Góc nhìn ấn tượng về giáo dục khai phóng

2026/06/02 17:28

GD&TĐ - Ông Lê Đình Hiền - Nhà sáng lập, Chủ tịch Hội đồng Trường Hoàng Việt (Đắk Lắk) ra mắt 2 cuốn sách về giáo dục khai phóng.

Có lẽ điều đặc biệt nhất ở hai cuốn sách "Giáo dục khai phóng: Triết lý - Kiến trúc - Vận hành" và "Những lát cắt mỏng của giáo dục khai phóng" không nằm ở khái niệm "khai phóng” mà ở chỗ chúng được viết ra từ hành trình làm giáo dục rất thật.

Không phải từ giảng đường đại học, không phải từ một viện nghiên cứu giáo dục mà từ một ngôi trường phổ thông ở Tây Nguyên - nơi mỗi ngày người ta phải giải quyết những câu chuyện đời thường của học sinh, phụ huynh và lớp học.

Lát cắt mỏng của giáo dục khai phóng

Sau hơn 10 năm xây dựng Trường Hoàng Việt, ông Lê Đình Hiền – Nhà sáng lập, Chủ tịch Hội đồng Trường đã chọn viết về giáo dục không theo cách của một nhà lý luận, mà giống như người đã đi qua nhiều va chạm thực tế và muốn ghi lại điều mình thật sự suy nghĩ.

Ở cuốn "Giáo dục khai phóng: Triết lý – Kiến trúc – Vận hành" giống như nỗ lực hệ thống lại con đường mà tác giả Hoàng Việt đã đi qua.

Vì sao nhà trường chọn giáo dục khai phóng; vì sao chú trọng tự học; vì sao triển khai lớp học đảo ngược, lớp học tự quản; vì sao ứng dụng AI nhưng vẫn đặt con người ở trung tâm và vì sao giáo dục đạo đức, trách nhiệm hay văn hóa trường học lại được xem trọng đến vậy.

Điều đáng chú ý cuốn sách không mang giọng “khẳng định mình đúng”. Tác giả khá thận trọng khi nói về giáo dục khai phóng – một khái niệm hiện nay đôi khi còn gây nhiều tranh luận hoặc dễ bị hiểu khác nhau.

Thay vì cố tạo ra mô hình mang tính “công thức”, cuốn sách thiên về việc mở ra những suy nghĩ, giáo dục nên giúp con người trưởng thành như thế nào trong một thế giới đang thay đổi nhanh? Trong khi đó, những lát cắt mỏng của giáo dục khai phóng lại mang một màu sắc khác hẳn.

Cuốn sách giống những nhịp sống nhỏ bên trong một ngôi trường. Đó có thể là một học sinh đang nghi ngờ chính mình, một người thầy học cách lắng nghe, một lần phản hồi thay vì phán xét, một lớp học yên lặng nhưng thật ra đang suy nghĩ hay những bối rối rất thật của người làm giáo dục trước sự thay đổi của thời đại AI.

Không có những khái niệm lớn, không có giọng diễn thuyết. Chỉ là những lát cắt nhỏ, nhẹ, chậm và nhiều khi rất đời thường nhưng chính sự đời thường ấy khiến người đọc dễ nhìn thấy mình trong đó như người từng đi học, làm cha mẹ, thầy cô hoặc từng trải qua cảm giác không được lắng nghe trong giáo dục.

Có lẽ đây cũng là điểm khiến hai cuốn sách này tạo cảm giác gần gũi hơn nhiều tài liệu giáo dục khác.

Giáo dục như đời sống

Tác giả không cố nói về giáo dục như một hệ thống xa vời mà nhìn giáo dục như đời sống. Ở đó, công nghệ có vai trò của công nghệ, AI có vai trò của AI nhưng cuối cùng điều quan trọng nhất vẫn là con người.

Trong bối cảnh giáo dục đang thay đổi nhanh, khi nhiều nơi nói về đổi mới, công nghệ hay AI, hai cuốn sách lại giữ một cách nhìn khá điềm tĩnh đó là sẵn sàng tiếp cận những điều mới, nhưng luôn đặt câu hỏi liệu điều ấy có thật sự giúp con người học sâu và trưởng thành hơn hay không.

Điều được giữ lại vẫn là những câu hỏi cũ nhưng chưa bao giờ hết quan trọng: Học để làm gì, người thầy có vai trò gì và sau rất nhiều năm đi học, con người có thật sự trưởng thành hơn hay không.

Dù viết về giáo dục, hai cuốn sách vẫn mang lại cảm giác nhẹ và gần hơn là học thuật, không tạo cảm giác nặng về lý thuyết, mà giống như lời gợi mở nhẹ nhàng để người đọc suy nghĩ thêm về việc học và sự trưởng thành của con người trong đời sống hôm nay.

