Tạo cơ hội để học sinh vùng cao đến gần hơn với ngôn ngữ quốc tế

Bén duyên với ngôn ngữ “lạ”

Lò Trọng Khôi là người con của đồng bào dân tộc Thái, sinh ra ở xã Mường Nhé, tỉnh Điện Biên. Ở miền núi cao vùng biên viễn ấy, sỏi đá gập ghềnh không chỉ thử thách bước chân học trò đến trường mà còn thách thức những nguồn tri thức mới đến với lớp học.

Khôi kể lại, ngày còn nhỏ, tiếng Anh đối với đám trẻ vùng cao là xa lạ bởi nhiều đứa như em còn chưa sõi tiếng phổ thông. Trong khi bạn bè có cái nhìn e dè với môn học, càng lớn cậu học trò nhỏ càng nhận thấy bản thân bị cuốn hút và dần dần hình thành niềm đam mê, coi học ngoại ngữ là sở thích thay vì ép buộc.

“Cũng nhờ sự tận tâm chỉ dạy của các thầy, cô giáo giúp em nhận ra mình có năng khiếu và coi đó làm điểm tựa phát triển. Từ đó, em ấp ủ ước mơ được trở thành giáo viên dạy tiếng Anh để vừa truyền đạt kiến thức, vừa khơi dậy cảm hứng học ngoại ngữ cho học sinh ở quê”, nam sinh bộc bạch.

Sinh ra trong gia đình có bố là giáo viên tiểu học, mẹ làm công nhân nên từ nhỏ Khôi đã thấm thía giá trị của tri thức và lao động. Dù cuộc sống còn nhiều thiếu thốn và gánh nặng kinh tế đè nặng trên vai, bố mẹ vẫn chắt chiu từng đồng để nuôi nấng em ăn học và là điểm tựa lớn nhất trên hành trình trưởng thành của chàng trai trẻ.

Hiểu được tâm tư và ước mơ của con mình, bố mẹ em luôn ủng hộ và tạo điều kiện hết sức có thể để em theo đuổi con đường sư phạm. Vì xa nhà thường xuyên và học tập trong môi trường nội trú, Lò Trọng Khôi sớm rèn luyện tính kỷ luật và tự giác.

Em luôn tận dụng thời gian trong các tiết học tiếng Anh và giờ giải lao; đồng thời tranh thủ bài tập và tài liệu thầy cô cung cấp để luyện kỹ năng nghe, nói, đọc, viết.

Không dừng lại ở đó, nam sinh còn nhờ tới sự hướng dẫn của giáo viên, chủ động đứng lên thành lập nhóm học tập với bạn bè cùng lớp để cùng cải thiện, nâng cao khả năng vận dụng ngoại ngữ.

Nhờ vậy, năm lớp 12 Lò Trọng Khôi vươn lên thành gương mặt học sinh giỏi tiêu biểu của lớp; điểm tổng kết môn tiếng Anh giữ ổn định mức trên 8.0 trong cả 3 năm học. Đặc biệt, Trọng Khôi còn tham dự kỳ thi Học sinh giỏi cấp tỉnh và giành giải Khuyến khích ở môn tiếng Anh 2 lần liên tiếp.

Bù đắp những thiếu hụt

Giây phút nhận kết quả trúng tuyển ngành Sư phạm Tiếng Anh, ĐH Tây Bắc với số điểm 25,88 đã khép lại hành trình tìm con chữ đầu đời của cậu học trò người Thái một cách trọn vẹn và xứng đáng.

Giờ đây, khi đứng trước cánh cổng đại học, Lò Trọng Khôi hiểu rằng em sẽ có thêm nhiều cơ hội nhưng phải đối mặt với không ít khó khăn. Một trong những điều khiến em lo lắng nhất là khả năng cạnh tranh trong chuyên ngành học.

Nam sinh chia sẻ, ở quê nhà vùng cao, sóng mạng và các thiết bị dạy học chưa đảm bảo nên cơ hội để học sinh biết cách phát âm chuẩn, nghe nói tiếng Anh rất hạn chế.

