An toàn thực phẩm là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài
Sáng 16/4 tại TP HCM đã diễn ra Lễ phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026 với Chủ đề “Đảm bảo an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố”.
Phát biểu tại lễ phát động, bà Đào Hồng Lan, Bộ trưởng Bộ Y tế cho biết thời gian qua, các bộ, ngành và địa phương đã triển khai nhiều giải pháp về an toàn thực phẩm, tuy nhiên thực tế vẫn còn tồn tại không ít vấn đề, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ hơn.
Theo Bộ trưởng, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, với sự tham gia phối hợp của nhiều bộ, ngành, cùng cơ chế điều phối liên ngành ở Trung ương.
“Việc bảo đảm an toàn thực phẩm không chỉ diễn ra trong một tháng mà phải là nhiệm vụ lâu dài. Nếu không làm tốt, dù đầu tư thêm cơ sở y tế hay nhân lực cũng khó đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân”, Bộ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh.
Từ thực tiễn giám sát, dù đã có nhiều giải pháp và tăng cường xử lý vi phạm, trong đó có các vụ việc liên quan đến hàng giả, hàng kém chất lượng được xử lý trong năm 2025, nhưng tình hình vi phạm an toàn thực phẩm vẫn diễn biến phức tạp. Riêng trong quý I năm 2026, cả nước ghi nhận khoảng 30 vụ ngộ độc thực phẩm, trong đó có nhiều vụ quy mô lớn, cho thấy nguy cơ vẫn ở mức đáng lo ngại.
Theo bà Lan, để Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026 đạt hiệu quả, cần có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, từ các bộ, ngành, địa phương đến cộng đồng doanh nghiệp và người dân.
Hiện Bộ Y tế đang tập trung hoàn thiện hệ thống pháp luật, dự kiến trình Quốc hội dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) trong thời gian tới, hướng tới xây dựng hệ thống quản lý hiện đại, minh bạch, phân định rõ trách nhiệm.
Cùng với đó, các địa phương cần giữ vai trò then chốt trong tổ chức thực hiện, khi phần lớn vi phạm xảy ra tại cơ sở. Vì vậy, cần đổi mới tư duy quản lý theo hướng xuyên suốt từ sản xuất đến tiêu dùng; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, truy xuất nguồn gốc và tăng cường phối hợp liên ngành trong kiểm soát thị trường. Đồng thời chủ động xây dựng phương án phòng ngừa, ứng phó với ngộ độc thực phẩm.
Đối với doanh nghiệp, việc tuân thủ quy định không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là đạo đức kinh doanh và yếu tố sống còn của thương hiệu. Một sai phạm nhỏ cũng có thể làm mất uy tín đã gây dựng trong nhiều năm.
“Ngoài ra người tiêu dùng cần nâng cao kiến thức, lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm vệ sinh, đồng thời chủ động tham gia giám sát xã hội”, bà Lan khuyến cáo.
Siết chặt quản lý từ cơ sở
Phát biểu tại buổi lễ, bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP HCM cho rằng TP HCM là đô thị lớn với quy mô dân số đông, nhu cầu tiêu thụ thực phẩm cao, vì vậy thời gian qua thành phố đã có nhiều nỗ lực trong công tác quản lý. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn không ít khó khăn, thách thức khi từ đầu năm 2026 đến nay vẫn ghi nhận các vụ việc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm, trong đó có những trường hợp liên quan đến trường học và thức ăn đường phố.
“Đây là lĩnh vực khó kiểm soát do liên quan đến nhiều khâu như nguồn gốc nguyên liệu, việc sử dụng phụ gia, hóa chất, cũng như thói quen chế biến, bảo quản của người kinh doanh, đặc biệt là các cơ sở nhỏ lẻ. Chỉ cần một sai sót ở bất kỳ khâu nào cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng”, bà Phạm Khánh Phong Lan nhấn mạnh.
Theo bà Phạm Khánh Phong Lan, trong thời gian tới, thành phố sẽ tập trung triển khai ba nhóm giải pháp trọng tâm.
Đầu tiên là tiếp tục nâng cao nhận thức, tăng cường tuyên truyền cho cả người sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng về việc tuân thủ quy định pháp luật, cũng như cách lựa chọn và sử dụng thực phẩm an toàn, nhất là trong giai đoạn thời tiết nắng nóng, dễ phát sinh nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Thứ hai, thành phố sẽ đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các vi phạm, đồng thời công khai kết quả để người dân có cơ sở đánh giá, lựa chọn.
Cuối cùng là tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm. Thành phố sẽ rà soát, tăng cường tập huấn, kiểm tra các bếp ăn tập thể, đặc biệt tại trường học và các đơn vị cung cấp suất ăn sẵn, đồng thời nâng cao khả năng phát hiện sớm và xử lý kịp thời các nguy cơ.
