Đảm bảo học sinh dân tộc thiểu số tiếp cận chính sách đào tạo đặc thù

Đó là chia sẻ của ông Nguyễn Đăng Lý – Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Quốc tế TP.HCM Đề án Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao người DTTS trong một số ngành, lĩnh vực trọng điểm giai đoạn 2026 - 2035, định hướng giai đoạn 2045” được phê duyệt.

Đòn bẩy "kép” cho kinh tế và văn hóa vùng cao

Có nhiều năm kinh nghiệm quản lý, giáo dục, ông Nguyễn Đăng Lý – Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Quốc tế TP.HCM cho biết Đề án là bước đột phá giúp thay đổi diện mạo kinh tế - xã hội tại các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa; bổ sung nguồn kinh phí để nâng cấp cơ sở vật chất, trường lớp cho học sinh dân tộc thiểu số, đổi mới chương trình đào tạo theo hướng hiện đại.

Đặc biệt, cơ chế tăng cường chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn, xây dựng nền tảng quản lý đào tạo số thống nhất.

Trong kỷ nguyên số, khoảng cách trong giáo dục không đơn thuần tồn tại trên phương diện địa lí. Hiểu được điều đó nên ông Nguyễn Đăng Lý nhấn mạnh: “Công nghệ, khoa học, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI) thay đổi liên tục hàng ngày, hàng giờ, tác động lớn tới hoạt động dạy và học. Nếu không được tiếp cận sẽ là thiệt thòi rất lớn với học sinh dân tộc thiểu số. Đề án sẽ không chỉ tạo cơ hội để các em tiếp xúc thường xuyên với công nghệ số.

Quan trọng hơn, với sự hướng dẫn bài bản của thầy cô và chương trình mới, người học sẽ thành thạo và có khả năng vận dụng tốt các kỹ năng số vào việc học, hoặc giải quyết những vấn đề diễn ra trong cuộc sống hàng ngày, tại địa phương.

Ông Nguyễn Đăng Lý giải thích, học bằng ngôn ngữ mẹ đẻ kết hợp Tiếng Việt không chỉ giúp học sinh dễ tiếp thu kiến thức, tạo động lực tự học và giúp các em chủ động khi tìm kiếm tài liệu học tập mà còn nuôi dưỡng niềm tự hào dân tộc.

Qua đó sẽ góp phần hình thành thế hệ nhân lực người dân tộc thiểu số vừa có trình độ chuyên môn, vừa gắn bó với cội nguồn và khát vọng xây dựng quê hương. Ngoài ra, Đề án còn giải quyết thế mất cân bằng về chất lượng, số lượng nhân lực giữa địa bàn dân tộc thiểu số với các thành phố lớn.

Ở khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa có điều kiện giao thông phức tạp, đời sống thiếu thốn, tuyển dụng và giữ chân nhân lực chất lượng cao là y sĩ, bác sĩ, giáo viên, kỹ sư lành nghề là bài toán rất khó.

“Theo tôi, bên cạnh hỗ trợ học phí, ưu tiên học bổng cho học sinh, sinh viên thuộc các ngành, lĩnh vực trọng điểm như sức khỏe, công nghệ - thông tin, sư phạm, tài chính – ngân hàng, du lịch, nông nghiệp,..., Đề án còn đưa ra chính sách thuận lợi như khuyến khích cơ quan, tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp thu hút, tuyển dụng, sử dụng lao động người dân tộc thiểu số; hay hỗ trợ khởi nghiệp tại địa phương là hoàn toàn chính đáng và cần thiết.

Nhờ vậy sẽ tạo ra động lực và sự an tâm để người học quay về địa phương cống hiến lâu dài sau khi tốt nghiệp đại học, cao đẳng”, ông Nguyễn Đăng Lý nêu quan điểm.

Ông Nguyễn Đăng Lý – Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Quốc tế TP.HCM. Ảnh NT.

Đẩy mạnh phân luồng thông tin

Một điểm khác biệt cần lưu ý là đồng bào dân tộc thiểu số tại vùng sâu, vùng xa, thường phân bố rải rác thay vì tập trung như khu vực đồng bằng. Vì vậy, hiệu quả toàn diện của Đề án được quyết định rất lớn vào độ phổ cập chính sách.

“Cần đảm bảo tất cả người dân đều có khả năng tiếp cận, nắm được nội dung và được hưởng lợi đầy đủ của Đề án chứ không khoanh vùng một nhóm nhỏ dân tộc thiểu số.

Đặc biệt, cộng đồng người dân tộc thiểu số rất ít người, sinh sống tại địa bàn nghèo khó, vùng rất sâu và rất xa là đối tượng trọng yếu cần được hưởng lợi từ Đề án để thay đổi số phận và phát triển địa phương”, ông Nguyễn Đăng Lý lưu ý.

Một vấn đề mấu chốt khác cần chú tâm để Đề án đi sâu vào thực tiễn là phân luồng thông tin cho học sinh.

Theo ông Nguyễn Đăng Lý, cần thông tin về Đề án tới học sinh càng sớm càng tốt, phù hợp nhất là bậc trung học cơ sở. Tại cấp học này, các em có đủ thời gian để từng bước tìm hiểu, nghiên cứu về định hướng Đề án. Đồng thời, xác định sở thích, năng lực bản thân cũng như khảo sát, đánh giá nhu cầu lao động tại địa phương.

Đây là cơ sở quan trọng giúp các em không bị lúng túng, mất thời gian hay lựa chọn sai khi quyết định chương trình học, khối học và ngành nghề tương lai. Mặt khác, tỷ lệ người lao động quay trở về quê hương để làm việc sau khi ra trường sẽ được nâng cao đáng kể.