Lát cắt mỏng của giáo dục khai phóng

Ở cuốn "Giáo dục khai phóng: Triết lý – Kiến trúc – Vận hành" giống như nỗ lực hệ thống lại con đường mà tác giả Hoàng Việt đã đi qua.

Có lẽ đây cũng là điểm khiến hai cuốn sách này tạo cảm giác gần gũi hơn nhiều tài liệu giáo dục khác.

Giáo dục như đời sống

Dù viết về giáo dục, hai cuốn sách vẫn mang lại cảm giác nhẹ và gần hơn là học thuật, không tạo cảm giác nặng về lý thuyết, mà giống như lời gợi mở nhẹ nhàng để người đọc suy nghĩ thêm về việc học và sự trưởng thành của con người trong đời sống hôm nay.

Chia sẻ

Theo Hoàng Mỹ

giaoducthoidai.vn

Theo: giaoducthoidai.vn

2026/06/01 18:06 (GMT+7)

Xem thêm Học tập ngoại khoá

Học tập ngoại khoá

Đồng hành cùng địa phương trong kết nối việc làm, hướng nghiệp

Học tập ngoại khoá

Thêm cơ hội nâng cao thu nhập cho lao động miền núi

Học tập ngoại khoá

Giải pháp nào để chuẩn hóa năng lực số cho học sinh trong thời đại AI?

Học tập ngoại khoá

Đưa chuẩn nghề quốc tế vào đào tạo ở Lào Cai

Học tập ngoại khoá

Thay đổi tư duy phát triển kinh tế nhờ các lớp học nghề cho người dân nghèo

Học tập ngoại khoá

Hà Tĩnh thúc đẩy học tập suốt đời, làm chủ công nghệ số và AI

Mới nhất

2026-10-05 07:28

Đắk Lắk yêu cầu chấm dứt nâng điểm, làm đẹp học bạ

GD&TĐ - Ngành Giáo dục Đắk Lắk yêu cầu đánh giá đúng sự tiến bộ của học sinh, chấm dứt nâng điểm, làm đẹp học bạ và tháo gỡ khó khăn về điều kiện dạy học.

2026-10-05 07:27

Hải Phòng đổi mới đào tạo nghề, nâng cao chất lượng đầu ra

GD&TĐ - Đào tạo nghề gắn lý thuyết với thực hành giúp sinh viên có nhiều cơ hội tiếp xúc, vận dụng kiến thức vào thực tế, nâng cao chất lượng đầu ra.

2026-10-05 07:26

Hợp tác để cùng tìm giải pháp cho giáo dục trong kỷ nguyên số

GD&TĐ - Việt Nam thúc đẩy hợp tác quốc tế để chia sẻ kinh nghiệm, cùng tìm giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển nguồn nhân lực.

2026-10-05 07:25

Hội diễn 'Giai điệu tuổi hồng' toàn quốc lần thứ XIII năm 2026 diễn ra vào tháng 12

GD&TĐ - Bộ GD&ĐT dự kiến tổ chức Hội diễn văn nghệ “Giai điệu tuổi hồng” toàn quốc lần thứ XIII năm 2026 vào quý IV/2026 tại Đồng Nai, dành cho học sinh THCS và THPT trên toàn quốc.

2026-10-05 07:24

Giảm 20% đầu mối đại học công lập: Đích đến là chất lượng

GD&TĐ - Giảm đầu mối cơ sở giáo dục đại học không chỉ là phép cộng về quy mô, mà phải tạo ra những cơ sở mạnh hơn về chất lượng, nguồn lực.

2026-10-05 07:24

Giáo dục dinh dưỡng học đường: Nhiệm vụ không thể xem nhẹ

GD&TĐ - Thực tế cho thấy, giáo dục dinh dưỡng cho học sinh là nhiệm vụ cấp thiết của nhà trường, góp phần cải thiện thể chất và sức khỏe lâu dài cho thế hệ trẻ.

2026-10-05 07:22

Nóng trong tuần: Rà soát, đánh giá nhiệm vụ năm học; điều chỉnh, cập nhật SGK

GD&TĐ - Rà soát nhiệm vụ đầu năm học; điều chỉnh, cập nhật chương trình, SGK; tiếp tục hoàn thiện chính sách là nội dung giáo dục nổi bật tuần qua.

2026-10-05 07:22

Việt Nam thắng lớn tại Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế 2026

GD&TĐ - Chiều 4/10, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD&ĐT Phạm Ngọc Thưởng dự Lễ trao giải Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế năm 2026.

2026-10-05 07:21

Trung tâm GDTX Cà Mau tuyên truyền, giáo dục pháp luật ATGT cho học viên

GD&TĐ - Gần 900 học viên Trung tâm Giáo dục thường xuyên Cà Mau được tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật về an toàn giao thông đường bộ.

2026-10-05 07:18

Hà Nội hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026

GD&TĐ - Ngày 3/10, UBND TP Hà Nội phát động hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026 tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương).