Hội nghị Hưởng ứng Tháng hành động quốc gia về Dân số và Kỷ niệm 64 năm Ngày Dân số Việt Nam vừa diễn ra tại Bệnh viện Hùng Vương (TPHCM).
Báo cáo tại hội nghị, ông Nguyễn Chánh Trung - Chi cục trưởng Chi cục Dân số TPHCM thông tin, năm 2025, tổng tỷ suất sinh của thành phố dự ước đạt 1,51 con/phụ nữ. Số liệu có xu hướng tăng nhẹ so với mức 1,45 con/phụ nữ của năm 2024.
Sự chuyển biến này bước đầu ghi nhận hiệu quả từ các chính sách hỗ trợ, khuyến khích sinh của thành phố trong thời gian qua, điển hình là Nghị quyết số 32/2025/NQ-HĐND về chính sách khen thưởng, hỗ trợ cho tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số. Tuy nhiên, mức sinh 1,51 con vẫn còn rất thấp so với mức sinh thay thế (2,1 con/phụ nữ), đòi hỏi thành phố phải duy trì các giải pháp đồng bộ và lâu dài.
Bên cạnh chỉ tiêu về mức sinh, các chỉ số về chất lượng dân số đầu đời trong năm 2025 đều đạt và vượt kế hoạch. Cụ thể, tỷ lệ bà mẹ mang thai được sàng lọc trước sinh đạt 82,18% (vượt chỉ tiêu 82%); tỷ lệ trẻ sơ sinh được sàng lọc đạt 85,15% (vượt chỉ tiêu 85%). Tỷ số giới tính khi sinh được kiểm soát ở mức 106,5 bé trai/100 bé gái, không xảy ra tình trạng mất cân bằng giới tính nghiêm trọng.
Về vấn đề già hóa dân số, ông Trung cho biết, tuổi thọ trung bình của người dân thành phố năm 2025 ước đạt 76,7 tuổi, cao hơn mức bình quân cả nước (74,7 tuổi). Mặc dù tuổi thọ cao nhưng thực tế chất lượng sống của người cao tuổi chưa tương xứng, số năm sống khỏe mạnh còn thấp.
Trong năm qua, công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi gặp nhiều khó khăn. Số người cao tuổi được lập hồ sơ khám sức khỏe định kỳ là 270.731 trường hợp, mới đạt tỷ lệ 28,5% so với kế hoạch.
"Những tồn tại như nguồn lực đầu tư cho công tác dân số còn hạn chế, chưa đáp ứng nhu cầu thực tế. Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ, cộng tác viên dân số ở cơ sở thường xuyên biến động, ảnh hưởng đến hiệu quả triển khai các chương trình chăm sóc sức khỏe tại địa phương", ông Trung nhận định.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, BS.CKII Huỳnh Minh Chín - Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM nhấn mạnh, thông điệp của Tháng hành động quốc gia năm nay là đầu tư cho công tác dân số là đầu tư cho sự phát triển bền vững.
Trong thời gian tới, hệ thống dân số - y tế thành phố cần tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm, gồm: tiếp tục tham mưu các chính sách để giải quyết tình trạng mức sinh thấp; kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh; thích ứng với già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số.
"Công tác dân số không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành y tế mà cần sự chung tay của cả hệ thống chính trị. Chúng ta cần kiên trì với thông điệp vận động mỗi cặp vợ chồng sinh đủ hai con để duy trì vững chắc mức sinh thay thế", BS Chín nhấn mạnh.
