Đưa văn hóa đọc đến gần học sinh bằng công nghệ số

GD&TĐ - Những trang sách viết về lịch sử, văn hóa, con người Ba Đình, giúp học sinh được mở rộng hành trình khám phá Hà Nội và thế giới tri thức.



Sáng 16/9, Hội Khuyến học phường Ba Đình (TP Hà Nội) phối hợp với Chi hội Khuyến học Trường THCS Ba Đình tổ chức khai trương Tủ sách “Ba Đình – Hà Nội trong trái tim tôi”. Đây là công trình hướng tới chào mừng Đại hội đại biểu Hội Khuyến học TP Hà Nội và Đại hội đại biểu Hội Khuyến học Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Công nghệ trở thành “cánh cửa” đến với sách

Tủ sách được xây dựng với các đầu sách, tài liệu giới thiệu về lịch sử, văn hóa, con người, truyền thống cách mạng và những thành tựu tiêu biểu của Ba Đình - Hà Nội. Điểm đáng chú ý, tủ sách không chỉ hướng đến việc bổ sung thêm một không gian đọc trong nhà trường, mà được xác định như một cách để học sinh tìm hiểu sâu hơn về chính nơi mình đang học tập và sinh sống.



Phường Ba Đình với nhiều học sinh vốn là những con phố quen, những địa danh các em đi qua mỗi ngày. Tuy nhiên, phía sau mỗi địa danh là những câu chuyện lịch sử, văn hóa và ký ức của Thủ đô. Khi được tiếp cận qua sách, những điều tưởng như quen thuộc ấy có thể trở thành những bài học gần gũi, góp phần bồi đắp tình yêu quê hương, niềm tự hào về Hà Nội.

Chia sẻ tại chương trình, Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình - Lê Hoàn Châu nhấn mạnh, Ba Đình không chỉ là nơi học sinh học tập và sinh sống, mà còn là một phần ký ức, lịch sử và văn hóa của Hà Nội. Từ việc hiểu những câu chuyện phía sau các con phố, địa danh quen thuộc, học sinh từng bước hình thành niềm tự hào, sự trân trọng và ý thức trách nhiệm với nơi mình đang sống.

Cùng với sách giấy, Tủ sách “Ba Đình – Hà Nội trong trái tim tôi” được nhà trường tích hợp các phương thức tiếp cận số. Danh mục sách, nội quy, hướng dẫn sử dụng, tài liệu giới thiệu và hoạt động đăng ký mượn - trả được số hóa. Mã QR được bố trí tại thư viện, lớp học và các kênh thông tin của nhà trường, giúp học sinh có thể tiếp cận danh mục sách, bài giới thiệu, hình ảnh, video, sách điện tử và học liệu số.

Theo nhà trường, cách làm này nhằm mở rộng không gian của tủ sách, để việc đọc không bị giới hạn trong một giá sách hay một căn phòng. Trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục, công nghệ ở đây không được đặt đối lập với sách giấy mà trở thành phương tiện giúp học sinh tiếp cận sách và học liệu thuận tiện hơn.

Đặc biệt, mô hình hướng tới việc thay đổi cách học sinh sử dụng thiết bị số. Thay vì chỉ sử dụng điện thoại cho mục đích giải trí, các em có thêm một lựa chọn: dùng thiết bị quen thuộc để tìm kiếm sách, đọc và khám phá tri thức.



Điểm quan trọng không nằm ở việc đưa mã QR vào tủ sách - một công nghệ vốn không mới - mà ở cách nhà trường sử dụng công nghệ để chuyển học sinh từ việc tiếp nhận thông tin thụ động sang chủ động tìm kiếm và khám phá tri thức.

Từ đọc sách đến hình thành công dân số

Trong môi trường thông tin ngày càng phong phú, học sinh hôm nay không còn đứng trước bài toán thiếu thông tin. Ngược lại, các em có thể tiếp cận một lượng thông tin rất lớn chỉ trong thời gian ngắn. Nhưng nhiều thông tin không đồng nghĩa với nhiều hiểu biết; tìm được câu trả lời nhanh cũng không có nghĩa là đã hiểu sâu vấn đề.

