Gỡ “nút thắt” về pháp lý, truyền thông cho cơ sở y tế ngoài công lập

Sự kiện do Viện Sức khỏe và Môi trường vì cộng đồng (IOHEC) phối hợp cùng Tạp chí Sức khỏe & Môi trường tổ chức, với sự tham dự chuyên gia pháp lý, truyền thông cùng đông đảo lãnh đạo các cơ sở y tế, thẩm mỹ trên địa bàn.

Đi thẳng vào "nỗi đau" thực tế tại phiên thảo luận nóng

Khác với những hội thảo nặng về lý thuyết, sức nóng của chương trình được đẩy lên cao trào tại phiên thảo luận mở. Một trong những vấn đề gây tranh luận sôi nổi nhất đến từ câu hỏi của bà Nguyễn Phương T. (Chủ một phòng khám thẩm mỹ tại Cầu Giấy): "Các bác sĩ của phòng khám có được mặc áo blouse để livestream quảng cáo dịch vụ tiêm filler, botox, meso trên mạng xã hội không?"

Chia sẻ về nội dung này, Viện trưởng Viện Sức khỏe và Môi trường vì cộng đồng - PGS.TS. Mai Thị Hương nhận định: Thực trạng nhiều cơ sở thẩm mỹ, làm đẹp cho nhân viên mặc áo blouse để quảng bá các dịch vụ xâm lấn, tiêm filler, botox… đã diễn ra trong một thời gian dài. Đáng chú ý, để tạo lòng tin cho khách hàng nhiều đơn vị còn quay dựng toàn bộ quá trình thực hiện dịch vụ xâm lấn cho khách hàng để quảng bá đã gây nhức nhối trong dư luận một thời gian dài. Và Nghị định số 342/2025/NĐ-CP của Chính phủ về Quy định chi tiết một số điều của Luật Quảng cáo được đưa ra để hạn chế tối đa tất cả những hành vi sai phạm trên.

Đồng thuận với ý kiến của Phó Giáo sư Mai Thị Hương, chuyên gia pháp lý Mai Ánh Nguyệt (Trưởng phòng cố vấn doanh nghiệp, Luật Kết Nối) trích dẫn ngay hành lang pháp lý mới nhất: "Nghị định 342/2025 quy định chi tiết một số điều của Luật Quảng cáo chính thức có hiệu lực từ ngày 15/02/2026 đã quy định rất rõ tại khoản 4 Điều 8. Yêu cầu đối với nội dung quảng cáo thiết bị y tế/dịch vụ y tế là: Không sử dụng hình ảnh, thông tin của các đơn vị, cơ sở y tế, bác sĩ, dược sĩ hoặc nhân viên y tế khác để quảng cáo. Như vậy, việc bác sĩ mặc áo blouse livestream quảng cáo các dịch vụ xâm lấn là hành vi vi phạm pháp luật và không được phép."

Tiếp nối góc nhìn truyền thông về câu hỏi trên, Tiến sĩ Phạm Thị Mỵ - Tổng Biên tập Tạp chí Sức khỏe và Môi trường đưa ra lời khuyên về chiến lược truyền thông: "Thay vì mạo hiểm sử dụng hình ảnh bác sĩ tự livestream để rồi vướng rủi ro pháp lý, các cơ sở y tế đủ điều kiện thực hiện các dịch vụ xâm lấn tiêm filler, botox… hoàn toàn có thể tìm đến những đơn vị báo chí, truyền thông uy tín. Việc tư vấn, xây dựng tuyến bài quảng bá chuẩn mực, đúng luật không chỉ giúp cơ sở thu hút khách hàng tiềm năng một cách an toàn mà còn định vị được đẳng cấp thương hiệu, phân biệt rạch ròi với các cơ sở làm chui."

Ranh giới hành nghề: Spa liên kết với Bác sĩ để làm dịch vụ y tế là sai luật

Tình trạng "nhập nhèm" giữa cơ sở chăm sóc sức khỏe (Spa) và Phòng khám chuyên khoa cũng được đưa ra mổ xẻ. Chị Phương (Chủ một Spa tại Đông Anh) thắc mắc: "Spa không có chức năng làm thẩm mỹ xâm lấn, nhưng liên kết với cơ sở y tế khác, mời bác sĩ của họ về làm dịch vụ tại Spa và Spa thu tiền thì có đúng không?"

Dựa trên Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, chuyên gia Mai Ánh Nguyệt kiên quyết khẳng định hành vi này là trái pháp luật. "Sau khi được cấp Giấy phép hành nghề, bác sĩ bắt buộc phải đăng ký hành nghề tại một hoặc nhiều cơ sở y tế cụ thể. Cơ quan quản lý sẽ dựa vào đó để xác định địa điểm làm việc hợp pháp. Bác sĩ có thể đăng ký ở nhiều nơi, nhưng tất cả những nơi đó bắt buộc phải là cơ sở khám chữa bệnh đã được Sở Y tế cấp phép hoạt động. Việc đưa bác sĩ mang vật tư sang một Spa thông thường (không phải cơ sở y tế) để thực hiện thủ thuật là hành vi khám chữa bệnh trái phép, sai địa điểm. Cả Spa và Bác sĩ đều sẽ đối mặt với khung hình phạt rất nặng, thậm chí tước chứng chỉ hành nghề."

Chuyên gia pháp lý Mai Ánh Nguyệt chia sẻ tầm nhìn về định hình bản sắc cơ sở y tế ngoài công lập trong thời kỳ mới của thị trường chăm sóc sức khỏe và sắc đẹp.

Gỡ rối bài toán hạch toán Thuế và Chi phí quảng cáo số

Vấn đề minh bạch dòng tiền và tối ưu chi phí thuế thu hút sự chú ý đặc biệt của toàn bộ khán phòng. Ông Trần Tuấn N. (Đại diện một cơ sở y tế tại Hai Bà Trưng) nêu tình huống thực tế: "Khách hàng đã thanh toán 100% chi phí dịch vụ làm đẹp. Nhưng 1 tháng sau khách quay lại khiếu nại không ưng ý, cơ sở quyết định hoàn lại 100% tiền. Vậy chúng tôi có được hoàn lại số thuế đã đóng cho khoản doanh thu này không?"

Nhiều băn khoăn và thắc mắc của đại diện các cơ sở y tế ngoài công lập đã được giải đáp một cách cặn kẽ.

Về vấn đề này, chuyên gia thuế tư vấn: Nếu doanh nghiệp đã xuất hóa đơn và kê khai nộp thuế, khi phát sinh việc hoàn tiền dịch vụ, doanh nghiệp hoàn toàn có quyền lập hóa đơn điều chỉnh giảm (hoặc hóa đơn trả lại hàng hóa/dịch vụ) kèm theo biên bản thỏa thuận rõ ràng với khách hàng và chứng từ hoàn tiền (chuyển khoản). Căn cứ vào bộ hồ sơ này, cơ quan thuế sẽ cho phép doanh nghiệp điều chỉnh giảm doanh thu và số thuế phải nộp trong kỳ kê khai tương ứng. Do đó, việc lưu vết hồ sơ điện tử và chứng từ thanh toán minh bạch là tối quan trọng.

Bên cạnh đó, giải đáp trăn trở về việc "Chi phí chạy quảng cáo khổng lồ trên mạng xã hội không có hóa đơn thì làm sao để được khấu trừ thuế", bà Mai Ánh Nguyệt nhấn mạnh: Các cơ sở y tế bắt buộc phải sử dụng tài khoản doanh nghiệp (Business Account) khi chạy quảng cáo trên Facebook, TikTok hay Google. Hiện tại, các nền tảng xuyên biên giới này đều đã đăng ký nộp thuế tại Việt Nam và cấp hóa đơn điện tử hợp lệ. Doanh nghiệp chỉ cần thiết lập đúng thông tin mã số thuế là có thể tải hóa đơn về để hạch toán chi phí hợp lý hợp lệ, chấm dứt cảnh "chi tiền thật nhưng phải cắn răng lấy lợi nhuận sau thuế để bù đắp".

Kiện toàn năng lực để bứt phá bền vững

Khép lại hơn 3 giờ làm việc cường độ cao, Hội thảo đã mang đến một góc nhìn toàn diện và những giải pháp thiết thực nhất cho các cơ sở y tế tư nhân.

Theo Phó Giáo sư, tiến sĩ Mai Thị Hương nhận định, Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 cùng "mệnh lệnh" chuyển đổi số y tế (Quyết định 586 và Quyết định 965) do Bộ Y tế ban hành đã gửi đi một thông điệp đặc biệt quan trọng đối với các cơ sở y tế ngoài công lập: Sự chuẩn mực về chuyên môn, tinh thần đi trước đón đầu trong chuyển đổi số y tế và sự minh bạch trong quản trị tài chính chính là ba yếu tố sống còn. Chỉ khi tuân thủ nghiêm ngặt hành lang pháp lý, khối y tế ngoài công lập mới có thể biến áp lực thành "tấm khiên" bảo vệ doanh nghiệp, tự tin vượt qua mọi đợt thanh lọc của thị trường và tiếp tục sứ mệnh chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng.