Đo hiệu quả học nghề từ việc làm, thu nhập của lao động dân tộc thiểu số

Từ lớp học nghề đến thu nhập ổn định

Trước đây, cuộc sống gia đình khó khăn, không có việc làm ổn định, anh Rơ Châm Đức đăng ký học nghề sửa chữa máy cày công suất nhỏ vào năm 2021. Sau thời gian chăm chỉ học tập, được thầy cô hướng dẫn kỹ thuật, anh tốt nghiệp và có việc làm tại Công ty Bình Dương (xã Đức Cơ, tỉnh Gia Lai), với mức lương hơn 7 triệu đồng/tháng. Thu nhập ổn định giúp cuộc sống của anh từng bước đổi thay, có điều kiện chăm lo cho gia đình.

Tương tự, năm 2023, anh Rơ Lan Rik tham gia lớp lắp đặt và sửa chữa điện nội thất tại xã Ia Dơk. Sau khóa học, anh đi làm công nhân tại Đồng Nai với mức lương khoảng 8 triệu đồng/tháng. Một số học viên khác cũng vận dụng kiến thức đã học để nhận sửa chữa điện tại nhà, hỗ trợ bà con trong làng khi có nhu cầu.

Từ những công việc cụ thể, việc học nghề của lao động ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ là cơ hội trang bị kỹ năng mà còn có thể trở thành bước đệm để tìm việc làm, cải thiện thu nhập và ổn định cuộc sống.

Theo ông Nhâm Văn Tiến, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên Đức Cơ, công tác đào tạo nghề thời gian qua cơ bản đáp ứng yêu cầu về lao động trực tiếp trong sản xuất, kinh doanh. Trình độ đào tạo và các nghề tuyển sinh phù hợp với nhu cầu của người học, đồng thời đáp ứng một phần nhu cầu của thị trường lao động.

Kết quả theo dõi học viên sau đào tạo tại trung tâm cho thấy, khả năng tạo việc làm có sự chuyển biến qua từng năm. Năm 2023, trong tổng số 578 học viên sau đào tạo, có 128 người có việc làm mới, chiếm 22,1%; 450 người tự tạo việc làm, chiếm 77,8%.

Năm 2024, trung tâm có 202 học viên sau đào tạo, trong đó 27 người có việc làm mới, chiếm 13,4%; 175 người tự tạo việc làm, chiếm 86,6%. Đến năm 2025, trong số 289 học viên sau đào tạo, có 106 người có việc làm mới, chiếm 36,7%; 183 người tự tạo việc làm, chiếm 63,3%.

Đào tạo sát nhu cầu, nâng hiệu quả sau tốt nghiệp

Sau khi hoàn thành khóa học, nhiều lao động có việc làm với mức thu nhập ổn định.

Theo Sở GD&ĐT Gia Lai, toàn tỉnh hiện có 40 cơ sở hoạt động giáo dục nghề nghiệp, gồm 8 trường cao đẳng, 3 trường trung cấp, 15 Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên, 6 Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp, 3 trung tâm khác có hoạt động giáo dục nghề nghiệp và 5 doanh nghiệp tham gia đào tạo nghề. Trong đó, 21 cơ sở công lập và 19 cơ sở tư thục.

Giai đoạn 2021 - 2025, các cơ sở trên địa bàn tỉnh tuyển sinh, đào tạo 199.836 người; trong đó, trình độ cao đẳng có 10.214 người, trung cấp 10.950 người, sơ cấp và đào tạo nghề dưới 3 tháng 178.672 người. Riêng chương trình hỗ trợ đào tạo nghề cho lao động nông thôn từ các chương trình mục tiêu quốc gia có 37.066 người tham gia. Tỷ lệ lao động qua đào tạo cuối năm 2025 đạt 65,36%.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh ước tuyển sinh và đào tạo nghề cho 12.615 người, trong đó có 1.437 người dân tộc thiểu số. Đáng chú ý, chương trình đào tạo nghề cho lao động nông thôn thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia đã hỗ trợ 432 người, gồm 313 người dân tộc thiểu số, 21 người thuộc hộ nghèo, 47 người thuộc hộ cận nghèo, 1 người thuộc hộ mới thoát nghèo và 49 người có thu nhập thấp.

Các lớp đào tạo được triển khai tại những địa bàn như Đak Pơ, Ia Ko, Đak Sơmei, Sơn Lang, An Phú, Vân Canh và Tây Sơn. Đây là nhóm địa bàn mà việc tiếp cận cơ hội học nghề, tìm việc làm và cải thiện thu nhập có ý nghĩa thiết thực đối với người dân.

Ông Phạm Văn Nam, Giám đốc Sở GD&ĐT Gia Lai cho hay, trong thời gian qua, chất lượng giáo dục nghề nghiệp từng bước được nâng lên. Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã quan tâm đổi mới chương trình, giáo trình. Bên cạnh đó, tăng thời lượng thực hành, đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị đào tạo và nâng cao năng lực đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý.

Theo đó, công tác giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh đã chuyển đổi tập trung đào tạo theo hướng từ “cung” sang “cầu”. Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đều xác định rõ mục tiêu đào tạo là hướng chủ yếu vào việc đáp ứng nhu cầu nhân lực của thị trường lao động, nhu cầu học của người học, xã hội, phù hợp với điều kiện thực tế và yêu cầu sử dụng lao động của địa phương, ngành. Hệ thống các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh được định hướng và điều chỉnh dần về cơ cấu, trình độ nghề đào tạo và mở rộng các nghề đào tạo phát triển theo nhu cầu thực tế của các doanh nghiệp, từng bước phù hợp với sự phát triển các ngành nghề trong sản xuất, kinh doanh, dịch vụ.