Ngoài ra, sự ảnh hưởng của tiếng mẹ đẻ, tiếng địa phương cũng từng khiến Khôi thấy rụt rè, tự ti mỗi khi cất giọng. Đó không chỉ là nỗi trăn trở của riêng em, mà là rào cản chung ngăn nhiều sinh viên dân tộc thiểu số hòa nhập với môi trường học mới.

Tuy nhiên, Lò Trọng Khôi cho biết em không quá bi quan vì hiện nay Nhà nước đã có nhiều chính sách hỗ trợ, mới đây nhất là “Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao người dân tộc thiểu số trong một số ngành, lĩnh vực trọng điểm giai đoạn 2026 - 2035, định hướng đến năm 2045” sẽ tháo gỡ được nút thắt trên.

Nguồn kinh phí từ Đề án sẽ giúp nâng cấp cơ sở vật chất, bổ sung phòng chức năng phục vụ học ngoại ngữ có trang thiết bị công nghệ và tài liệu học phong phú. Đồng thời, đổi mới chương trình giảng dạy theo hướng hiện đại, chú trọng trang bị cho người học kỹ năng sử dụng tiếng Anh hoặc tiếng nước ngoài khác phù hợp như tiếng Trung Quốc thông qua xây dựng các tiết học giao tiếp thực tế với người bản xứ.

Qua đó, nam sinh bày tỏ kỳ vọng các trường nội trú sẽ được khuyến khích học sinh trau dồi ngoại ngữ, thu hẹp khoảng cách trình độ so với vùng phát triển ngay từ bậc trung học hoặc sớm hơn.

Song song với đó, Đề án đặt mục tiêu tăng 2000 đến 2500 sinh viên dân tộc thiểu số đối với trình độ cao đẳng, đại học mỗi năm; mở rộng quy mô tuyển sinh trình độ thạc sĩ và tiến sĩ tối thiểu đạt 10%/năm.

Như vậy, người học sẽ được thừa hưởng thêm nguồn ngân sách, không còn phải lo lắng về rào cản chi phí hay cơ hội việc làm sau khi ra trường, thúc đẩy các em trở về gắn bó với quê hương sau khi tốt nghiệp.

“Bản thân em luôn có nguyện vọng nâng cao trình độ lên Thạc sĩ để bắt kịp các phương pháp giảng dạy hiện đại. Chưa kể, ngành Sư phạm Tiếng Anh đòi hỏi kỹ năng chuyên môn chuẩn quốc tế như IELTS hay TOEIC, cần em nỗ lực gấp nhiều lần để đạt được. Thông qua định hướng của Đề án em và gia đình được san sẻ một phần gánh nặng tài chính và tiến gần hơn tới ước mơ của mình”, Lò Trọng Khôi chia sẻ.

Song song với đó, Đề án còn ưu tiên học bổng và tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên xuất sắc người dân tộc thiểu số đi du học. Đây là động lực rất lớn để người học ngôn ngữ như Khôi tích cực phấn đấu, giành lấy cơ hội nâng cao chuyên môn trong môi trường chuyên nghiệp.

Quan trọng hơn, là một học sinh dân tộc thiểu số nên em hiểu rõ nguyên nhân học sinh dân tộc thiểu số e ngại môn tiếng Anh. Để tháo gỡ triệt để nút thắt đó cần thầy cô người bản địa đứng ra làm cầu nối giữa tiếng nói dân tộc với ngôn ngữ quốc tế.

“Nguyện vọng lớn nhất của em là trở về quê nhà - nơi đang thiếu giáo viên tiếng Anh để cống hiến. Em hy vọng qua kiến thức, phương pháp giảng dạy hiện đại cùng sự am hiểu tiếng nói, tâm lý học trò vùng cao sẽ khơi dậy tinh thần dám trải nghiệm ngôn ngữ mới, nuôi dưỡng sự tự tin vươn ra khỏi bản làng trong mỗi em nhỏ”, nam sinh người Thái cho hay.