêu cầu tăng cường các biện pháp phòng, chống sốt xuất huyết và tay chân miệng. Bộ Y tế đề nghị địa phương theo dõi sát diễn biến dịch, xử lý triệt để các ổ dịch đang lưu hành, kịp thời phát hiện ổ dịch mới, nhất là tại các điểm nóng, khu vực nguy cơ cao.

Đối với tay chân miệng, Bộ Y tế yêu cầu giám sát chặt tại các nhóm trẻ, trường mầm non, phát hiện sớm, xử lý kịp thời, không để dịch lây lan kéo dài trong cộng đồng.

Cùng với đó, công tác truyền thông phòng, chống dịch cần được đẩy mạnh theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, tập trung vào các biện pháp then chốt như diệt lăng quăng, phòng muỗi đốt, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo để đến cơ sở y tế kịp thời.

Ngành y tế địa phương được yêu cầu triển khai quyết liệt các chiến dịch vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng; tăng cường hỗ trợ chuyên môn cho tuyến dưới; phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục để đảm bảo điều kiện vệ sinh, nước sạch, khử khuẩn đồ chơi và bề mặt tiếp xúc hằng ngày tại trường học, đặc biệt là bậc mầm non.



Bộ Y tế cũng yêu cầu tổ chức tập huấn cho cán bộ y tế về giám sát dịch, xử lý ổ dịch, kỹ thuật phun hóa chất và kỹ năng truyền thông; đồng thời nâng cao năng lực chẩn đoán, điều trị, thu dung bệnh nhân tại các cơ sở khám chữa bệnh, tránh tình trạng nhập viện muộn làm tăng nguy cơ tử vong.

Bộ Y tế nhấn mạnh, sốt xuất huyết và tay chân miệng hoàn toàn có thể phòng tránh nếu người dân chủ động và không lơ là. Tuy nhiên, thực tế cho thấy chỉ một chút chủ quan, chậm trễ cũng có thể phải trả giá bằng sức khỏe, thậm chí tính mạng.

Theo Bộ Y tế, năm 2025, cả nước ghi nhận 190.040 ca mắc sốt xuất huyết, tăng 28,4% so với năm 2024 và 107.249 ca tay chân miệng, tăng 28,9%. Các con số cho thấy dịch bệnh không còn mang tính thời điểm mà đang lưu hành kéo dài, khó kiểm soát.

Đáng lo ngại, tại nhiều địa phương, số ca chuyển nặng vẫn ở mức cao. Không ít bệnh nhân nhập viện muộn, trong tình trạng nguy kịch, khiến việc điều trị gặp nhiều khó khăn, chi phí lớn và nguy cơ để lại di chứng lâu dài, thậm chí tử vong.



Theo ông Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế), sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút Dengue gây ra, lây truyền qua muỗi vằn, có thể dẫn đến sốc, xuất huyết nội, suy đa tạng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.

Trong khi đó, tay chân miệng do các vi rút thuộc nhóm Enterovirus gây ra, lây qua đường tiêu hóa và tiếp xúc, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ vì có thể gây viêm não, viêm cơ tim, phù phổi cấp.

Nguyên nhân chủ yếu khiến nhiều ca bệnh trở nặng được xác định là sự chủ quan của người dân. Nhiều trường hợp tự điều trị tại nhà, chỉ đến cơ sở y tế khi đã xuất hiện các dấu hiệu nguy hiểm như sốt cao kéo dài, lơ mơ, co giật, xuất huyết, trẻ quấy khóc nhiều, nôn liên tục hoặc nổi bóng nước dày đặc ở tay, chân, miệng. Khi đó, cơ hội điều trị hiệu quả giảm mạnh, nguy cơ tử vong tăng cao.

Theo Cục Phòng bệnh, TP Hồ Chí Minh hiện vẫn ghi nhận số ca chuyển nặng ở mức cao, đặc biệt với bệnh tay chân miệng, nhiều trường hợp diễn biến nặng và nguy kịch.

Trước tình hình này, Cục Phòng bệnh đã phát công văn khẩn gửi Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, yêu cầu tăng cường các biện pháp phòng, chống sốt xuất huyết và tay chân miệng. Bộ Y tế đề nghị địa phương theo dõi sát diễn biến dịch, xử lý triệt để các ổ dịch đang lưu hành, kịp thời phát hiện ổ dịch mới, nhất là tại các điểm nóng, khu vực nguy cơ cao.

Đối với tay chân miệng, Bộ Y tế yêu cầu giám sát chặt tại các nhóm trẻ, trường mầm non, phát hiện sớm, xử lý kịp thời, không để dịch lây lan kéo dài trong cộng đồng.

Cùng với đó, công tác truyền thông phòng, chống dịch cần được đẩy mạnh theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, tập trung vào các biện pháp then chốt như diệt lăng quăng, phòng muỗi đốt, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo để đến cơ sở y tế kịp thời.

Ngành y tế địa phương được yêu cầu triển khai quyết liệt các chiến dịch vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng; tăng cường hỗ trợ chuyên môn cho tuyến dưới; phối hợp chặt chẽ với ngành giáo dục để đảm bảo điều kiện vệ sinh, nước sạch, khử khuẩn đồ chơi và bề mặt tiếp xúc hằng ngày tại trường học, đặc biệt là bậc mầm non.



Bộ Y tế cũng yêu cầu tổ chức tập huấn cho cán bộ y tế về giám sát dịch, xử lý ổ dịch, kỹ thuật phun hóa chất và kỹ năng truyền thông; đồng thời nâng cao năng lực chẩn đoán, điều trị, thu dung bệnh nhân tại các cơ sở khám chữa bệnh, tránh tình trạng nhập viện muộn làm tăng nguy cơ tử vong.

Bộ Y tế nhấn mạnh, sốt xuất huyết và tay chân miệng hoàn toàn có thể phòng tránh nếu người dân chủ động và không lơ là. Tuy nhiên, thực tế cho thấy chỉ một chút chủ quan, chậm trễ cũng có thể phải trả giá bằng sức khỏe, thậm chí tính mạng.