Hoạt động vui chơi ngoài trời của học sinh Trường Mầm non Hoa Hồng.

Không còn diễn biến theo những chu kỳ thông thường, dịch bệnh năm nay đang mang theo những “vũ khí” mới, nguy hiểm hơn, đòi hỏi một “lá chắn” đủ vững, được kết hợp chặt chẽ từ ngành Y tế, gia đình và nhà trường.

Biến chủng EV71 phân nhóm C1

Báo cáo từ Viện Pasteur TPHCM cho thấy thực trạng đáng lo ngại: Số ca mắc tay chân miệng tại khu vực phía Nam không chỉ tăng cao so với các năm trước, mà còn vượt mức trung bình của 5 năm gần nhất. Đáng chú ý hơn là sự thay đổi trong cấu trúc vi sinh học của virus gây bệnh.

Theo PGS.TS Nguyễn Vũ Thượng, Phó Viện trưởng Viện Pasteur TPHCM, chủng virus Enterovirus 71 (EV71) đang chiếm ưu thế tuyệt đối trong các ca bệnh nặng, với khả năng gây biến chứng cao gấp 3 - 5 lần so với các chủng khác. Đặc biệt, nếu như năm 2023 dịch chủ yếu do phân nhóm B5 gây ra, thì từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026 đã ghi nhận sự gia tăng của phân nhóm C1.

“Một nghiên cứu tại Đài Loan (Trung Quốc) cho thấy, những người từng nhiễm phân nhóm B5 chỉ có khoảng 39% khả năng miễn dịch trung hòa với chủng C1 mới này. Điều đó đồng nghĩa với việc trẻ đã từng mắc tay chân miệng trước đây vẫn có nguy cơ cao tái nhiễm và diễn tiến nặng khi mắc chủng virus mới”, PGS.TS Nguyễn Vũ Thượng dẫn chứng.

Cảnh báo từ các bác sĩ điều trị tại các bệnh viện nhi tuyến đầu cũng nhấn mạnh đến tình trạng “diễn tiến kín đáo”. Nhiều trẻ nhập viện không hề có biểu hiện sốt cao liên tục hay quấy khóc dữ dội, nhưng virus đã âm thầm tấn công hệ thần kinh trung ương.

BS Nguyễn Minh Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, cho biết có những ca bệnh từ tỉnh chuyển lên trong tình trạng mạch và huyết áp bằng 0, tổn thương não và tim rất nặng nề, dù trước đó gia đình chưa nhận thấy dấu hiệu nguy kịch.

Với đặc thù 80% ca bệnh tập trung ở nhóm trẻ dưới 36 tháng tuổi, các trường mầm non và nhóm trẻ trở thành “chiến trường” quan trọng nhất để ngăn chặn đà lây lan của dịch.

“Lá chắn” từ nhà trường

Thực tế ghi nhận tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn TPHCM cho thấy công tác phòng, chống dịch đang được triển khai với tinh thần “trực chiến” cao nhất. Tại Trường Mầm non Ngôi Sao Sáng (phường Linh Xuân, TPHCM), nhiều biện pháp phòng, chống bệnh tay chân miệng đang được triển khai đồng bộ.

Trong đó, nhà trường duy trì vệ sinh “3 sạch” với việc thường xuyên khử khuẩn lớp học, tay nắm cửa, bàn ghế; đồ chơi được rửa sạch, phơi khô hằng tuần; nhà vệ sinh luôn bảo đảm có xà phòng. Cùng với đó, các vật dụng cá nhân như ly, khăn, muỗng được sử dụng riêng cho từng trẻ nhằm hạn chế lây nhiễm qua tiếp xúc gián tiếp.

Trường Mầm non Hoa Hồng (phường Hạnh Thông, TPHCM) đã thiết lập quy trình khử khuẩn đồ chơi và lớp học hằng ngày, đồng thời rèn luyện thói quen rửa tay bằng xà phòng cho trẻ nhiều lần trong ngày.

“Chúng tôi theo dõi sức khỏe trẻ mỗi sáng, nếu có dấu hiệu nghi ngờ sẽ cách ly ngay lập tức để bảo vệ cộng đồng lớp học”, bà Nguyễn Ngọc Giàu, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết.

Trong cuộc họp chỉ đạo về công tác phòng, chống dịch, TS Nguyễn Ngọc Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, nhận định trong nhiều trường hợp, chính gia đình người bệnh lại nhạy bén hơn nhân viên y tế trong việc phát hiện những dấu hiệu bất thường ban đầu.

Không chỉ trẻ nhỏ, người lớn trong gia đình cũng cần đặc biệt chú ý giữ gìn vệ sinh cá nhân. Theo PGS.TS Nguyễn Vũ Thượng, có tới 50% người lớn mang mầm bệnh nhưng không xuất hiện triệu chứng. Vì vậy, chính những người trực tiếp chăm sóc trẻ có thể vô tình trở thành nguồn lây, truyền bệnh cho con em mình trong quá trình cho ăn, thay tã, bế bồng hoặc tiếp xúc hằng ngày nếu không bảo đảm vệ sinh tay sạch sẽ.

Hiện, áp lực điều trị đang đè nặng lên các bệnh viện tuyến cuối tại TPHCM. Số liệu từ HCDC cho thấy, có đến 51% các ca nặng (từ độ 2B trở lên) đang điều trị tại các bệnh viện nhi đồng của thành phố là từ các tỉnh lân cận chuyển đến. Điều này đặt ra bài toán về cung ứng thuốc, đặc biệt là thuốc IVIG (Gamma Globulin) dùng cho các ca nặng.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cảnh báo: Đây là giai đoạn các bệnh truyền nhiễm như sốt xuất huyết, sởi, não mô cầu cũng bắt đầu vào mùa, tạo áp lực lớn lên hệ thống y tế nếu không kiểm soát tốt tay chân miệng ngay từ đầu. Đề nghị các địa phương phải chủ động trong việc dự trù, thực hiện mua sắm thuốc, vật tư.

Dịch tay chân miệng lây qua tiếp xúc trực tiếp, do đó không chỉ giám sát trẻ em mà cần chú trọng xét nghiệm cả những người tiếp xúc gần.

Các đơn vị địa phương phải chủ động dự trù và mua sắm thuốc, tránh tình trạng dồn ứ bệnh nhân về TPHCM chỉ vì thiếu thuốc ở tuyến địa phương. Các bệnh viện lớn như Nhi đồng 1, Nhi đồng 2 và Nhi đồng Thành phố phải đẩy mạnh hệ thống Telehealth để hội chẩn, hỗ trợ kỹ thuật lọc máu, ECMO từ xa cho các tỉnh, giúp trẻ được điều trị tốt nhất ngay tại địa phương, giảm thiểu nguy cơ tử vong trên đường chuyển viện.

Bài viết với tag: "điều trị bệnh tay chân miệnh"

Phòng, chống bệnh tay chân miệng tại TPHCM: Dựng 'lá chắn' từ gia đình, nhà trường

Có thể bạn quan tâm

Bài viết với tag: "điều trị bệnh tay chân miệnh"

Phòng, chống bệnh tay chân miệng tại TPHCM: Dựng 'lá chắn' từ gia đình, nhà trường

Có thể bạn quan tâm