Thêm 62.000 cây xanh được trồng giữa mùa lũ lịch sử

Trước tình trạng bão lũ gia tăng cả về cường độ lẫn mức độ tàn phá, Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Gaia cho biết, trong ba tháng vừa qua, đơn vị đã trồng gần 62.000 cây gỗ lớn tại sáu khu rừng đầu nguồn trên cả nước.

Đặc biệt, hoạt động được mở rộng đến rừng phòng hộ Biển Tây (Cà Mau), nơi đang chịu áp lực xói mòn và sạt lở nghiêm trọng do biến đổi khí hậu.

Theo thống kê, năm 2025, Việt Nam ghi nhận 19 cơn bão và áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng trực tiếp cả ba miền.

Nhiều cơn bão như Kajiki, Ragasa, Bualoi hay Matmo xuất hiện bất thường, mưa lớn cực đoan kéo dài và gây lũ vượt lịch sử tại 13 tuyến sông ở Bắc Bộ - Trung Bộ.

Thiệt hại kinh tế ước tính hơn 85.000 tỷ đồng. Sự suy giảm thảm thực vật tự nhiên, đặc biệt tại các khu rừng đầu nguồn, khiến lũ quét và sạt lở trở nên nghiêm trọng hơn.

Bà Đỗ Thị Thanh Huyền - Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Gaia cho biết, rừng giúp nước mưa ngấm xuống đất từ từ và hạn chế dòng chảy mặt, giảm nguy cỡ lũ lụt.

"Trồng rừng chính là giải pháp lâu dài và bền vững để bảo vệ Miền Trung nói riêng, bảo vệ Việt Nam nói chung trước thiên tai, bão lũ. Việc trồng rừng mang lại hiệu quả lâu dài chung cho cả cộng đồng, kiến tạo một tương lai nơi con người không còn trong tư thế đối đầu, mà sống hài hòa với thiên nhiên", bà Huyền nói.

62.000 cây xanh được trồng trong 3 tháng cuối năm 2025. Ảnh: Gaia.

Theo phân tích của Gaia, nguyên nhân bão chồng bão và lũ chồng lũ trong năm 2025, bắt nguồn từ tác động khuếch đại của biến đổi khí hậu và hiện tượng La Niña cực đoan.

Nồng độ CO₂ tăng làm nhiệt độ bề mặt đại dương nóng hơn, tạo thêm năng lượng và hơi ẩm cho bão, khiến mưa lớn cực đoan xảy ra với tổng lượng mưa vượt xa trước đây. Mực nước biển dâng cũng cản trở dòng thoát lũ, kéo dài tình trạng ngập ở các vùng hạ du.

Năm 2025 lại là giai đoạn đỉnh điểm của La Niña, khiến gió Đông mạnh lên, mang lượng hơi ẩm lớn vào miền Trung và gặp địa hình núi Trường Sơn tạo mưa dồn dập. Lượng mưa vượt trung bình nhiều năm là nguyên nhân trực tiếp gây ra các đợt lũ lịch sử.

Bên cạnh yếu tố khí hậu, đặc điểm địa lý và tác động của con người cũng khiến lũ kỷ lục trở nên nghiêm trọng hơn.

Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Gaia trồng rừng tại Đê Biển Tây (Cà Mau). Ảnh: Gaia.

Miền Trung có địa hình hẹp, dốc, hệ thống sông ngắn khiến nước lũ đổ xuống rất nhanh, dễ phát sinh lũ quét và sạt lở.

Việc mất rừng và suy giảm chất lượng rừng đầu nguồn làm giảm khả năng giữ nước của đất; rừng trồng đơn loài không thể duy trì chức năng chống lũ như rừng tự nhiên.

Đô thị hóa, bê tông hóa và thay đổi mục đích sử dụng đất tại nhiều khu vực chặn đường thoát lũ tự nhiên, làm ngập kéo dài.

Trong điều kiện mưa vượt kịch bản, nhiều hồ chứa buộc phải xả khẩn cấp, khiến lũ tự nhiên và lũ do xả hồ cộng hưởng, làm nước dâng nhanh và mạnh hơn.