Từ thực tế đó, Tủ sách “Ba Đình – Hà Nội trong trái tim tôi” đặt mục tiêu rộng hơn việc hình thành thói quen đọc. Đó là tạo cho học sinh khoảng thời gian để đọc chậm, đặt câu hỏi, liên hệ, suy ngẫm và hình thành nhận thức của riêng mình.

Theo chia sẻ của Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình, trong thời đại con người có thể lướt qua hàng nghìn thông tin mỗi ngày, học sinh càng cần dành thời gian đọc một cuốn sách; khi trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra rất nhiều câu trả lời, năng lực suy nghĩ bằng chính tư duy của mình càng trở nên cần thiết. Từ góc độ giáo dục, văn hóa đọc vì thế không chỉ là câu chuyện của thư viện. Một cuốn sách có thể trở thành điểm khởi đầu để rèn luyện năng lực tự học, tư duy độc lập, khả năng lựa chọn thông tin và ý thức trách nhiệm với cộng đồng.

Tham dự chương trình khai trương, bà Trần Thị Vân Anh, Phó Chủ tịch Hội Khuyến học thành phố Hà Nội, ghi nhận ý nghĩa của mô hình và đồng thời đặt tủ sách trong một không gian rộng hơn của hoạt động khuyến học, khuyến tài và xây dựng xã hội học tập.

Theo bà Trần Thị Vân Anh, việc phát triển văn hóa đọc cần được gắn với thúc đẩy các thiết chế văn hóa cộng đồng, để tinh thần đọc sách không chỉ được lan tỏa trong trường học mà từng bước hình thành từ mỗi gia đình, tổ dân phố, địa bàn dân cư đến các cơ quan, đơn vị. Cùng với đó là quá trình hình thành công dân số có tri thức, có khả năng chủ động tiếp cận và sử dụng hiệu quả nguồn thông tin trong môi trường số.





Học sinh Trường THCS Ba Đình hân hoan bên Tủ sách cộng đồng.

Phó Chủ tịch Hội Khuyến học thành phố Hà Nội tin tưởng phường Ba Đình sẽ tiếp tục xây dựng thêm những không gian học tập, những không gian mở để văn hóa đọc được lan tỏa rộng hơn trong cộng đồng; qua đó góp phần bồi dưỡng tình yêu quê hương, niềm tự hào về Thủ đô, đất nước và ý thức trách nhiệm của mỗi người với cộng đồng.

Một điểm được nhà trường kỳ vọng ở mô hình là học sinh không chỉ dừng lại ở những cuốn sách viết về Ba Đình. Ba Đình là điểm khởi đầu. Từ Ba Đình, học sinh tìm hiểu Hà Nội; từ Hà Nội, tiếp tục khám phá lịch sử, văn học, khoa học, nghệ thuật, công nghệ và những nền văn hóa khác trên thế giới. Cùng với hoạt động đọc, nhà trường tổ chức các hoạt động trải nghiệm như nghe nhạc về Hà Nội, vẽ tranh, viết cảm nghĩ, làm thẻ đánh dấu trang và chia sẻ cảm xúc về cuốn sách đã đọc.

Qua đó, việc đọc được mở rộng thành một quá trình trải nghiệm và sáng tạo: từ đọc đến cảm xúc, từ cảm xúc đến sáng tạo, và từ sáng tạo tiếp tục khơi dậy nhu cầu tìm hiểu. Từ một tủ sách về địa phương, nhà trường hướng tới xây dựng một không gian học tập góp phần lan tỏa văn hóa đọc, bồi dưỡng tình yêu quê hương, niềm tự hào về Thủ đô và ý thức trách nhiệm của học sinh với cộng đồng. Xa hơn, đó là hành trình từ một học sinh biết đọc sách đến một người trẻ có khả năng tiếp nhận, chọn lọc và suy nghĩ về thế giới bằng tư duy của chính mình.



Sáng 16/9, Hội Khuyến học phường Ba Đình (TP Hà Nội) phối hợp với Chi hội Khuyến học Trường THCS Ba Đình tổ chức khai trương Tủ sách “Ba Đình – Hà Nội trong trái tim tôi”. Đây là công trình hướng tới chào mừng Đại hội đại biểu Hội Khuyến học TP Hà Nội và Đại hội đại biểu Hội Khuyến học Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Công nghệ trở thành “cánh cửa” đến với sách

Tủ sách được xây dựng với các đầu sách, tài liệu giới thiệu về lịch sử, văn hóa, con người, truyền thống cách mạng và những thành tựu tiêu biểu của Ba Đình - Hà Nội. Điểm đáng chú ý, tủ sách không chỉ hướng đến việc bổ sung thêm một không gian đọc trong nhà trường, mà được xác định như một cách để học sinh tìm hiểu sâu hơn về chính nơi mình đang học tập và sinh sống.



Phường Ba Đình với nhiều học sinh vốn là những con phố quen, những địa danh các em đi qua mỗi ngày. Tuy nhiên, phía sau mỗi địa danh là những câu chuyện lịch sử, văn hóa và ký ức của Thủ đô. Khi được tiếp cận qua sách, những điều tưởng như quen thuộc ấy có thể trở thành những bài học gần gũi, góp phần bồi đắp tình yêu quê hương, niềm tự hào về Hà Nội.

Chia sẻ tại chương trình, Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình - Lê Hoàn Châu nhấn mạnh, Ba Đình không chỉ là nơi học sinh học tập và sinh sống, mà còn là một phần ký ức, lịch sử và văn hóa của Hà Nội. Từ việc hiểu những câu chuyện phía sau các con phố, địa danh quen thuộc, học sinh từng bước hình thành niềm tự hào, sự trân trọng và ý thức trách nhiệm với nơi mình đang sống.

Cùng với sách giấy, Tủ sách “Ba Đình – Hà Nội trong trái tim tôi” được nhà trường tích hợp các phương thức tiếp cận số. Danh mục sách, nội quy, hướng dẫn sử dụng, tài liệu giới thiệu và hoạt động đăng ký mượn - trả được số hóa. Mã QR được bố trí tại thư viện, lớp học và các kênh thông tin của nhà trường, giúp học sinh có thể tiếp cận danh mục sách, bài giới thiệu, hình ảnh, video, sách điện tử và học liệu số.

Theo nhà trường, cách làm này nhằm mở rộng không gian của tủ sách, để việc đọc không bị giới hạn trong một giá sách hay một căn phòng. Trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục, công nghệ ở đây không được đặt đối lập với sách giấy mà trở thành phương tiện giúp học sinh tiếp cận sách và học liệu thuận tiện hơn.

Đặc biệt, mô hình hướng tới việc thay đổi cách học sinh sử dụng thiết bị số. Thay vì chỉ sử dụng điện thoại cho mục đích giải trí, các em có thêm một lựa chọn: dùng thiết bị quen thuộc để tìm kiếm sách, đọc và khám phá tri thức.



Điểm quan trọng không nằm ở việc đưa mã QR vào tủ sách - một công nghệ vốn không mới - mà ở cách nhà trường sử dụng công nghệ để chuyển học sinh từ việc tiếp nhận thông tin thụ động sang chủ động tìm kiếm và khám phá tri thức.

Từ đọc sách đến hình thành công dân số

Trong môi trường thông tin ngày càng phong phú, học sinh hôm nay không còn đứng trước bài toán thiếu thông tin. Ngược lại, các em có thể tiếp cận một lượng thông tin rất lớn chỉ trong thời gian ngắn. Nhưng nhiều thông tin không đồng nghĩa với nhiều hiểu biết; tìm được câu trả lời nhanh cũng không có nghĩa là đã hiểu sâu vấn đề.

Từ thực tế đó, Tủ sách “Ba Đình – Hà Nội trong trái tim tôi” đặt mục tiêu rộng hơn việc hình thành thói quen đọc. Đó là tạo cho học sinh khoảng thời gian để đọc chậm, đặt câu hỏi, liên hệ, suy ngẫm và hình thành nhận thức của riêng mình.

Theo chia sẻ của Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình, trong thời đại con người có thể lướt qua hàng nghìn thông tin mỗi ngày, học sinh càng cần dành thời gian đọc một cuốn sách; khi trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra rất nhiều câu trả lời, năng lực suy nghĩ bằng chính tư duy của mình càng trở nên cần thiết. Từ góc độ giáo dục, văn hóa đọc vì thế không chỉ là câu chuyện của thư viện. Một cuốn sách có thể trở thành điểm khởi đầu để rèn luyện năng lực tự học, tư duy độc lập, khả năng lựa chọn thông tin và ý thức trách nhiệm với cộng đồng.

Tham dự chương trình khai trương, bà Trần Thị Vân Anh, Phó Chủ tịch Hội Khuyến học thành phố Hà Nội, ghi nhận ý nghĩa của mô hình và đồng thời đặt tủ sách trong một không gian rộng hơn của hoạt động khuyến học, khuyến tài và xây dựng xã hội học tập.

Theo bà Trần Thị Vân Anh, việc phát triển văn hóa đọc cần được gắn với thúc đẩy các thiết chế văn hóa cộng đồng, để tinh thần đọc sách không chỉ được lan tỏa trong trường học mà từng bước hình thành từ mỗi gia đình, tổ dân phố, địa bàn dân cư đến các cơ quan, đơn vị. Cùng với đó là quá trình hình thành công dân số có tri thức, có khả năng chủ động tiếp cận và sử dụng hiệu quả nguồn thông tin trong môi trường số.





Học sinh Trường THCS Ba Đình hân hoan bên Tủ sách cộng đồng.

Phó Chủ tịch Hội Khuyến học thành phố Hà Nội tin tưởng phường Ba Đình sẽ tiếp tục xây dựng thêm những không gian học tập, những không gian mở để văn hóa đọc được lan tỏa rộng hơn trong cộng đồng; qua đó góp phần bồi dưỡng tình yêu quê hương, niềm tự hào về Thủ đô, đất nước và ý thức trách nhiệm của mỗi người với cộng đồng.

Một điểm được nhà trường kỳ vọng ở mô hình là học sinh không chỉ dừng lại ở những cuốn sách viết về Ba Đình. Ba Đình là điểm khởi đầu. Từ Ba Đình, học sinh tìm hiểu Hà Nội; từ Hà Nội, tiếp tục khám phá lịch sử, văn học, khoa học, nghệ thuật, công nghệ và những nền văn hóa khác trên thế giới. Cùng với hoạt động đọc, nhà trường tổ chức các hoạt động trải nghiệm như nghe nhạc về Hà Nội, vẽ tranh, viết cảm nghĩ, làm thẻ đánh dấu trang và chia sẻ cảm xúc về cuốn sách đã đọc.

Qua đó, việc đọc được mở rộng thành một quá trình trải nghiệm và sáng tạo: từ đọc đến cảm xúc, từ cảm xúc đến sáng tạo, và từ sáng tạo tiếp tục khơi dậy nhu cầu tìm hiểu. Từ một tủ sách về địa phương, nhà trường hướng tới xây dựng một không gian học tập góp phần lan tỏa văn hóa đọc, bồi dưỡng tình yêu quê hương, niềm tự hào về Thủ đô và ý thức trách nhiệm của học sinh với cộng đồng. Xa hơn, đó là hành trình từ một học sinh biết đọc sách đến một người trẻ có khả năng tiếp nhận, chọn lọc và suy nghĩ về thế giới bằng tư duy của chính mình.